SEO ve GEO Sözlüğü

Anahtar kelime

Anahtar kelime, kullanıcıların bir konuyu, ürünü ya da hizmeti ararken arama kutusuna yazdığı kelime veya kelime grubudur. SEO’da sayfalar, hedef kitlenin o konuda kullanabileceği ifadeler düşünülerek planlanır. Google’ın dil sistemleri sayfayla sorguyu birebir aynı kelimeler olmadan da eşleştirebildiği için açık ve kapsamlı anlatım, kelimeyi tekrarlamaktan daha değerlidir.

Bir veteriner kliniği, kedi sahiplerinin “kedi aşı takvimi” ve “yavru kedi ilk aşı” gibi ifadelerle arama yaptığını görür ve iki soruyu birlikte yanıtlayan kapsamlı tek bir rehber hazırlar.

Meta keywords etiketine anahtar kelime yazmanın sıralamaya katkı sağladığı sanılır. Oysa Google Arama keywords meta etiketini kullanmaz; aynı kelimeleri aşırı tekrar etmek ise anahtar kelime doldurma sayılır ve spam politikalarına aykırıdır.

Arama niyeti (search intent)Uzun kuyruk anahtar kelimeAnahtar kelime doldurma (keyword stuffing)Arama hacmi

Google Search Central

Arama algoritması

Arama algoritması, arama motorunun bir sorguya hangi sayfaları hangi sırayla göstereceğine karar veren kurallar ve sistemler bütünüdür. Google bunu tek bir formül olarak değil, birlikte çalışan sıralama sistemleri olarak anlatır; RankBrain, BERT, pasaj sıralaması, güvenilir bilgi sistemleri ve SpamBrain bunlardan bazılarıdır.

Kullanıcı “telefon ekranı kırıldı ne yapmalı” yazdığında, sayfada bu ifade birebir geçmese bile Google’ın dil sistemleri ekran değişimini anlatan bir rehberi sorguyla ilişkilendirebilir.

Sıralama (ranking)Çekirdek güncelleme (core update)PageRankGoogle spam politikaları

Google Search Central

Arama motoru

Arama motoru, web’deki sayfaları otomatik programlarla bulan, içeriklerini bir dizinde düzenleyen ve kullanıcının sorgusuna en uygun gördüğü sonuçları sıralayarak sunan sistemdir. Google’ın anlatımına göre bu iş üç aşamada yürür: tarama, dizine ekleme ve sonuçların sunulması. Her sayfa bu üç aşamanın tamamından geçmez.

Bir kullanıcı “İzmir’de bisiklet tamiri” yazdığında arama motoru, daha önce taradığı ve dizine eklediği sayfalar arasından sorguya ve kullanıcının konumuna uygun olanları seçip sonuç sayfasında gösterir.

Tarama (crawling)Dizine ekleme (indeksleme)Sıralama (ranking)SERP (arama sonuç sayfası)

Google Search Central

Arama niyeti (search intent)

Arama niyeti (search intent), kullanıcının bir sorguyu yazarken ulaşmak istediği amaçtır. Google’ın arama kalitesi değerlendirici yönergeleri sorguları bilgi edinme (Know), bir işi yapma (Do), belirli bir siteye ulaşma (Website) ve bir yeri ziyaret etme (Visit-in-person) gibi niyet türleriyle ele alır. Bir sorgu birden fazla niyet taşıyabilir.

“Kahve makinesi” yazan biri modelleri karşılaştırmak, bir makine satın almak ya da yakındaki bir mağazayı bulmak isteyebilir; bu yüzden sonuçlarda rehberler, ürün sayfaları ve yerel işletmeler bir arada görülebilir.

Anahtar kelimeSERP (arama sonuç sayfası)Uzun kuyruk anahtar kelimeİçerik boşluğu (content gap)

Google

Beyaz şapka SEO

Beyaz şapka SEO, arama motorlarının yönergelerine uyan ve önce kullanıcıya fayda sağlamayı hedefleyen SEO yaklaşımıdır. Google Arama Temel Bilgileri’ndeki teknik gerekliliklere, spam politikalarına ve temel en iyi uygulamalara bağlı kalır. Sonuçları kestirme yollarla zorlamak yerine kaliteli içerik, sağlam teknik altyapı ve doğal bağlantılarla kalıcı görünürlük kurmayı amaçlar.

Bir hukuk bürosu, para karşılığı bağlantı almak yerine müvekkillerin sık sorduğu sorulara açık ve güncel cevaplar yazar, site hızını iyileştirir ve yazarların uzmanlığını sayfada gösterir.

Siyah şapka SEOGoogle Arama Temel Bilgileri (Search Essentials)Faydalı içerik (helpful content)E-E-A-T

Google Search Central

Çekirdek güncelleme (core update)

Çekirdek güncelleme (core update), Google’ın arama algoritmalarında ve sistemlerinde yılda birkaç kez yaptığı kapsamlı, geniş çaplı değişikliktir. Belirli siteleri ya da sayfaları hedeflemez; içeriğin genel olarak nasıl değerlendirildiğini yeniler. Google bu güncellemeleri, gerçekleştiklerinde Arama Durumu Panosu’nda (Search Status Dashboard) duyurur.

Bir tarif sitesinin trafiği çekirdek güncellemeden sonra düşerse Google’ın önerisi, güncelleme tamamlandıktan sonra en az bir tam hafta bekleyip Search Console verilerini önceki dönemle karşılaştırmaktır.

Çekirdek güncellemede trafiği düşen sitenin ceza aldığı sanılır. Oysa Google, bu güncellemelerin belirli siteleri hedeflemediğini ve düşen sayfaların mutlaka kötü olmadığını belirtir; başka sayfalar sorguya daha uygun bulunmuş olabilir.

Arama algoritmasıFaydalı içerik (helpful content)Manuel işlem (Google cezası)Google Search Console

Google Search Central

Diğer kullanıcılar şunları da sordu (PAA)

Diğer kullanıcılar şunları da sordu (PAA), Google’ın arama sonuç sayfasında kullanıcının ilk sorgusuyla ilişkili soruları bir arada gösterdiği bölümdür. Google bu bölümü, aramayı genişletmeye ya da daraltmaya yardım eden keşif özellikleri arasında sayar. Sorulardan biri açıldığında cevap, bir web sayfasından alınan öne çıkan snippet biçiminde görünür.

“Konut kredisi nasıl alınır” araması yapan biri PAA bölümünde “Konut kredisi için hangi belgeler gerekir” gibi soruları görebilir; içerik ekipleri bu soruları rehberlerindeki alt başlıkları planlamak için kullanır.

Öne çıkan snippet (featured snippet)SERP (arama sonuç sayfası)Arama niyeti (search intent)SEO rakip analizi

Google Search Central

Dizine ekleme (indeksleme)

Dizine ekleme (indeksleme), arama motorunun taradığı sayfanın metnini, başlıklarını, görsellerini ve diğer içeriğini analiz edip dizinine kaydetmesidir. Google bu aşamada benzer sayfaları gruplar ve aralarından sonuçlarda gösterilebilecek kanonik sürümü seçer. Taranan her sayfa dizine eklenmez; içerik kalitesi ve robots kuralları sonucu etkileyebilir.

Search Console’daki sayfa dizine ekleme raporu, yeni bir blog yazısının taranmış ama dizine eklenmemiş olduğunu gösteriyorsa yazı bu haliyle arama sonuçlarında yer alamaz.

Google’ın taradığı her sayfayı dizine eklediği sanılır. Oysa Google, işlediği her sayfanın dizine eklenmeyeceğini açıkça belirtir; düşük kaliteli içerik ya da noindex gibi robots kuralları sayfayı dizin dışında bırakabilir.

Tarama (crawling)Canonical etiketi (kanonik URL)Sayfa dizine ekleme raporunoindex

Google Search Central

E-E-A-T

E-E-A-T, Google’ın içerik kalitesini anlatırken kullandığı deneyim (Experience), uzmanlık (Expertise), otorite (Authoritativeness) ve güvenilirlik (Trustworthiness) kavramlarının kısaltmasıdır. Kalite değerlendirici yönergelerine göre bu dördünün en önemlisi güvenilirliktir. Google, E-E-A-T’nin kendi başına belirli bir sıralama faktörü olmadığını, sistemlerinin bu nitelikleri gösteren içeriği belirleyebilen etkenlerden yararlandığını belirtir.

Bir eczacının ilaç etkileşimleri üzerine yazdığı makalede yazarın adı, mesleki geçmişi ve yararlanılan kaynaklar açıkça yer alırsa okuyucu, içeriğin kimden geldiğini ve neye dayandığını görebilir.

E-E-A-T’nin puanı ölçülebilen doğrudan bir sıralama faktörü olduğu sanılır. Oysa Google, E-E-A-T’nin kendi başına belirli bir sıralama faktörü olmadığını, kalite değerlendiricilerinin puanlarının da sayfaların sıralamasını doğrudan değiştirmediğini belirtir.

YMYL (paranız ya da hayatınız)Faydalı içerik (helpful content)SEO uyumlu içerik

Google Search Central

Faydalı içerik (helpful content)

Faydalı içerik (helpful content), arama sıralamalarını manipüle etmek için değil, öncelikle insanlara yardımcı olmak için hazırlanan, güvenilir ve kullanıcı odaklı içeriktir. Google bu yaklaşımı “önce insanlar” içeriği olarak anlatır ve içeriğin kim tarafından, nasıl ve neden üretildiğinin sorgulanmasını önerir. Faydalılık değerlendirmesi artık Google’ın çekirdek sıralama sistemlerinin parçasıdır.

Bir kamp ekipmanı mağazası çadırlarını gerçek yağmur koşullarında dener, sonuçları kendi fotoğraflarıyla anlatır ve sayfada testi yapan kişinin adını ve deneme koşullarını açıkça belirtir.

Google’ın belirli bir kelime sayısını tercih ettiği, uzun yazının daha iyi sıralandığı sanılır. Oysa Google böyle bir tercihi olmadığını açıkça söyler ve içeriği belirli bir kelime sayısına göre yazmayı arama motoru odaklı bir uyarı işareti olarak sayar.

E-E-A-TYMYL (paranız ya da hayatınız)Zayıf içerik (thin content)SEO uyumlu içerik

Google Search Central

Google Arama Temel Bilgileri (Search Essentials)

Google Arama Temel Bilgileri (Search Essentials), web içeriğinin Google Arama’da görünmeye uygun olması için gereken temel kuralları bir araya getiren rehberdir; eski adı Web Yöneticisi Yönergeleri’dir. Üç bölümden oluşur: teknik gereklilikler, spam politikaları ve temel en iyi uygulamalar. Teknik gereklilikler, Google’ın bir sayfayı gösterebilmesi için gereken asgari koşulları anlatır.

Yeni bir kurumsal site yayına çıkmadan önce ekip, Googlebot’un sayfalara erişebildiğini, sayfaların hatasız yüklendiğini ve spam politikalarına aykırı bir uygulama bulunmadığını Search Essentials’a göre kontrol eder.

Search Essentials’a uyan bir sitenin Google’da dizine ekleneceği ve iyi sıralanacağı sanılır. Oysa Google, bu gerekliliklere ve uygulamalara uymanın içeriğin taranacağı, dizine ekleneceği ya da sonuçlarda sunulacağı anlamına gelmediğini belirtir.

Google spam politikalarıBeyaz şapka SEOTeknik SEOGooglebot

Google Search Central

Google Discover

Google Discover, Google Arama’nın parçası olan ve kullanıcılara ilgi alanlarıyla ilişkili içerikleri bir akış halinde öneren özelliktir. Öneriler, kullanıcının Web ve Uygulama Etkinliği gibi verilerine dayanır. Dizine eklenmiş ve Discover içerik politikalarına uyan içerik burada görünmeye uygun hale gelir; bunun için özel etiket ya da yapılandırılmış veri gerekmez.

Bir yemek sitesi mevsim sebzeli tariflerine en az 1200 piksel genişliğinde özgün görseller ekler ve abartısız başlıklar kullanır; tarifler, bu konulara ilgi gösteren kullanıcıların Discover akışında görünebilir.

Discover’da yer almak için özel bir etiket ya da yapılandırılmış veri gerektiği sanılır. Oysa Google bunların gerekmediğini belirtir; Discover trafiğinin anahtar kelimeye dayalı arama trafiğine göre daha az öngörülebilir olduğunu ve tamamlayıcı bir kaynak sayılması gerektiğini de vurgular.

Görsel SEOGoogle Search Consoleİçerik güncelliği (freshness)

Google Search Central

Google spam politikaları

Google spam politikaları, kullanıcıları yanıltmaya ya da arama sistemlerini manipüle etmeye yönelik uygulamaları tanımlayan ve Google Arama Temel Bilgileri’nin parçası olan kurallardır. Gizleme, kapı sayfası kötüye kullanımı, ölçekli içerik kötüye kullanımı, bağlantı spam’i ve site itibarının kötüye kullanılması bu politikalarda yer alır. Google ihlalleri otomatik sistemlerle ve gerektiğinde insan incelemesiyle tespit eder.

Bir sağlık sitesinin, siteyle bütünleşmeyen ve yalnızca sitenin sıralama sinyallerinden yararlansın diye yerleştirilmiş düşük kaliteli bir üçüncü taraf “en iyi casino siteleri” sayfası barındırması, Google’ın site itibarı politikasına aykırı örnekler arasında yer alır.

Spam politikalarının yalnızca bağlantı alım satımıyla ilgili olduğu sanılır. Oysa politikalar gizleme, gizli metin, anahtar kelime doldurma, içerik kazıma, yanıltıcı yönlendirmeler ve ölçekli içerik kötüye kullanımı gibi çok daha geniş bir alanı kapsar.

Siyah şapka SEOManuel işlem (Google cezası)Google Arama Temel Bilgileri (Search Essentials)Ölçekli içerik kötüye kullanımı

Google Search Central

Manuel işlem (Google cezası)

Manuel işlem, Google’daki bir insan incelemecinin bir sitedeki sayfaların spam politikalarına uymadığını belirlemesiyle uygulanan yaptırımdır ve halk arasında Google cezası olarak bilinir. Site sahibine Search Console’daki Manuel işlemler raporu ve mesaj merkezi üzerinden bildirilir. Sorunlar giderildikten sonra yeniden değerlendirme talebiyle inceleme istenebilir.

Kendisine yönelik doğal olmayan bağlantılar nedeniyle manuel işlem bildirimi alan bir e-ticaret sitesi, sorunlu bağlantıları temizler, yaptıklarını belgeler ve inceleme ister; Google bu incelemelerin günler ya da haftalar sürebileceğini belirtir.

Her sıralama düşüşünün bir Google cezası olduğu sanılır. Oysa manuel işlem Search Console’da açıkça bildirilir; Google spam’in çoğunu otomatik sistemlerle bulduğunu belirtir, çekirdek güncellemelerden sonraki dalgalanmalar da ceza değildir.

Google spam politikalarıGoogle Search ConsoleDisavow (bağlantı reddetme)Çekirdek güncelleme (core update)

Search Console Yardım

Organik sonuç

Organik sonuç, arama sonuç sayfasında reklam ücreti ödenmeden, arama motorunun kendi sıralama sistemlerinin değerlendirmesiyle yer alan sonuçtur. Bir sayfanın organik sonuçlarda görünmesi taranmasına, dizine eklenmesine ve sorguyla ilgili bulunmasına bağlıdır. Google, bir siteyi daha sık taramak ya da daha üst sırada göstermek için ödeme kabul etmediğini belirtir.

Bursa’daki bir mobilya atölyesinin masif ahşap yemek masaları rehberi, arkasında reklam bütçesi olmadan arama sonuçlarında listeleniyorsa bu bir organik sonuçtur; getirdiği ziyaretler organik trafik olarak ölçülür.

Ücretli sonuç (arama reklamı)Organik trafikSıralama (ranking)SERP (arama sonuç sayfası)

Google Search Central

Öne çıkan snippet (featured snippet)

Öne çıkan snippet (featured snippet), Google’ın bir sorguya iyi bir cevap olarak değerlendirdiği sayfadan aldığı metni, normal sonuç biçimini tersine çevirerek önce cevap, sonra kaynak olarak gösterdiği özel sonuç kutusudur. “Diğer kullanıcılar şunları da sordu” bölümünde de görünebilir. Hangi sayfanın seçileceğine Google’ın sistemleri karar verir; özel bir işaretlemeyle talep edilemez.

“Kombi basıncı kaç olmalı” sorgusunda bir tesisat firmasının blog yazısındaki kısa ve net cevap paragrafı, kaynak bağlantısıyla birlikte öne çıkan snippet olarak gösterilebilir.

Belirli bir şema işaretlemesi eklenerek öne çıkan snippet elde edilebileceği sanılır. Oysa Google, bir sayfayı öne çıkan snippet olarak işaretlemenin mümkün olmadığını, sayfanın uygun olup olmadığına kendi sistemlerinin karar verdiğini belirtir.

Snippet (sonuç özeti)Diğer kullanıcılar şunları da sordu (PAA)Sıfır tıklama aramasınosnippet ve max-snippet

Google Search Central

SEM (arama motoru pazarlaması)

SEM (arama motoru pazarlaması), bir markanın arama motorlarındaki görünürlüğünü artırmak için yürütülen pazarlama çalışmalarının genel adıdır. Türkiye’deki yaygın kullanımda çoğunlukla Google Ads gibi platformlardaki ücretli arama reklamlarını anlatır. Reklam performansı tıklama oranı, maliyet ve dönüşüm gibi ölçütlerle izlenir; ücretsiz organik görünürlük ise SEO’nun konusudur.

Yeni açılan bir online kırtasiye mağazası, sitesi organik sonuçlarda henüz görünmezken “toptan defter” gibi sorgularda arama reklamı verir ve aynı dönemde SEO çalışmasını da başlatır.

Ücretli sonuç (arama reklamı)SEO (arama motoru optimizasyonu)CTR (tıklama oranı)Dönüşüm oranı

Google Ads Yardım

SEO (arama motoru optimizasyonu)

SEO (arama motoru optimizasyonu), bir web sitesinin içeriğini arama motorlarının daha iyi anlayacağı ve kullanıcıların arama sonuçlarında daha kolay bulacağı biçimde düzenleme çalışmasıdır. Teknik altyapı, içerik kalitesi, site içi yapı ve dış bağlantılar gibi alanları kapsar. Amaç, reklam ücreti ödemeden organik sonuçlarda görünür olmak ve doğru ziyaretçiyi siteye getirmektir.

Ankara’da hizmet veren bir muhasebe bürosu, “şirket kuruluşu nasıl yapılır” sorusunu yanıtlayan bir rehber yazar, sayfa başlıklarını netleştirir ve hizmet sayfalarını birbirine bağlar; böylece Google siteyi daha iyi anlar, doğru kişiler de siteye ulaşır.

SEO çalışmasıyla bir sitenin Google’da ilk sıraya yerleştirilebileceği sanılır. Oysa Google, bir siteyi kendiliğinden ilk sıraya taşıyan bir sır olmadığını, bir sitenin dizine ekleneceğinin bile önceden söylenemeyeceğini belirtir.

Arama motoruOrganik sonuçTeknik SEOGEO (üretken motor optimizasyonu)

Google Search Central

SERP (arama sonuç sayfası)

SERP (arama sonuç sayfası), bir arama motorunun kullanıcının sorgusuna karşılık gösterdiği sayfadır. Metin sonuçlarının yanında görseller, videolar, öne çıkan snippetler, ilgili sorular ve yerel sonuçlar gibi öğeler yer alabilir. Hangi öğelerin görüneceği sorguya göre değişir; Google sonuçları belirlerken konum, dil ve cihaz gibi bilgileri de dikkate alır.

“Kombi bakımı” araması yapan bir kullanıcı, SERP’te reklamları, harita üzerinde yerel işletmeleri, “Diğer kullanıcılar şunları da sordu” bölümünü ve organik sonuçları aynı sayfada görebilir.

Aynı sorguyu yazan herkesin aynı sonuç sayfasını gördüğü sanılır. Oysa Google, sonuçları belirlerken kullanıcının konumu, dili ve cihazı gibi etkenleri de hesaba katar; bu yüzden sayfa kişiden kişiye farklılaşabilir.

Organik sonuçÜcretli sonuç (arama reklamı)Öne çıkan snippet (featured snippet)Diğer kullanıcılar şunları da sordu (PAA)

Google Search Central

Sıfır tıklama araması

Sıfır tıklama araması, kullanıcının aradığı bilgiyi doğrudan arama sonuç sayfasında bulduğu ve hiçbir siteye geçmeden tamamladığı aramadır. Öne çıkan snippetler, ilgili soru kutuları ve yapay zekâ özetleri gibi öğeler kısa bilgi ihtiyaçlarını sayfada karşılayabildiği için bu durum özellikle net cevabı olan sorgularda görülür. Site görünürlük kazansa bile ziyaret almayabilir.

“Ankara İstanbul arası kaç kilometre” diye arayan biri cevabı sonuç sayfasındaki bir kutuda görür ve hiçbir siteye girmeden aramasını tamamlar.

Öne çıkan snippet (featured snippet)AI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri)SERP (arama sonuç sayfası)CTR (tıklama oranı)

Google Search Central

Sıralama (ranking)

Sıralama (ranking), arama motorunun dizinindeki sayfaları bir sorguya ne kadar uygun ve yararlı bulduğuna göre sonuç sayfasında dizmesidir. Google bunun için yüz milyarlarca sayfa hakkında çok sayıda etkeni ve sinyali değerlendiren otomatik sıralama sistemleri kullanır. Sıralama sabit değildir; sorguya, kullanıcının konumuna ve zamana göre değişebilir.

Bir diş kliniğinin implant tedavisi sayfası bir ay üçüncü, sonraki ay yedinci sırada görünebilir; rakip sayfaların güncellenmesi ve yeni içeriklerin dizine girmesi bu tür değişimlerin olağan nedenleridir.

Arama algoritmasıOrtalama konum (average position)Sıra takibi (rank tracking)Arama niyeti (search intent)

Google Search Central

Site bağlantıları (sitelinks)

Site bağlantıları (sitelinks), arama sonuçlarında bir metin sonucunun altında gruplanan ve aynı alan adındaki başka sayfalara giden bağlantılardır. Google bu bağlantıları otomatik olarak oluşturur ve yalnızca kullanıcıya yararlı olacağını düşündüğü sonuçlarda gösterir. Site sahibi hangi bağlantıların çıkacağını şu an doğrudan seçemez; net başlıklar ve mantıklı bir site yapısı kaliteyi destekler.

“ornekmarka” adıyla yapılan bir aramada sitenin ana sayfa sonucunun altında “Ürünler”, “İletişim” ve “Sipariş Takibi” sayfalarına giden bağlantılar bir arada görünebilir.

Site bağlantılarının bir ayar ya da işaretlemeyle seçilebileceği sanılır. Oysa Google bu bağlantıların şu an otomatik oluşturulduğunu belirtir; istenmeyen bir bağlantıyı kaldırmak için sayfayı siteden kaldırmayı ya da noindex kullanmayı önerir.

İç link (internal link)Çapa metni (anchor text)SERP (arama sonuç sayfası)

Google Search Central

Siyah şapka SEO

Siyah şapka SEO, arama motorlarını yanıltarak ya da sıralama sistemlerini manipüle ederek görünürlük kazanmaya çalışan, spam politikalarına aykırı tekniklerin genel adıdır. Gizleme, anahtar kelime doldurma, bağlantı spam’i ve gizli metin bunlara örnektir. Google, bu politikaları ihlal eden sitelerin daha alt sıralarda görünebileceğini ya da sonuçlardan tamamen çıkarılabileceğini belirtir.

Bir sitenin arama motorlarına anahtar kelimeyle dolu bir sayfa, ziyaretçilere ise bambaşka bir içerik göstermesi gizleme (cloaking) yöntemidir ve siyah şapka uygulamalarının tipik bir örneğidir.

Beyaz şapka SEOGoogle spam politikalarıGizleme (cloaking)Manuel işlem (Google cezası)

Google Search Central

Tarama (crawling)

Tarama (crawling), arama motorlarının web’deki yeni ve güncellenmiş sayfaları bulup içeriklerini indirdiği süreçtir. Google bu işi Googlebot adlı programla yapar; adresleri, bilinen sayfalardaki bağlantılardan ve site sahiplerinin gönderdiği site haritalarından keşfeder. Googlebot hangi siteyi ne sıklıkla tarayacağına kendisi karar verir ve siteyi yormamak için istek hızını sınırlar.

Bir e-ticaret sitesi yeni bir kategori sayfası açıp onu ana menüden bağladığında ve site haritasına eklediğinde, Googlebot bu adresi iki yoldan biriyle keşfedip taramaya alabilir.

Google’ın keşfettiği her adresi taradığı sanılır. Oysa Googlebot bulduğu her URL’yi taramaz; site sahibinin taramaya kapattığı ya da giriş gerektiren sayfalar bu aşamada dışarıda kalabilir.

GooglebotTarama bütçesi (crawl budget)robots.txtXML site haritası

Google Search Central

Uzun kuyruk anahtar kelime

Uzun kuyruk anahtar kelime, genel bir terime göre daha uzun ve daha belirli olan, tek başına az aranan ama kullanıcının ihtiyacını net biçimde anlatan arama ifadesidir. Hacmi düşük olduğu için anahtar kelime araçlarında ayrı olarak görünmeyebilir. Buna karşılık arayanın ne istediğini açıkça gösterir ve içeriği tek bir ihtiyaca odaklamayı kolaylaştırır.

“Ayakkabı” geniş bir terimken “su geçirmez kadın yürüyüş ayakkabısı” uzun kuyruk bir ifadedir; bir outdoor mağazası bu ihtiyaca yönelik ayrı bir kategori açıklaması yazarak aramayı doğrudan karşılar.

Keyword Planner’da hacmi görünmeyen bir ifadenin hiç aranmadığı sanılır. Oysa Google, arama hacmi çok düşük olan ya da hassas kabul edilen anahtar kelimelerin bu araçta keşfedilemediğini ve tahmin edilemediğini belirtir.

Anahtar kelimeArama hacmiArama niyeti (search intent)Anahtar kelime zorluğu (KD)

Google Ads Yardım

Ücretli sonuç (arama reklamı)

Ücretli sonuç (arama reklamı), reklamverenin bir reklam platformu üzerinden ücret ödeyerek arama sonuç sayfasında yayımladığı sonuçtur. Google Ads’de her reklamın ve anahtar kelimenin tıklama oranı ayrı izlenir; bir anahtar kelimenin beklenen tıklama oranı, reklam sıralamasının (Ad Rank) bileşenlerinden biridir. Ücretli yerleşim, organik sıralamadan ayrı yürür.

Antalya’daki bir otel, “Lara’da her şey dahil otel” aramalarında reklam vererek sonuç sayfasında sponsorlu bir sonuç olarak görünebilir; kampanya durdurulduğunda bu görünürlük de sona erer.

Google’da reklam vermenin organik sıralamayı da yükselttiği sanılır. Oysa Google, bir siteyi daha üst sırada göstermek ya da daha sık taramak için ödeme kabul etmediğini açıkça belirtir; reklam bütçesi organik sırayı satın almaz.

SEM (arama motoru pazarlaması)Organik sonuçCTR (tıklama oranı)SERP (arama sonuç sayfası)

Google Ads Yardım

YMYL (paranız ya da hayatınız)

YMYL (paranız ya da hayatınız), insanların sağlığını, maddi güvenliğini, can güvenliğini ya da toplumun refahını önemli ölçüde etkileyebilecek konular için Google’ın kalite değerlendirici yönergelerinde kullanılan terimdir. Bu konulardaki sayfalar daha yüksek kalite standartlarıyla değerlendirilir. Google, YMYL konularında güçlü E-E-A-T gösteren içeriğe sistemlerinin daha fazla ağırlık verdiğini belirtir.

Vergi beyannamesi doldurmayı, emeklilik için birikim yapmayı ya da oy kullanma adımlarını anlatan sayfalar YMYL kapsamındadır; kot pantolonun ne sıklıkla yıkanacağını anlatan bir yazı ise değildir.

Sağlıkla ya da parayla ilgili bir kelime geçen her sayfanın YMYL olduğu sanılır. Oysa yönergeler YMYL’yi bir yelpaze olarak görür; diş fırçasının ne sıklıkla değiştirileceği gibi gündelik sağlık konuları, küçük bir hatanın ciddi zarar vermesi beklenmeyen örnekler arasında anılır.

E-E-A-TFaydalı içerik (helpful content)SEO uyumlu içerik

Google

301 yönlendirme

301 yönlendirme, istenen kaynağın kalıcı olarak Location başlığındaki yeni adrese taşındığını bildiren HTTP durum koduyla yapılan yönlendirmedir. Tarayıcılar ve arama motorları yeni URL’ye gider. Google 301’i, hedef URL’nin kanonik kabul edilmesi için güçlü bir sinyal sayar ve arama sonuçlarında yeni adresi göstermeyi amaçlar; 308 de aynı biçimde işlenir.

example.com, eski /hizmetler/seo-danismanlik adresini kaldırıp içeriği /seo-danismanligi altında yayımladığında eski URL’den yeni URL’ye sunucu tarafında 301 yönlendirme kurar.

301 yönlendirmenin bağlantı değerinin bir kısmını kaybettirdiği sanılır. Google’ın site taşıma rehberine göre 301 ve diğer kalıcı yönlendirmeler PageRank kaybına yol açmaz.

302 yönlendirmeYönlendirme zinciriSite taşıma (migration)Canonical etiketi (kanonik URL)

Google Search Central

302 yönlendirme

302 yönlendirme, istenen kaynağın geçici olarak başka bir adreste bulunduğunu bildiren HTTP durum koduyla yapılan yönlendirmedir. Tarayıcılar ve Googlebot hedefe gider, ancak Google bunu hedefin kanonik olması için yalnızca zayıf bir sinyal sayar. Bu nedenle arama sonuçlarında genellikle kaynak URL korunur; Google 307 kodunu da aynı biçimde işler.

example.com’daki bir hizmet sayfası bakım nedeniyle birkaç gün kapalıyken ziyaretçiler durumu açıklayan bir sayfaya 302 ile yönlendirilir; böylece asıl URL’nin arama sonuçlarında kalması hedeflenir.

301 ile 302’nin Google için aynı sonucu verdiği sanılır. Google kalıcı yönlendirmeyi hedefin kanonik olması için güçlü, geçici yönlendirmeyi zayıf sinyal sayar; kalıcı taşımalarda 301 ya da 308 kullanılmalıdır.

301 yönlendirmeHTTP durum koduCanonical etiketi (kanonik URL)

Google Search Central

404 hatası (sayfa bulunamadı)

404 hatası, sunucunun istenen kaynağı bulamadığını bildiren HTTP durum kodudur. Yanlış yazılmış adresler ve yönlendirme yapılmadan taşınan ya da silinen sayfalar başlıca nedenlerdir. Kod, eksikliğin geçici mi kalıcı mı olduğunu belirtmez. Google 404 dönen URL’leri dizine eklemez, daha önce dizindeyse zamanla çıkarır ve taramayı seyrekleştirir.

example.com’da kaldırılan bir kampanya sayfası 404 döndürür; ziyaretçiye arama kutusu ve ana kategorilere bağlantılar içeren özel bir hata sayfası gösterilirken sunucu yanıtı 404 olarak kalır.

Kaldırılan her sayfanın ana sayfaya yönlendirilmesi gerektiği sanılır. Google, çok sayıda eski URL’yi ilgisiz tek bir adrese yönlendirmenin soft 404 sayılabileceğini belirtir; karşılığı olmayan sayfalar için 404 ya da 410 uygundur.

Soft 404410 (kalıcı olarak kaldırıldı)Kırık bağlantı (broken link)HTTP durum kodu

MDN Web Docs

410 (kalıcı olarak kaldırıldı)

410 durum kodu, istenen kaynağın sunucuda artık bulunmadığını ve bu durumun büyük olasılıkla kalıcı olduğunu bildiren HTTP yanıtıdır. Bu yönüyle, eksikliğin geçici mi kalıcı mı olduğunu belirtmeyen 404’ten ayrılır. Sunucu sahibi kaldırmanın kalıcı olup olmadığından emin değilse 404 kullanılması önerilir.

example.com, süresi dolmuş ve yeniden yayımlanmayacak eski etkinlik duyurularının URL’lerine 410 döndürür; aynı konuyu işleyen güncel bir sayfa varsa bu URL’ler oraya 301 ile yönlendirilir.

410’un bir URL’yi Google dizininden 404’e göre farklı biçimde kaldırdığı sanılır. Google’ın belgelerine göre 429 dışındaki tüm 4xx kodları aynı şekilde işlenir; 404 ya da 410 dönen ve daha önce dizinde olan URL’ler dizinden çıkarılır.

404 hatası (sayfa bulunamadı)HTTP durum koduSite taşıma (migration)

MDN Web Docs

5xx sunucu hatası

5xx sunucu hatası, isteğin sunucu tarafındaki bir sorun nedeniyle karşılanamadığını bildiren HTTP durum kodları grubudur; 500, 502 ve 503 en sık görülenlerdir. Google bu kodları ya da 429’u aldığında taramayı geçici olarak yavaşlatır. Dizindeki URL’ler önce korunur, ancak hata uzun süre devam ederse dizinden çıkarılabilir.

example.com yoğun bir kampanya döneminde 503 hataları vermeye başlarsa Googlebot taramayı azaltır; sunucu yeniden 200 yanıtı vermeye başladığında Google tarama hızını kademeli olarak artırır.

Kısa süreli bir 5xx hatasının sayfaları ilk anda dizinden düşürdüğü sanılır. Google’a göre bu durumda dizindeki URL’ler önce korunur ve tarama yavaşlar; sürekli hata veren URL’ler ise zamanla dizinden çıkarılır.

HTTP durum koduTarama bütçesi (crawl budget)Googlebot

Google Crawling Infrastructure

Breadcrumb (sayfa yolu)

Breadcrumb (sayfa yolu), bir sayfanın site hiyerarşisindeki yerini “Ana sayfa › Kategori › Alt kategori” gibi bir bağlantı dizisiyle gösteren gezinme öğesidir. Kullanıcının siteyi anlamasına ve üst düzeylere geçmesine yardım eder. BreadcrumbList yapılandırılmış verisiyle işaretlendiğinde Google bu yolu, sayfadaki bilgiyi arama sonuçlarında kategorize etmek için kullanabilir.

example.com’daki bir ürün sayfası “Erkek › Gömlek › Keten Gömlek” yolunu sayfanın üst kısmında gösterir ve aynı yolu position, name ve item özellikleri taşıyan BreadcrumbList JSON-LD koduyla işaretler.

Yapılandırılmış veriİç link (internal link)SEO uyumlu URL yapısıZengin sonuç (rich result)

Google Search Central

Canonical etiketi (kanonik URL)

Canonical etiketi, birbirinin kopyası ya da çok benzeri olan sayfalar arasında arama sonuçlarında gösterilmesi tercih edilen URL’yi bildiren rel=canonical bağlantı işaretidir. Sayfanın head bölümüne ya da HTTP başlığına eklenir. Google bu tercihi güçlü bir sinyal olarak değerlendirir, ancak bildirim bir kural değil ipucudur; kanonik URL’yi son aşamada Google seçer.

example.com’da aynı ürün hem /urun/mavi-gomlek adresinde hem de kampanya parametreli bir adreste açılıyorsa, iki sürümün head bölümüne de https://example.com/urun/mavi-gomlek adresini gösteren canonical etiketi eklenir.

Canonical etiketinin Google’ın uymak zorunda olduğu bir komut olduğu sanılır. Google bu bildirimi güçlü bir ipucu olarak alır, ancak yönlendirmeler, site haritası ve iç bağlantılar gibi başka sinyallere bakarak farklı bir URL’yi kanonik seçebilir.

Kopya içerik (duplicate content)noindexhreflang etiketi301 yönlendirme

Google Search Central

CLS (kümülatif düzen kayması)

CLS (Cumulative Layout Shift), sayfanın yaşam süresi boyunca beklenmedik düzen kaymalarından oluşan en büyük kayma öbeğinin puanını ölçen ve görsel kararlılığı gösteren Core Web Vitals metriğidir. 0,1 ya da altı iyi, 0,25’in üstü zayıf kabul edilir. Boyutu belirtilmemiş görseller, geç yüklenen reklamlar ve web yazı tipleri yaygın nedenlerdir.

example.com’da makale metninin üstüne geç yüklenen bir reklam alanı içeriği aşağı itiyorsa CLS yükselir; reklam alanı için önceden sabit bir yükseklik ayırmak bu kaymayı azaltır.

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)LCP (en büyük zengin içerikli boyama)INP (sonraki boyamaya etkileşim)Gecikmeli yükleme (lazy loading)

web.dev

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri), gerçek kullanıcı deneyimini yükleme performansı, etkileşime yanıt verme ve görsel kararlılık açısından ölçen üç metrikten oluşan settir: LCP, INP ve CLS. İyi değerler LCP için 2,5 saniye, INP için 200 milisaniye ve CLS için 0,1 ya da altıdır. Google’ın sıralama sistemleri bu metrikleri kullanır.

Search Console’daki Core Web Vitals raporu example.com’un ürün sayfalarında mobil LCP değerlerini zayıf gösteriyorsa ekip büyük kahraman görselini sıkıştırır ve 75. yüzdelikte 2,5 saniye hedefinin tutturulup tutturulmadığını izler.

Core Web Vitals’ta kusursuz puan almanın ilk sırayı getireceği sanılır. Google’a göre iyi sonuçlar en üst sırayı sağlamaz; sayfa deneyimi bu puanlardan ibaret değildir ve yalnız SEO için mükemmel puan peşinde koşmak zamanın en iyi kullanımı olmayabilir.

LCP (en büyük zengin içerikli boyama)INP (sonraki boyamaya etkileşim)CLS (kümülatif düzen kayması)Sayfa deneyimi (page experience)

Google Search Central

Filtreli gezinme (faceted navigation)

Filtreli gezinme, ziyaretçilerin ürün, makale ya da etkinlik listelerini renk, beden, fiyat gibi özelliklere göre daraltmasını sağlayan site özelliğidir. Çoğunlukla URL parametreleriyle uygulandığı için filtre kombinasyonları neredeyse sonsuz sayıda URL üretebilir; bu da aşırı taramaya ve yeni sayfaların daha geç keşfedilmesine yol açabilir.

example.com, renk ve beden filtrelerinin oluşturduğu parametreli URL’lerin taranmasını robots.txt ile engeller; taramaya yalnızca ürün sayfalarını ve filtresiz kategori listesini açık bırakır.

Filtre URL’lerinin yarattığı tarama yükünü canonical etiketinin tek başına çözeceği sanılır. Google, canonical ve nofollow yöntemlerinin uzun vadede robots.txt ile engellemeye ya da filtreleri URL parçasıyla yönetmeye göre genellikle daha az etkili olduğunu belirtir.

URL parametresiTarama bütçesi (crawl budget)Kopya içerik (duplicate content)robots.txt

Google Crawling Infrastructure

Gecikmeli yükleme (lazy loading)

Gecikmeli yükleme (lazy loading), görünür alanın dışında kalan görseller gibi kaynakların sayfa açılırken değil, görünür alana belirli bir uzaklığa geldiklerinde yüklenmesidir. Tarayıcı düzeyinde img etiketine loading=lazy özniteliği eklenerek uygulanır. İlk yüklemeyi hafifletir, ancak ilk ekranda görünen ve özellikle LCP öğesi olan görsellerde kullanılmamalıdır.

example.com’un uzun kategori sayfasında ilk satırdaki ürün görselleri normal yüklenirken alt satırlardaki görsellere loading=lazy eklenir; tüm görsellere width ve height da verilerek düzen kayması azaltılır.

Sayfadaki tüm görsellere gecikmeli yükleme eklemenin hızı artıracağı sanılır. İlk ekranda görünen görseller, özellikle LCP görseli, gecikmeli yüklenirse daha geç görünür; bu görseller tarayıcının varsayılan yüklemesine bırakılmalıdır.

LCP (en büyük zengin içerikli boyama)CLS (kümülatif düzen kayması)Görsel SEOCore Web Vitals (Önemli Web Verileri)

web.dev

Googlebot

Googlebot, Google Arama’nın web sayfalarını keşfetmek ve indirmek için kullandığı genel amaçlı tarayıcının adıdır. Bağlantıları ve site haritalarını izleyerek URL bulur, sayfaları tarar ve JavaScript’i güncel bir Chrome sürümüyle çalıştırarak oluşturur. Googlebot Smartphone ve Googlebot Desktop olmak üzere iki türü vardır; otomatik taramalarda robots.txt kurallarına uyar.

example.com’un sunucu kayıtlarında Googlebot kullanıcı aracısıyla gelen istekler görüldüğünde, isteğin gerçekten Google’dan gelip gelmediği kaynak IP adresi ve bu adresin ters DNS kaydıyla doğrulanabilir.

Tarama (crawling)robots.txtTarama bütçesi (crawl budget)Sunucu günlüğü (log) analizi

Google Crawling Infrastructure

hreflang etiketi

hreflang etiketi, bir sayfanın farklı dil ya da bölgelere yönelik sürümlerini Google’a bildiren rel=alternate hreflang işaretidir. HTML head bölümünde, HTTP başlığında ya da site haritasında uygulanabilir. Her sürüm kendisini ve diğer tüm sürümleri listelemelidir; böylece Google kullanıcıya dil ve bölgesine en uygun sürümü gösterebilir.

example.com’un Türkçe /tr/ ve İngilizce /en/ sayfalarının her biri, hreflang=tr ve hreflang=en değerleriyle iki sürümü, x-default değeriyle de dil seçim sayfasını gösteren bağlantı etiketleri taşır.

hreflang’in Google’a sayfanın dilini öğrettiği sanılır. Google sayfa dilini algoritmalarla, görünür içerikten belirler; hreflang yalnızca aynı içeriğin yerelleştirilmiş sürümlerini birbirine bağlar.

Canonical etiketi (kanonik URL)XML site haritasıKopya içerik (duplicate content)

Google Search Central

HTTP durum kodu

HTTP durum kodu, sunucunun bir tarayıcıdan ya da arama motoru botundan gelen isteğe verdiği yanıtın sonucunu bildiren üç haneli koddur. 2xx başarıyı, 3xx yönlendirmeyi, 4xx istemci hatasını, 5xx sunucu hatasını gösterir. Google bu kodlara göre içeriği işlemeye alır, yönlendirmeyi izler, URL’yi dizinden çıkarır ya da taramayı yavaşlatır.

example.com’da bir daha satılmayacak bir ürünün sayfası 200 yerine 404 ya da 410 döndürdüğünde Google bu URL’yi zamanla dizinden çıkarır ve giderek daha seyrek tarar.

404 hatası (sayfa bulunamadı)Soft 4045xx sunucu hatası301 yönlendirme

Google Crawling Infrastructure

HTTPS ve SSL sertifikası

HTTPS, HTTP protokolünün TLS ile şifrelenmiş sürümüdür ve tarayıcı ile sunucu arasındaki tüm iletişimi şifreler. Günlük dilde “SSL sertifikası” denen sertifika bu güvenli bağlantıyı kurmak için kullanılır. Sayfaların güvenli sunulması Google’ın sayfa deneyimi ölçütleri arasında yer alır ve Google kanonik seçerken eşdeğer HTTPS sayfalarını tercih eder.

example.com, HTTPS’e geçerken geçerli bir sertifika kurar, tüm HTTP adreslerini HTTPS karşılıklarına kalıcı olarak yönlendirir ve site haritasıyla kanonik etiketlerde yalnız HTTPS URL’lerini kullanır.

Sayfa deneyimi (page experience)Canonical etiketi (kanonik URL)Site taşıma (migration)301 yönlendirme

MDN Web Docs

IndexNow

IndexNow, web sitesi sahiplerinin bir URL’nin eklendiğini, güncellendiğini ya da silindiğini katılımcı arama motorlarına basit bir bildirimle iletmesini sağlayan protokoldür. Arama motorlarının değişen URL’leri taramada önceliklendirmesine yardım eder. Protokolün sitesinde destekleyen arama motorları olarak Microsoft Bing, Naver, Seznam.cz, Yandex ve Yep listelenir.

example.com’un içerik yönetim sistemi, bir ürün fiyatı değiştiğinde ya da yeni bir blog yazısı yayımlandığında ilgili URL’yi IndexNow uç noktasına gönderir; Google için ise güncel site haritasına dayanır.

IndexNow ile gönderilen URL’lerin Google tarafından da işleneceği sanılır. Protokolün resmî sitesindeki destekleyen arama motorları listesinde Google yer almaz; Google için site haritası ve URL Denetimi aracı kullanılır.

XML site haritasıBing Webmaster ToolsTarama (crawling)Google Search Console

IndexNow.org

INP (sonraki boyamaya etkileşim)

INP (Interaction to Next Paint), kullanıcının sayfa ziyareti boyunca yaptığı işaretçi ve klavye etkileşimlerinin gecikmesini gözleyerek sayfanın genel yanıt verme hızını ölçen Core Web Vitals metriğidir. 200 milisaniye ya da altı iyi, 500 milisaniyenin üstü zayıf kabul edilir. Yalnızca ilk etkileşimin giriş gecikmesini ölçen FID’in yerini almıştır.

example.com’da filtre panelini açan düğme, ağır bir JavaScript görevi ana iş parçacığını meşgul ettiği için görsel karşılığı geç veriyorsa INP yükselir; görevi küçük parçalara bölmek yanıtı hızlandırabilir.

INP’nin yalnızca sayfadaki ilk etkileşimi ölçtüğü sanılır. Bu tanım yerini aldığı FID’e aittir; INP ziyaret boyunca gözlenen tüm etkileşimleri değerlendirir ve çoğu sayfada en yavaş etkileşimi raporlar.

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)LCP (en büyük zengin içerikli boyama)CLS (kümülatif düzen kayması)JavaScript SEO

web.dev

JavaScript SEO

JavaScript SEO, içeriği ve bağlantıları JavaScript ile oluşturulan sitelerin arama motorlarınca taranabilir, oluşturulabilir ve dizine eklenebilir olmasını sağlayan teknik çalışmadır. Google JavaScript’i güncel bir Chromium sürümüyle çalıştırır, ancak oluşturma sıraya alınır ve her bot JavaScript çalıştıramaz. Anlamlı durum kodları, taranabilir bağlantılar ve History API temel konulardır.

Tek sayfa uygulaması olarak kurulan example.com’da kategori adresleri #/kategori biçimindeyse Googlebot bu URL’leri güvenilir biçimde çözemez; History API ile /kategori biçimine geçmek sayfaların keşfini kolaylaştırır.

Google’ın JavaScript ile üretilen içeriği hiç göremediği sanılır. Google sayfaları güncel bir Chromium ile oluşturur; yine de oluşturma sıraya alındığı ve her bot JavaScript çalıştıramadığı için sunucu tarafında ya da önceden oluşturma önerilmeye devam eder.

Oluşturma (rendering)Sunucu tarafında oluşturma (SSR)GooglebotSoft 404

Google Search Central

JSON-LD

JSON-LD, yapılandırılmış veriyi sayfanın HTML’ine bir script etiketi içinde, JavaScript nesne gösterimiyle ekleyen biçimdir. İşaretleme kullanıcıya görünen metnin arasına karışmadığı için iç içe veri öğelerini ifade etmek kolaydır. Google Microdata ve RDFa biçimlerini de destekler, ancak kurulumu ve bakımı en kolay seçenek olarak JSON-LD’yi önerir.

example.com, her blog yazısının head bölümüne type değeri application/ld+json olan bir script etiketi ekler ve içinde yazının başlığını, yazarını ve yayın tarihini Article türüyle tanımlar.

Yapılandırılmış veriSchema.org (şema işaretlemesi)Zengin sonuç (rich result)

Google Search Central

Kırık bağlantı (broken link)

Kırık bağlantı, artık var olmayan ya da taşınmış bir sayfayı gösterdiği için 404 gibi bir hata yanıtına çıkan bağlantıdır; ölü link olarak da bilinir. Yanlış yazılmış adresler ve yönlendirme yapılmadan silinen ya da taşınan sayfalar başlıca nedenlerdir. Kırık bağlantılar ziyaretçinin yolunu keser ve hedeflenen içeriğin o bağlantı üzerinden bulunmasını engeller.

example.com’da bir ürün yeni URL’ye taşındığı hâlde blog yazılarındaki bağlantılar eski adresi göstermeye devam ediyorsa bu bağlantılar 404’e düşer; bağlantıları güncellemek ve eski URL’ye 301 eklemek sorunu giderir.

404 hatası (sayfa bulunamadı)İç link (internal link)301 yönlendirmeYetim sayfa (orphan page)

Google Search Central

Kopya içerik (duplicate content)

Kopya içerik, aynı ya da çok benzer içeriğin birden fazla URL üzerinden erişilebilir olmasıdır. Bölge ve cihaz sürümleri, HTTP ile HTTPS farkı, sıralama ve filtre parametreleri ya da yanlışlıkla tarayıcılara açık kalan test ortamları başlıca nedenlerdir. Google bu sayfaları kümeler, içlerinden birini kanonik seçer ve sonuçlarda genellikle onu gösterir.

example.com’daki bir kategori sayfası fiyat sıralaması ve renk filtresiyle onlarca farklı URL üretiyorsa bu sürümler aynı ürün listesini gösterdiği için kopya içerik oluşur ve Google bunlardan birini kanonik seçer.

Kopya içeriğin otomatik olarak ceza getirdiği sanılır. Google’a göre bir sitede bir miktar kopya içerik bulunması normaldir ve spam politikalarının ihlali sayılmaz; asıl sorun kullanıcı deneyiminin bozulması ve performans takibinin zorlaşmasıdır.

Canonical etiketi (kanonik URL)URL parametresiFiltreli gezinme (faceted navigation)Anahtar kelime yamyamlığı (cannibalization)

Google Search Central

LCP (en büyük zengin içerikli boyama)

LCP (Largest Contentful Paint), görünür alandaki en büyük görsel, metin bloğu ya da videonun, kullanıcının sayfaya gitmeye başladığı andan itibaren ne kadar sürede oluşturulduğunu ölçen Core Web Vitals metriğidir. Algılanan yükleme hızını gösterir. İyi bir deneyim için LCP’nin sayfa yüklemelerinin 75. yüzdeliğinde 2,5 saniye ya da altında olması önerilir.

example.com’un ana sayfasında en büyük öğe kahraman görseliyse bu görsele gecikmeli yükleme uygulanmaması ve dosya boyutunun küçültülmesi LCP değerini iyileştirebilir.

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)TTFB (ilk bayta kadar geçen süre)Gecikmeli yükleme (lazy loading)CLS (kümülatif düzen kayması)

web.dev

Mobil öncelikli dizine ekleme

Mobil öncelikli dizine ekleme, Google’ın bir sitenin dizine eklenmesi ve sıralanması için akıllı telefon tarayıcısıyla taradığı mobil sürümdeki içeriği kullanmasıdır. Mobil sürümde eksik kalan metin, başlık, yapılandırılmış veri ya da meta bilgiler Google’ın değerlendirdiği içeriğe girmeyebilir. Google, aynı HTML’yi tüm cihazlara sunan duyarlı tasarımı önerir.

example.com’un masaüstü ürün sayfasındaki teknik özellik tablosu mobilde kaldırılmışsa Google bu bilgiyi göremeyebilir; tabloyu mobilde akordeon içine almak içeriği korurken alandan tasarruf sağlar.

Mobil sürümde içerik kısaltılsa bile masaüstündeki tam içeriğin dizine ekleneceği sanılır. Google dizine eklemeyi mobil sürümden yapar ve mobil sayfada daha az içerik bulunursa bir miktar trafik kaybı yaşanabileceğini belirtir.

GooglebotSayfa deneyimi (page experience)Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)Dizine ekleme (indeksleme)

Google Search Central

noindex

noindex, bir sayfanın ya da dosyanın arama sonuçlarında gösterilmemesini isteyen dizine ekleme kuralıdır. Robots meta etiketiyle ya da X-Robots-Tag HTTP başlığıyla uygulanır. Googlebot sayfayı tarayıp kuralı gördüğünde, başka sitelerden bağlantı alsa bile sayfayı Google Arama sonuçlarından tamamen çıkarır; bunun için sayfanın taranabilir olması gerekir.

example.com’daki sipariş onayı ve teşekkür sayfaları arama kullanıcısına değer taşımadığı için bu sayfaların head bölümüne noindex kuralı taşıyan bir robots meta etiketi eklenir.

noindex eklenen sayfayı robots.txt ile de engellemenin işi sağlamlaştırdığı sanılır. Engellenen sayfa taranamadığı için Google noindex kuralını göremez ve URL, bağlantı alıyorsa sonuçlarda görünmeye devam edebilir.

Robots meta etiketiX-Robots-Tag başlığırobots.txtDizine ekleme (indeksleme)

Google Search Central

Oluşturma (rendering)

Oluşturma, bir tarayıcının ya da arama motorunun sayfanın HTML, CSS ve JavaScript kaynaklarını işleyerek kullanıcının göreceği son hâli üretmesidir. Google, 200 durum kodu dönen sayfaları oluşturma kuyruğuna alır ve kaynakları elverdiğinde başsız bir Chromium ile JavaScript’i çalıştırır; ardından oluşturulan HTML’deki bağlantıları ve içeriği kullanır.

example.com’da ürün açıklamaları sayfa yüklendikten sonra JavaScript ile çekiliyorsa ilk HTML’de bu metin bulunmaz; Google açıklamayı ancak sayfayı oluşturduktan sonra görebilir.

JavaScript SEOSunucu tarafında oluşturma (SSR)Dizine ekleme (indeksleme)Googlebot

Google Search Central

Robots meta etiketi

Robots meta etiketi, bir HTML sayfasının head bölümüne eklenen ve arama motorlarına o sayfanın nasıl dizine ekleneceğini ve sonuçlarda nasıl gösterileceğini bildiren meta etiketidir. noindex, nofollow, nosnippet ve max-snippet gibi kurallar taşır; name değeri robots olduğunda tüm tarayıcılara, googlebot olduğunda yalnız Google’a hitap eder.

example.com’daki site içi arama sonuç sayfalarının aramada görünmesi istenmediği için bu sayfaların head bölümüne name değeri robots, content değeri noindex olan bir meta etiketi eklenir.

noindexX-Robots-Tag başlığırobots.txtnosnippet ve max-snippet

Google Search Central

robots.txt

robots.txt, bir sitenin kök dizininde duran ve tarayıcılara hangi URL’lere erişebileceklerini bildiren düz metin dosyasıdır. Kuralları RFC 9309 ile standartlaştırılan Robots Exclusion Protocol’e dayanır. Temel amacı tarama trafiğini yönetmek ve sunucunun aşırı istekle yorulmasını önlemektir; sayfaları Google dizininden uzak tutma aracı değildir.

example.com, sıralama parametresi taşıyan liste URL’lerinin taranmasını önlemek için robots.txt dosyasına tüm tarayıcılara yönelik, sort parametreli adresleri kapsayan bir Disallow kuralı ekler ve dosyanın sonuna site haritası adresini yazar.

Disallow kuralının sayfayı Google dizininden çıkardığı sanılır. Engellenen bir URL başka sayfalardan bağlantı alıyorsa açıklama olmadan arama sonuçlarında görünebilir; sayfayı dizinden uzak tutmak için noindex ya da parola koruması gerekir.

Robots meta etiketinoindexGooglebotTarama bütçesi (crawl budget)

Google Search Central

Sayfa deneyimi (page experience)

Sayfa deneyimi, bir sayfanın içeriği dışındaki kullanım kalitesini anlatan kavramdır: iyi Core Web Vitals değerleri, güvenli HTTPS bağlantısı, mobil cihazlarda düzgün görüntü, ana içeriği bölen aşırı reklamlardan ve araya giren pencerelerden kaçınma bunlar arasındadır. Google’ın temel sıralama sistemleri iyi sayfa deneyimi sunan içeriği ödüllendirmeyi amaçlar.

example.com’un blog yazıları mobilde açılır açılmaz ekranı kaplayan bir bülten penceresi gösteriyorsa pencereyi küçük bir banta dönüştürmek sayfa deneyimini iyileştirir ve ana içeriği erişilebilir kılar.

Google’ın tek bir “sayfa deneyimi sinyali” kullandığı sanılır. Google’a göre böyle tek bir sinyal yoktur; temel sıralama sistemleri genel sayfa deneyimiyle uyumlu çeşitli sinyallere bakar.

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)HTTPS ve SSL sertifikasıMobil öncelikli dizine ekleme

Google Search Central

Sayfalama (pagination)

Sayfalama, uzun bir içerik ya da ürün listesinin “sonraki”, “önceki” ve sayfa numarası bağlantılarıyla birden fazla sayfaya bölünmesidir. Google’ın tüm içeriği bulabilmesi için her sayfanın kendine ait bir URL’si olmalı, sayfalar birbirine a href bağlantılarıyla sırayla bağlanmalı ve her sayfa kendi kanonik URL’sini taşımalıdır.

example.com’un blog arşivi ?page=2 ve ?page=3 gibi ayrı URL’lerle sayfalanır; her sayfa bir sonrakine ve ilk sayfaya bağlantı verir, sayfa numaraları # parçasıyla değil sorgu parametresiyle tutulur.

Sayfalı bir dizide tüm sayfaların ilk sayfayı kanonik göstermesi gerektiği sanılır. Google ilk sayfanın kanonik olarak kullanılmamasını, her sayfaya kendi kanonik URL’sinin verilmesini önerir; rel=next ve rel=prev etiketlerini de artık kullanmaz.

Canonical etiketi (kanonik URL)İç link (internal link)URL parametresiFiltreli gezinme (faceted navigation)

Google Search Central

Schema.org (şema işaretlemesi)

Schema.org, web sayfalarındaki kişi, kurum, ürün ve etkinlik gibi varlıkları tanımlamak için kullanılan ortak bir şema sözlüğüdür. Google, Microsoft, Yandex ve Yahoo! gibi büyük arama motorlarınca anlaşılacak biçimde tasarlanmıştır ve Microdata, RDFa ya da JSON-LD biçimleriyle uygulanır. Google Arama davranışı için esas kaynak Google’ın kendi yapılandırılmış veri belgeleridir.

example.com, kurumsal bilgilerini Organization, blog yazılarını Article, sayfa yolunu ise BreadcrumbList türüyle schema.org sözlüğünü kullanarak işaretler.

Yapılandırılmış veriJSON-LDZengin sonuç (rich result)Varlık (entity)

schema.org

SEO uyumlu URL yapısı

SEO uyumlu URL yapısı, adreslerin hem kullanıcıların hem de arama motorlarının kolayca anlayabileceği biçimde, okunabilir sözcüklerle ve mantıklı bir hiyerarşiyle kurulmasıdır. Google uzun kimlik numaraları yerine açıklayıcı sözcükleri, sözcükleri ayırmak için alt çizgi yerine tireyi ve içeriği değiştirmeyen gereksiz parametrelerin ayıklanmasını önerir.

example.com, ürün adreslerini /urun.php?id=4821&kat=7 yerine /erkek-giyim/keten-gomlek biçiminde kurar, adreslerde tek tip küçük harf kullanır ve içeriği değiştirmeyen takip parametrelerini kaldırır.

URL parametresiSayfa içi SEO (on-page SEO)Kopya içerik (duplicate content)Breadcrumb (sayfa yolu)

Google Search Central

Site taşıma (migration)

Site taşıma, mevcut sayfaların URL’lerinin HTTP’den HTTPS’e geçiş, alan adı değişikliği, alan adlarının birleştirilmesi ya da URL yolu değişikliği gibi nedenlerle değiştirilmesidir. Başarılı bir taşıma; eski ve yeni URL’lerin eşlenmesine, sunucu tarafında kalıcı yönlendirmelere ve güncellenmiş iç bağlantılar, kanonik etiketler ve site haritalarına dayanır.

example.com, example.net alan adına geçerken önce eski ve yeni URL’leri eşleyen bir tablo hazırlar, her eski adresi karşılığına 301 ile yönlendirir ve Search Console’da adres değişikliği bildirimini gönderir.

301 yönlendirmeYönlendirme zinciriCanonical etiketi (kanonik URL)Google Search Console

Google Search Central

Soft 404

Soft 404, sunucunun 200 başarılı yanıtı döndürdüğü, ancak içeriğin boş sayfa, “bulunamadı” mesajı ya da başka bir hata izlenimi verdiği durumdur. Google bu sayfaları Search Console’da soft 404 olarak raporlar. Bu tür sayfalar taranmaya devam ettiği için tarama bütçesini boşa harcar; gerçekten bulunmayan sayfaların 404 döndürmesi önerilir.

example.com’da kalıcı olarak kaldırılan ürünlerin URL’leri “Bu ürün bulunamadı” yazan ama 200 döndüren bir şablon gösteriyorsa Search Console bunları soft 404 olarak işaretleyebilir; çözüm gerçek bir 404 yanıtı vermektir.

Soft 404’ün sunucunun gönderdiği ayrı bir durum kodu olduğu sanılır. Böyle bir HTTP kodu yoktur; sunucu 200 döndürür ve Google sayfa içeriğinin bir hata ya da boş sayfa gibi göründüğünü saptadığında bu etiketi kullanır.

404 hatası (sayfa bulunamadı)HTTP durum koduTarama bütçesi (crawl budget)JavaScript SEO

Google Crawling Infrastructure

Sunucu günlüğü (log) analizi

Sunucu günlüğü analizi, web sunucusunun kaydettiği erişim ve hata günlüklerini inceleyerek botların ve kullanıcıların siteyi gerçekte nasıl ziyaret ettiğini ortaya koyma çalışmasıdır. Googlebot’un hangi URL’leri ne sıklıkla taradığını, beklenmedik hata kodlarını ve taramanın boşa harcandığı alanları gösterir. Google’ın tarayıcıları birçok makineden çalıştığı için kayıtlarda farklı IP adresleri görülebilir.

example.com’un erişim günlükleri Googlebot isteklerinin büyük kısmının sıralama parametreli liste URL’lerine gittiğini gösterince ekip bu parametreleri robots.txt ile taramaya kapatır ve ürün sayfalarının taranma sıklığını izler.

GooglebotTarama bütçesi (crawl budget)SEO denetimi (SEO audit)Bot trafiği

Google Crawling Infrastructure

Sunucu tarafında oluşturma (SSR)

Sunucu tarafında oluşturma (SSR), sayfanın HTML çıktısının kullanıcının tarayıcısında değil, sunucuda hazırlanıp içerikle birlikte gönderilmesidir. Böylece içerik ilk HTTP yanıtında yer alır ve arama motorlarının sayfayı anlamak için JavaScript çalıştırması gerekmez. Google, sunucu tarafında ya da önceden oluşturmayı hem kullanıcılar hem de botlar için hızlı olduğu için önerir.

React ile geliştirilen example.com, ürün ve kategori sayfalarını sunucu tarafında oluşturur; Googlebot ve JavaScript çalıştırmayan diğer botlar ürün adını, fiyatını ve açıklamasını ilk yanıtta doğrudan görür.

Oluşturma (rendering)JavaScript SEOTTFB (ilk bayta kadar geçen süre)

Google Search Central

Tarama bütçesi (crawl budget)

Tarama bütçesi, Google’ın bir sitede taramaya ayırabildiği ve ayırmak istediği URL kümesidir. Sunucuyu yormadan kullanılabilecek bağlantı kapasitesi, yani tarama kapasitesi sınırı ile sitenin büyüklüğüne, güncellenme sıklığına, popülerliğine ve kalitesine bağlı tarama talebinin birleşimiyle belirlenir. Konu çoğunlukla çok büyük ve sık güncellenen siteler için önem taşır.

Yüz binlerce filtre kombinasyonu üreten example.com mağazasında Googlebot zamanını yinelenen URL’lere harcarsa yeni eklenen ürün sayfalarının keşfi gecikebilir; gereksiz URL’leri azaltmak taramayı önemli sayfalara yöneltir.

Her sitenin tarama bütçesiyle uğraşması gerektiği sanılır. Google’ın rehberi esas olarak çok büyük ya da içeriği çok sık değişen siteleri hedefler; daha küçük sitelerde site haritasını güncel tutmak ve dizine ekleme raporunu izlemek genellikle yeterlidir.

GooglebotFiltreli gezinme (faceted navigation)Sunucu günlüğü (log) analiziXML site haritası

Google Crawling Infrastructure

Teknik SEO

Teknik SEO, bir web sitesinin arama motorlarınca sorunsuz taranması, oluşturulması ve dizine eklenmesi için altyapısının düzenlenmesidir. Sunucu yanıtları, robots.txt, site haritası, kanonik etiketler, yönlendirmeler, HTTPS, sayfa hızı, mobil uyum ve yapılandırılmış veri bu çalışmanın başlıca konularıdır; amaç, yayımlanan içeriğin Google dizinine eksiksiz ulaşabilmesidir.

example.com adlı bir e-ticaret sitesinde yeni ürünler aylarca aramada görünmüyorsa teknik SEO denetimi; robots.txt kuralları, noindex etiketleri, sunucu hataları ve site haritasındaki URL’ler tek tek kontrol edilerek başlar.

GooglebotTarama bütçesi (crawl budget)Dizine ekleme (indeksleme)SEO denetimi (SEO audit)

Google Search Central

TTFB (ilk bayta kadar geçen süre)

TTFB (Time to First Byte), sayfaya gitme isteğinin başlamasından yanıtın ilk baytının gelmeye başlamasına kadar geçen süreyi ölçen metriktir. Bağlantı kurulumunu ve sunucunun yanıt hızını yansıtır ve LCP gibi yükleme metriklerinden önce gelir. web.dev’e göre 0,8 saniye ya da altı iyi, 1,8 saniyenin üstü zayıf kabul edilir.

example.com’un kategori sayfaları her istekte sunucuda baştan üretildiği için TTFB yüksekse sayfa önbelleği ya da içerik dağıtım ağı kullanmak sunucunun ilk yanıtını hızlandırabilir.

TTFB’nin Core Web Vitals metriklerinden biri olduğu sanılır. TTFB bu sete dahil değildir; LCP gibi önemli metriklerde iyi sonuç almayı engellemediği sürece “iyi” eşiğini tutturmak şart sayılmaz.

LCP (en büyük zengin içerikli boyama)Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)Sunucu tarafında oluşturma (SSR)5xx sunucu hatası

web.dev

URL parametresi

URL parametresi, adresin soru işaretinden sonra gelen ve anahtar=değer çiftlerinden oluşan bölümüdür; çiftler & işaretiyle ayrılır. Sıralama, filtreleme, oturum ve kampanya takibi için kullanılır. İçeriği değiştirmeyen ya da birbirine eklenebilen parametreler aynı içeriğe giden çok sayıda URL üreterek taramayı verimsizleştirebilir.

example.com/ayakkabi?renk=siyah&siralama=fiyat adresinde renk parametresi listeyi daraltırken sıralama parametresi yalnızca aynı ürünlerin sırasını değiştirir; ikincisi yeni içerik üretmediği için taranması gerekmeyebilir.

Filtreli gezinme (faceted navigation)Kopya içerik (duplicate content)Tarama bütçesi (crawl budget)UTM parametreleri

Google Search Central

X-Robots-Tag başlığı

X-Robots-Tag başlığı, robots meta etiketindeki kuralların HTTP yanıt başlığı olarak gönderilmesini sağlayan yöntemdir. HTML olmayan PDF, görsel ve video gibi dosyalarda noindex gibi dizine ekleme kurallarını uygulamanın yoludur; sunucu yapılandırmasıyla bütün bir dosya türüne ya da sitenin tamamına tek kuralla uygulanabilir.

example.com, fiyat listesi PDF’lerinin aramada görünmesini istemediği için sunucu yapılandırmasında .pdf uzantılı tüm dosyaların yanıtına X-Robots-Tag: noindex başlığını ekler.

Robots meta etiketinoindexCanonical etiketi (kanonik URL)robots.txt

Google Search Central

XML site haritası

XML site haritası, bir sitedeki sayfalar, görseller, videolar ve diğer dosyalar hakkında bilgi veren ve arama motorlarının siteyi daha verimli taramasına yardım eden dosyadır. Hangi URL’lerin önemli görüldüğünü, sayfaların son güncellenme tarihini ve dil sürümlerini bildirebilir. Özellikle büyük, yeni ya da iç bağlantıları zayıf sitelerde keşfi kolaylaştırır.

example.com, yalnız dizine eklenmesini istediği kanonik ürün ve kategori URL’lerini içeren bir site haritası hazırlar, her URL için lastmod tarihini ekler ve dosyayı Search Console’a gönderir.

Site haritasına eklenen her URL’nin taranıp dizine ekleneceği sanılır. Site haritası URL’lerin keşfine yardım eder, ancak listedeki tüm öğelerin taranacağı ya da dizine ekleneceği anlamına gelmez.

Tarama (crawling)Dizine ekleme (indeksleme)Canonical etiketi (kanonik URL)IndexNow

Google Search Central

Yapılandırılmış veri

Yapılandırılmış veri, bir sayfa hakkındaki bilgileri ve içeriğin türünü arama motorlarına standart bir biçimde bildiren işaretlemedir; örneğin bir tarif sayfasında malzemeler, pişirme süresi ve kalori. Google bu verileri sayfayı anlamak ve zengin sonuçlar göstermek için kullanır. Çoğunlukla schema.org sözlüğüyle ve JSON-LD biçiminde yazılır.

example.com’un ürün sayfaları ürün adını, fiyatını, stok durumunu ve değerlendirme puanını Product türüyle işaretler; kod yayından önce Zengin Sonuçlar Testi ile doğrulanır.

Doğru olduğu sürece sayfada görünmeyen bilgilerin de işaretlenebileceği sanılır. Google, bilgi doğru olsa bile kullanıcıya görünmeyen içerik için yapılandırılmış veri eklenmemesini ve yalnız bu veriyi taşımak için boş sayfalar oluşturulmamasını ister.

Schema.org (şema işaretlemesi)JSON-LDZengin sonuç (rich result)Varlık (entity)

Google Search Central

Yönlendirme zinciri

Yönlendirme zinciri, bir URL’nin son hedefe tek adımda değil, birden fazla ara yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; A sayfasının B’ye, B’nin de C’ye yönlenmesi buna örnektir. Zincirler kullanıcılar için gecikme yaratır ve taramayı olumsuz etkiler. Yönlendirmenin daha önceki bir adrese geri döndüğü döngülerde ise istek hiçbir hedefe ulaşamaz.

example.com önce HTTP’den HTTPS’e, ardından www’siz adrese ve sonra yeni URL yapısına geçtiyse eski bir bağlantı üç adımda hedefe ulaşabilir; çözüm, her eski URL’yi doğrudan son adrese yönlendirmektir.

301 yönlendirmeSite taşıma (migration)Tarama bütçesi (crawl budget)302 yönlendirme

Google Search Central

Zengin sonuç (rich result)

Zengin sonuç, Google’ın sayfadaki yapılandırılmış veriden yararlanarak bir sonucu arama sayfasında daha zengin bir görünümle sunduğu sonuç biçimidir; değerlendirme bilgisi, sayfa yolu ve etkinlik ayrıntıları bu görünümün örnekleridir. Uygun olmak için işaretlemenin ilgili türün zorunlu özelliklerini içermesi ve Google’ın yönergelerine uyması gerekir.

example.com’daki etkinlik sayfaları tarih, yer ve bilet bilgisini Event türüyle işaretlediğinde Google bu sayfaları etkinlik ayrıntılarını gösteren zengin sonuçlar olarak sunabilir.

Zengin Sonuçlar Testi’nden geçen işaretlemenin aramada mutlaka zengin sonuç olarak görüneceği sanılır. Google, doğru işaretlenmiş sayfaların bile zengin sonuç olarak gösterileceğini taahhüt etmez; gösterim kararını kullanıcı için en iyi deneyime göre verir.

Yapılandırılmış veriSchema.org (şema işaretlemesi)SERP (arama sonuç sayfası)Öne çıkan snippet (featured snippet)

Google Search Central

Açılış sayfası (landing page)

Açılış sayfası, ziyaretçinin bir arama sonucu, reklam, e-posta ya da paylaşım üzerinden siteye ilk girdiği sayfadır. Pazarlamada bu terim çoğunlukla teklif isteme ya da satın alma gibi tek bir hedefe odaklanan sayfalar için kullanılır. SEO açısından iyi bir açılış sayfası, ziyaretçiyi getiren sorgunun niyetine doğrudan cevap verir.

“Kurumsal çiçek aboneliği” araması yapan bir kullanıcı, bir çiçekçinin ana sayfası yerine abonelik planlarını, teslimat bölgelerini ve teklif formunu bir arada sunan sayfaya ulaşır.

Arama niyeti (search intent)Dönüşüm oranıOrganik trafik

Google Search Central

Alt metin (alt etiketi)

Alt metin, bir görselin HTML’deki alt özniteliğine yazılan ve görsel görüntülenemediğinde onun yerine geçen açıklamadır. Ekran okuyucular bu metinden yararlanır; Google da görselin konusunu anlamak için alt metni bilgisayarlı görü algoritmalarıyla birlikte kullanır. Süs amaçlı görsellerde boş alt değeri, görselin içeriğin parçası olmadığını belirtir.

Bir evcil hayvan mağazası, köpek tasması fotoğrafına “ürün resmi” yerine “metal tokalı kırmızı deri köpek tasması” alt metnini yazar; sayfadaki süs amaçlı ayraç görseline ise boş alt değeri verir.

Alt metne olabildiğince çok anahtar kelime yazmanın görsel aramada fayda sağladığı sanılır. Google, alt metni anahtar kelimeyle doldurmanın kötü kullanıcı deneyimi yarattığını ve sitenin spam olarak görülmesine yol açabileceğini belirtir.

Görsel SEOAnahtar kelime doldurma (keyword stuffing)Sayfa içi SEO (on-page SEO)

Google Search Central

Anahtar kelime doldurma (keyword stuffing)

Anahtar kelime doldurma, sıralamayı manipüle etmek amacıyla bir sayfayı anahtar kelimeler ya da sayılarla doldurma uygulamasıdır ve Google’ın spam politikalarına aykırıdır. Doğal görünmeyecek sıklıkta tekrarlanan ifadeler, sayfanın sıralanmak istediği şehir ve bölgeleri art arda sayan metin blokları ve anlamlı katkısı olmayan telefon numarası listeleri tipik örneklerdir.

Bir nakliye firmasının sayfa altına “İstanbul nakliyat, Kadıköy nakliyat, Üsküdar nakliyat” biçiminde onlarca ilçe adı dizmesi anahtar kelime doldurmadır. Hizmet bölgeleri, kullanıcıya yararlı bir bölge tablosuyla anlatılabilir.

Anahtar kelime yoğunluğuGoogle spam politikalarıSiyah şapka SEOAlt metin (alt etiketi)

Google Search Central

Anahtar kelime yamyamlığı (cannibalization)

Anahtar kelime yamyamlığı, aynı sitedeki iki ya da daha fazla sayfanın aynı arama niyetine cevap verip aynı sorgularda birbirinin yerine geçmeye çalışması durumudur. Google’ın belgelerinde adıyla geçen bir terim değil, SEO pratiğinde kullanılan bir adlandırmadır. Sonuçta hangi sayfanın görüneceği dönem dönem değişebilir; iç ve dış bağlantılar da iki sayfaya bölünür.

Bir yazılım şirketinin blogunda “CRM nedir” ve “CRM yazılımı nedir” başlıklı iki yazı aynı soruyu cevaplar. Search Console’da aynı sorguda iki URL’nin sırayla gösterim aldığı görülür; yazılar tek sayfada birleştirilir.

Arama niyeti (search intent)Canonical etiketi (kanonik URL)301 yönlendirmeİç link (internal link)

Search Console Yardım

Anahtar kelime yoğunluğu

Anahtar kelime yoğunluğu, bir anahtar kelimenin metinde geçme sayısının metnin toplam kelime sayısına oranıdır ve genellikle yüzde olarak ifade edilir. Google ise aynı kelimelerin aşırı tekrarının okuyucuyu yorduğunu ve anahtar kelime doldurmanın spam politikalarına aykırı olduğunu belirtir. Bu yüzden içerik yazımında oran yerine konunun doğal ve eksiksiz anlatımı öne çıkar.

800 kelimelik bir yazıda “çelik kapı modelleri” ifadesi 40 kez geçerse metin yapay okunur. Yazar tekrarı azaltır; ölçü, kilit sistemi ve yalıtım gibi alt konularla anlatımı zenginleştirir.

Sıralama için tutturulması gereken ideal bir yoğunluk oranı olduğu sanılır. Google’ın rehberleri böyle bir oran tanımlamaz; aynı kelimelerin aşırı tekrarının kullanıcıyı yorduğunu ve anahtar kelime doldurmanın spam politikalarına aykırı olduğunu belirtir.

Anahtar kelime doldurma (keyword stuffing)Anahtar kelimeSEO uyumlu içerik

Google Search Central

Başlık etiketleri (H1–H6)

Başlık etiketleri, H1’den H6’ya uzanan ve sayfadaki bölümlerin hiyerarşisini belirten HTML öğeleridir. H1 genellikle sayfanın ana başlığını, H2 ve altındaki düzeyler alt bölümleri taşır. Anlamsal sırayla kullanılan başlıklar ekran okuyucular için yararlıdır ve okuyucunun metni taramasını kolaylaştırır; Google başlık bağlantısı oluştururken de başlıklardan yararlanabilir.

Bir kahve rehberinde H1 “Filtre Kahve Nasıl Demlenir?” olur. “Gerekli malzemeler”, “Öğütme kalınlığı” ve “Demleme adımları” H2 olarak sıralanır; adımların ayrıntıları gerekirse H3 ile bölünür.

Başlıkların H1, H2, H3 sırasıyla kullanılmamasının Google sıralamasını bozduğu sanılır. Google’a göre başlıkların sırası Arama açısından fark etmez ve ideal bir başlık sayısı yoktur; anlamsal sıra ise ekran okuyucular için yararlıdır.

Title etiketi (sayfa başlığı)Sayfa içi SEO (on-page SEO)SEO uyumlu içerik

Google Search Central

Gizleme (cloaking)

Gizleme, arama motorlarına ve kullanıcılara farklı içerik göstererek arama sıralamasını manipüle etmeyi ve kullanıcıyı yanıltmayı amaçlayan uygulamadır ve Google’ın spam politikalarına aykırıdır. Arama motoruna bir konuda sayfa sunup kullanıcıya başka konuda sayfa göstermek ya da yalnız istek arama motorundan geldiğinde sayfaya anahtar kelime eklemek bu kapsamdadır.

Bir site Googlebot’a seyahat rehberi metni sunarken ziyaretçilere ilgisiz bir ürün satış sayfası gösterir. Kullanıcı aramada vaat edilen içerikle karşılaşmadığı için bu uygulama gizlemedir.

Ödeme duvarlı içeriğin gizleme sayıldığı düşünülür. Google, ödeme duvarının arkasındaki içeriğin tamamını görebiliyorsa ve site esnek örnekleme yönergesine uyuyorsa bunu gizleme saymadığını belirtir.

Siyah şapka SEOGoogle spam politikalarıGooglebotManuel işlem (Google cezası)

Google Search Central

Görsel SEO

Görsel SEO, görsellerin Google Görseller’de ve web sonuçlarında bulunabilmesi ve doğru anlaşılması için yapılan optimizasyondur. Kısa ama açıklayıcı dosya adları, anlamlı alt metin, görselin ilgili metnin yakınına yerleştirilmesi, desteklenen biçimler, duyarlı görseller ve görsel site haritası bu çalışmanın parçalarıdır. Büyük dosyaların sayfayı yavaşlatmaması da gözetilir.

Bir tarif sitesi “IMG_0042.jpg” adlı fotoğrafı “firinda-sebzeli-tavuk.webp” olarak yeniden adlandırır, görseli tarifin ilgili adımının yanına yerleştirir ve görsel site haritasına ekler.

Alt metin (alt etiketi)Gecikmeli yükleme (lazy loading)XML site haritasıCore Web Vitals (Önemli Web Verileri)

Google Search Central

İç link (internal link)

İç link, bir sitedeki bir sayfadan aynı sitedeki başka bir sayfaya verilen bağlantıdır. Google bağlantıları hem taranacak yeni sayfaları bulmak hem de sayfaların ilgisini değerlendirmek için bir sinyal olarak kullanır. Önemsenen her sayfanın sitedeki en az bir başka sayfadan bağlantı alması ve çapa metninin hedef sayfayı açıklaması önerilir.

Bir yoga stüdyosunun “Yeni başlayanlar için yoga” yazısı, metin içinde “başlangıç grubu ders programı” çapa metniyle ders programı sayfasına bağlantı verir.

Sayfada bağlantı gibi çalışan her öğenin Google tarafından izlenebildiği sanılır. Google, bir bağlantıyı yalnız href özniteliği olan bir a öğesiyse tarayabildiğini belirtir; bu yapıda olmayan bağlantılar taranmayabilir.

Çapa metni (anchor text)Yetim sayfa (orphan page)Konu kümesi (topic cluster)Bağlantı değeri (link equity)

Google Search Central

İçerik boşluğu (content gap)

İçerik boşluğu, hedef kitlenin aradığı ya da rakip sitelerin cevapladığı bir konunun sitede hiç işlenmemiş ya da yetersiz işlenmiş olmasıdır. Genellikle anahtar kelime araştırması ve rakip analiziyle bulunur. Boşluğu kapatırken amaç yalnız eksik konuyu eklemek değil, arama sonuçlarındaki mevcut sayfalara göre özgün bilgi ve gerçek değer katmaktır.

Bir bisiklet mağazasının sitesinde ürün sayfaları var, ancak “bisiklet boyu nasıl seçilir” sorusuna cevap veren bir rehber yok. Rakiplerde bu rehberi gören ekip, ölçü tablosu içeren özgün bir yazı hazırlar.

SEO rakip analiziAnahtar kelimeKonu kümesi (topic cluster)

Google Search Central

İçerik güncelliği (freshness)

İçerik güncelliği, bir sayfadaki bilginin konunun bugünkü durumunu yansıtma derecesidir. Google’ın sıralama sistemleri arasında, güncel içeriğin beklendiği sorgularda daha yeni sonuçları gösterecek şekilde tasarlanmış tazelik sistemleri bulunur. Her sorgu tazelik gerektirmez; yeni çıkan bir film ya da yakın zamanda yaşanan bir olay için yapılan aramalarda bu ihtiyaç belirginleşir.

Bir teknoloji sitesinin “En iyi orta segment telefonlar” listesi yeni modeller çıktıkça eskir. Ekip listeyi yeni modeller ve güncel testlerle yeniler, ardından güncelleme tarihini değiştirir.

Sayfanın tarihini değiştirmenin içeriği güncel gösterdiği düşünülür. Google, içerik esaslı biçimde değişmediği hâlde sayfa tarihinin yenilenmesini, arama motoru için üretilen içeriğin uyarı işaretleri arasında sayar.

Kalıcı içerik (evergreen)Faydalı içerik (helpful content)Arama algoritması

Google Search Central

Kalıcı içerik (evergreen)

Kalıcı içerik, konusu belirli bir zamana bağlı olmadığı için uzun süre güncel ve yararlı kalan içeriktir. Temel kavram rehberleri, nasıl yapılır anlatımları ve sözlükler bu türe örnektir. Haber ya da kampanya içeriklerinden farklı olarak ilgisini uzun süre korur; yine de içindeki bilgiler zamanla eskiyebileceği için dönemsel olarak gözden geçirilmesi gerekir.

Bir seyahat blogundaki “Pasaport başvurusu için gereken belgeler” yazısı yıllarca aranır. Ancak harç tutarı gibi değişen bilgiler içerdiği için ekip yazıyı belirli aralıklarla kontrol edip günceller.

İçerik güncelliği (freshness)Sütun sayfa (pillar page)Faydalı içerik (helpful content)

Google Search Central

Kapı sayfası (doorway page)

Kapı sayfası, birbirine benzeyen belirli arama sorgularında sıralanmak için oluşturulan ve kullanıcıyı asıl hedef sayfadan daha az yararlı ara sayfalara yönlendiren sayfadır. Google bu uygulamayı spam politikalarında kapı sayfası kötüye kullanımı olarak tanımlar. Şehir ya da bölge adına göre çoğaltılıp ziyaretçiyi tek bir sayfaya yönlendiren sayfalar tipik bir örnektir.

Bir halı yıkama firması, yalnız ilçe adı değişen 40 sayfa açar ve her sayfa ziyaretçiyi aynı iletişim sayfasına yönlendirir. Bu yapı, bölgeye özgü gerçek bilgi sunan konum sayfalarıyla karıştırılmamalıdır.

Google spam politikalarıKonum sayfası (şehir sayfası)Programatik SEOSiyah şapka SEO

Google Search Central

Konu kümesi (topic cluster)

Konu kümesi, ana bir konuyu kapsayan sütun sayfa ile bu konunun alt başlıklarını ayrıntılı işleyen yazıların iç linklerle birbirine bağlandığı içerik yapısıdır. Google’ın tanımladığı bir terim değildir, içerik planlamasında kullanılır. Bağlantılar okuyucunun ilgili sayfalara geçmesini, Google’ın da sayfaları bulmasını ve aralarındaki ilgiyi değerlendirmesini kolaylaştırır.

Bir bahçe malzemeleri sitesi “Balkonda sebze yetiştirme” rehberini merkeze alır. Domates, biber ve saksı toprağı yazıları rehbere, rehber de bu yazılara açıklayıcı çapa metinleriyle bağlantı verir.

Sütun sayfa (pillar page)İç link (internal link)Çapa metni (anchor text)İçerik boşluğu (content gap)

Google Search Central

Meta açıklama

Meta açıklama, bir sayfanın içeriğini kısa ve ilgili bir özetle anlatan HTML meta etiketidir. Google arama sonucundaki snippet’i öncelikle sayfa içeriğinden oluşturur; meta açıklamayı, sayfayı içerikten alınan metinden daha doğru anlattığını düşündüğünde kullanabilir. Bu nedenle her sayfa için özgün ve okunabilir bir açıklama yazılması önerilir.

Bir e-ticaret sitesi yüzlerce ürün sayfasına aynı açıklamayı koymak yerine ürün adı, malzeme ve renk bilgisini birleştiren açıklamaları ürün verisinden programla üretir.

Meta açıklamanın belirli bir karakter sayısını aşınca işe yaramadığı düşünülür. Google’a göre meta açıklamanın uzunluk sınırı yoktur; sonuçlarda gösterilen snippet gerektiğinde, genellikle cihaz genişliğine göre kısaltılır.

Snippet (sonuç özeti)Title etiketi (sayfa başlığı)CTR (tıklama oranı)Sayfa içi SEO (on-page SEO)

Google Search Central

Ölçekli içerik kötüye kullanımı

Ölçekli içerik kötüye kullanımı, kullanıcıya yardım etmek yerine öncelikle arama sıralamasını manipüle etmek amacıyla çok sayıda sayfa üretilmesidir ve Google’ın spam politikalarına aykırıdır. Üretim yöntemi belirleyici değildir; yapay zekâ, otomasyon ya da başka bir yolla hazırlanan, özgün olmayan ve kullanıcıya değer katmayan toplu içerik bu kapsama girer.

Bir site farklı kaynaklardaki yazıları birleştirip her gün yüzlerce yeni sayfa yayımlar. Sayfalar okuyucuya yeni bir bilgi sunmaz; bu yöntem ölçekli içerik kötüye kullanımına örnektir.

Bu politikanın yalnız yapay zekâ içeriğini hedeflediği sanılır. Google, ölçekli içerik kötüye kullanımını içeriğin nasıl üretildiğinden bağımsız olarak tanımlar; ölçüt, toplu üretilen içeriğin kullanıcıya değer katıp katmadığıdır.

Yapay zekâ ile üretilen içerikProgramatik SEOZayıf içerik (thin content)Google spam politikaları

Google Search Central

Programatik SEO

Programatik SEO, bir veri kaynağı ve sayfa şablonları kullanılarak çok sayıda sayfanın otomatik üretilmesine dayanan SEO yaklaşımıdır. Şehir, ürün ya da özellik kombinasyonlarına göre sayfalar oluşturulabilir. Her sayfa kullanıcıya özgün ve işe yarar bilgi sunmuyorsa bu yaklaşım, Google’ın ölçekli içerik kötüye kullanımı ve kapı sayfası tanımlarına yaklaşabilir.

Bir döviz bilgi sitesi her para birimi çifti için güncel kur, geçmiş grafik ve çevirici içeren sayfaları tek şablondan üretir. Şablon ortak olsa da her sayfa kendi verisiyle ayrı bir soruyu cevaplar.

Ölçekli içerik kötüye kullanımıKapı sayfası (doorway page)Zayıf içerik (thin content)Uzun kuyruk anahtar kelime

Google Search Central

Sayfa içi SEO (on-page SEO)

Sayfa içi SEO, bir sayfanın kendi içeriği ve HTML öğeleri üzerinde yapılan arama motoru optimizasyonudur. Title etiketi, meta açıklama, başlık yapısı, görsellerin alt metni, iç linkler ve metnin kendisi bu kapsama girer. Amaç, arama motorlarının sayfanın konusunu doğru anlamasını ve kullanıcının sonuçlarda sayfayı tanıyıp ziyaret etmeye karar vermesini kolaylaştırmaktır.

Bir mobilya mağazası “ahşap yemek masası” kategorisine sayfaya özgü bir title yazar, ürün fotoğraflarına açıklayıcı alt metin ekler ve kategori metninden ahşap bakım rehberine açıklayıcı bir iç link verir.

Keywords meta etiketine anahtar kelime yazmanın sıralamaya katkı sağladığı sanılır. Google, SEO başlangıç rehberinde keywords meta etiketini Google Arama’da kullanmadığını belirtir.

Title etiketi (sayfa başlığı)Meta açıklamaBaşlık etiketleri (H1–H6)Teknik SEO

Google Search Central

SEO uyumlu içerik

SEO uyumlu içerik, okuyucunun sorusuna doğru ve eksiksiz cevap veren, aynı zamanda arama motorlarının konusunu kolayca anlayabileceği biçimde yapılandırılmış içeriktir. Arama niyetine uyan bir kapsam, açıklayıcı başlıklar, doğal bir dil ve ilgili sayfalara iç linkler içerir. Google, öncelikle sıralama kazanmak için üretilen içerik yerine insanlar için hazırlanmış içeriği önerir.

Bir sigorta karşılaştırma sitesi “kasko nedir” yazısına kısa bir tanımla başlar, teminatları tabloyla anlatır, sık sorulan soruları ayrı başlıkta toplar ve teklif karşılaştırma sayfasına bağlantı verir.

Faydalı içerik (helpful content)Arama niyeti (search intent)Başlık etiketleri (H1–H6)E-E-A-T

Google Search Central

Snippet (sonuç özeti)

Snippet, Google arama sonucunda başlık bağlantısının altında görünen açıklama ya da özet bölümüdür. Google snippet’i öncelikle sayfa içeriğinden oluşturur ve aynı sayfa için farklı aramalarda farklı metinler gösterebilir. Meta açıklama, sayfayı içerikten alınan metinden daha doğru anlattığı durumlarda snippet kaynağı olarak kullanılabilir.

“Kombi bakımı ne zaman yapılır” aramasında Google, bir teknik servis sayfasının meta açıklaması yerine bakım aralığını anlatan paragraftan bir bölümü snippet olarak gösterebilir.

Sonuçta görünen açıklamanın meta açıklamanın aynısı olduğu düşünülür. Google snippet’i öncelikle sayfa içeriğinden oluşturur; meta açıklamayı, sayfayı daha doğru anlattığını düşündüğü durumlarda kullanır.

Meta açıklamaÖne çıkan snippet (featured snippet)SERP (arama sonuç sayfası)nosnippet ve max-snippet

Google Search Central

Sütun sayfa (pillar page)

Sütun sayfa, geniş bir konuyu bütün olarak ele alan ve o konunun alt başlıklarını işleyen ayrıntılı sayfalara bağlantı veren kapsamlı rehber sayfadır. Konu kümesinin merkezinde yer alır. Alt sayfalar da sütun sayfaya bağlantı verir; böylece okuyucu konunun genelinden ayrıntısına geçebilir ve ilgili sayfalar site içinde birbirine bağlı kalır.

Bir muhasebe yazılımı sitesinin “Küçük işletmeler için ön muhasebe” rehberi fatura, gider takibi ve kasa yönetimini kısaca anlatır; her bölüm, konuyu ayrıntılı işleyen ayrı yazıya bağlantı verir.

Konu kümesi (topic cluster)İç link (internal link)Kalıcı içerik (evergreen)

Google Search Central

Title etiketi (sayfa başlığı)

Title etiketi, bir sayfanın başlığını HTML’deki title öğesiyle belirten etikettir. Google, arama sonucundaki başlık bağlantısını otomatik oluştururken title öğesinin yanı sıra sayfadaki ana görsel başlık, H1 başlıkları ve sayfaya verilen bağlantıların metni gibi kaynakları da kullanabilir. İyi bir title sayfaya özgü, açıklayıcı ve özdür.

Bir yazılım şirketinin bütün sayfalarında “Ana Sayfa | Şirket” yazıyorsa sonuçlarda sayfalar birbirinden ayırt edilemez. “Stok Takip Programı Özellikleri | Örnek Yazılım” gibi sayfaya özgü başlıklar bu sorunu giderir.

Title için Google’ın belirlediği sabit bir karakter sınırı olduğu sanılır. Google, title öğesinin uzunluğu için bir sınır olmadığını belirtir; başlık bağlantısı sonuçlarda gerektiğinde, genellikle cihaz genişliğine sığacak şekilde kısaltılır.

Meta açıklamaSnippet (sonuç özeti)Başlık etiketleri (H1–H6)SERP (arama sonuç sayfası)

Google Search Central

Yapay zekâ ile üretilen içerik

Yapay zekâ ile üretilen içerik, metin, görsel ya da meta veri gibi içeriğin üretken yapay zekâ araçlarıyla tamamen ya da kısmen oluşturulmasıdır. Google bu içeriğin de Search Essentials ve spam politikalarına uymasını bekler ve yayından önce doğruluk açısından elle kontrol edilmesini önemser. Bu denetim title, meta açıklama, yapılandırılmış veri ve alt metin için de geçerlidir.

Bir kozmetik markası ürün açıklamalarının ilk sürümünü yapay zekâyla hazırlar. İçerik ekibi bileşen bilgilerini ürün etiketleriyle karşılaştırır, hatalı ifadeleri düzeltir ve kendi deneyimine dayanan kullanım önerileri ekler.

Google’ın yapay zekâyla yazılmış içeriği doğrudan cezalandırdığı sanılır. Google’ın spam politikası, nasıl üretildiğinden bağımsız olarak kullanıcıya değer katmayan toplu içeriği hedefler; yapay zekâ araştırmada ve özgün içeriğe yapı kazandırmada yararlı olabilir.

Ölçekli içerik kötüye kullanımıFaydalı içerik (helpful content)Üretken yapay zekâHalüsinasyon (yapay zekâ)

Google Search Central

Yetim sayfa (orphan page)

Yetim sayfa, yayında olduğu hâlde aynı sitenin hiçbir sayfasından iç link almayan sayfadır. Ziyaretçi bu sayfaya site içinde gezinerek ulaşamaz. Google bağlantıları yeni sayfaları bulmak için de kullandığından, böyle bir sayfa yalnız site haritası gibi başka yollarla bulunabilir. Google, önemsenen her sayfanın en az bir başka sayfadan bağlantı almasını önerir.

Bir kampanya için hazırlanan “Okula dönüş indirimleri” sayfası menüden kaldırıldıktan sonra hiçbir sayfadan bağlantı almaz. Site taraması bu yetim sayfayı ortaya çıkarır; ekip sayfayı ilgili kategoriye bağlar.

İç link (internal link)XML site haritasıTarama (crawling)SEO denetimi (SEO audit)

Google Search Central

Zayıf içerik (thin content)

Zayıf içerik, kullanıcıya özgün bilgi ya da anlamlı bir katkı sunmayan sayfa içeriğidir. Başka kaynaklardan kopyalanmış ürün açıklamaları, değer katmadan derlenmiş özetler ve birbirine çok benzeyen şablon sayfalar tipik örneklerdir. Google’ın spam politikaları, açıklamaları satıcıdan olduğu gibi kopyalanan satış ortaklığı sayfalarını ve değer katmayan toplu içeriği ayrıca ele alır.

Bir elektronik mağazası 300 ürünün açıklamasını üreticiden olduğu gibi alır. Ekip öncelikli ürünlere kendi test notlarını, kullanım senaryolarını ve karşılaştırma tablolarını ekleyerek sayfalara özgün değer kazandırır.

Zayıf içeriğin kısa içerik demek olduğu ve kelime sayısı artınca sorunun çözüleceği sanılır. Google belirli bir kelime sayısını tercih etmediğini belirtir; ölçüt uzunluk değil, içeriğin kullanıcıya kattığı değerdir.

Faydalı içerik (helpful content)Kopya içerik (duplicate content)Ölçekli içerik kötüye kullanımıGoogle spam politikaları

Google Search Central

Backlink (geri bağlantı)

Backlink, başka bir web sitesindeki bir sayfadan sizin sitenizdeki bir sayfaya verilen bağlantıdır; geri bağlantı ya da gelen bağlantı olarak da anılır. Google, bağlantıları yeni sayfaları keşfetmek için izler ve sayfaların konuyla ilgisini belirlerken bir sinyal olarak kullanır. Backlink’ler, sayfa dışı SEO çalışmalarında izlenen temel unsurlar arasındadır.

Bir yemek blogu, tarif yazısında bir mutfak gereçleri mağazasının döküm tencere sayfasına bağlantı verirse bu bağlantı, mağaza açısından bir backlink olur.

Sayfa dışı SEO (off-page SEO)Yönlendiren alan adı (referring domain)Link building (bağlantı kazanımı)Çapa metni (anchor text)

Google Search Central

Backlink boşluğu (link gap)

Backlink boşluğu, rakip sitelere bağlantı veren ancak sizin sitenize bağlantı vermeyen alan adlarını ortaya koyan karşılaştırmalı analizdir; link gap olarak da bilinir. SEO araçlarının bağlantı verileriyle yapılır ve hangi kaynaklarla ilişki kurulabileceğine dair fikir verir. Google, bağlantıları sayfaların ilgisini belirlerken kullandığı sinyallerden biri olarak tanımlar.

Bir yoga stüdyosu, üç rakibine bağlantı veren sağlıklı yaşam bloglarını listeler; bunlardan kendisine bağlantı vermeyenlere yeni ders programı hakkında içerik önerisiyle ulaşır.

SEO rakip analiziYönlendiren alan adı (referring domain)Link building (bağlantı kazanımı)İçerik boşluğu (content gap)

Google Search Central

Bağlantı değeri (link equity)

Bağlantı değeri, bir bağlantının hedef sayfaya sıralama açısından aktardığı varsayılan katkıyı anlatan sektör terimidir; link equity ya da link juice olarak da anılır. Google’ın spam politikaları, bağlantıların “sıralama kredisi” aktarmasından söz eder ve ücretli bağlantıların sponsored ya da nofollow değeriyle nitelendirilmesini ister.

Bir haber sitesi, reklam olarak yayımladığı bir içerikteki bağlantıya sponsored değerini ekler; böylece bu ücretli bağlantı, sıralama kredisi aktarmayacak biçimde işaretlenmiş olur.

PageRankNofollow (rel="nofollow")rel="sponsored"Backlink (geri bağlantı)

Google Search Central

Bağlantı planı (link scheme)

Bağlantı planı, öncelikle arama sıralamasını manipüle etmek amacıyla bir siteye ya da siteden bağlantı oluşturma uygulamasıdır; Google’ın spam politikalarında bağlantı spam’i olarak geçer. Sıralama amacıyla bağlantı alıp satmak, aşırı bağlantı değişimi, otomatik programlarla bağlantı üretmek ve birçok sitenin alt bilgisine yayılmış bağlantılar politikadaki örnekler arasındadır.

Birbiriyle ilgisiz on beş site, yalnızca karşılıklı bağlantı vermek için ortak bir “partnerlerimiz” sayfası açarsa bu düzen, Google’ın aşırı bağlantı değişimi örneğine uyar.

Her ücretli bağlantının Google politikalarına aykırı olduğu sanılır. Google, reklam ve sponsorluk amaçlı bağlantı alım satımını web ekonomisinin olağan bir parçası sayar; bu bağlantılar sponsored ya da nofollow ile nitelendirildiğinde ihlal değildir.

PBN (özel blog ağı)Google spam politikalarırel="sponsored"Manuel işlem (Google cezası)

Google Search Central

Çapa metni (anchor text)

Çapa metni, bir bağlantının sayfada görünen metin kısmıdır; anchor text ya da bağlantı metni olarak da bilinir. Google, iyi bir çapa metninin açıklayıcı, makul ölçüde kısa ve hem bulunduğu sayfayla hem de bağlantı verdiği sayfayla ilgili olmasını önerir. Böyle bir metin, hedef sayfanın içeriğinin anlaşılmasına yardımcı olur.

Bir bisiklet bakım rehberinde “buraya” yerine “zincir yağlama adımları” ifadesiyle bağlantı vermek, okura ve arama motoruna hedef sayfanın konusunu açıkça anlatır.

Çapa metnine olabildiğince çok anahtar kelime eklemenin yararlı olduğu düşünülür. Google ise doğal yazmayı ve bağlantı verilen sayfayla ilgili her anahtar kelimeyi çapa metnine sıkıştırmamayı önerir.

Backlink (geri bağlantı)İç link (internal link)Anahtar kelime doldurma (keyword stuffing)

Google Search Central

Dijital PR

Dijital PR, haber değeri taşıyan içerik, özgün araştırma ve uzman görüşleriyle bir markanın çevrimiçi yayınlarda yer almasını sağlama çalışmasıdır. Hedefler görünürlük, itibar ve doğal yollarla kazanılan bağlantılardır. Google’ın spam politikaları, başka sitelerde dağıtılan basın bültenlerindeki optimize edilmiş çapa metinli bağlantıları bağlantı spam’i örnekleri arasında sayar.

Bir kargo şirketi, bayram dönemindeki gönderi yoğunluğunu gösteren anonim verilerini gazetecilerle paylaşır; bu verileri kullanan haberler şirketi kaynak olarak anar, bir kısmı da bağlantı verir.

Link building (bağlantı kazanımı)Marka anılması (brand mention)Sayfa dışı SEO (off-page SEO)

Google Search Central

Disavow (bağlantı reddetme)

Disavow, bir site sahibinin kendisine bağlantı veren şüpheli sayfa ya da alan adlarını Google’a bildirerek reddetmesini sağlayan Search Console aracıdır. Google, aracın dikkatle kullanılması gereken ileri düzey bir özellik olduğunu ve yanlış kullanımın arama performansına zarar verebileceğini belirtir. Kullanımını, çok sayıda spam bağlantının manuel işleme yol açtığı ya da açmasının muhtemel olduğu durumlarla sınırlar.

Manuel işlem bildirimi alan bir site, kaldırtamadığı spam bağlantıları her satıra bir adres ya da domain: önekli alan adı gelecek biçimde UTF-8 kodlu bir .txt dosyasına yazar ve Search Console’a yükler.

Disavow’un her sitede düzenli yapılması gereken bir temizlik adımı olduğu düşünülür. Google, çoğu durumda hangi bağlantılara güveneceğini kendisinin değerlendirebildiğini ve sitelerin çoğunun bu araca ihtiyaç duymayacağını belirtir.

Zararlı backlink (toxic backlink)Manuel işlem (Google cezası)Google Search ConsoleSpam Score

Search Console Yardım

Dofollow bağlantı

Dofollow bağlantı, nofollow, sponsored ya da ugc gibi nitelendirici bir rel değeri taşımayan standart bağlantı için SEO alanında kullanılan gayriresmî addır. HTML’de “dofollow” adlı bir rel değeri yoktur. Google, olağan biçimde getirilip işlenmesi beklenen bağlantılara ayrıca bir rel özelliği eklemenin gerekmediğini belirtir.

Bir şehir rehberi sitesi, editörün önerdiği kafenin sitesine rel özelliği eklemeden düz bir bağlantı verir; SEO araçları bu bağlantıyı dofollow olarak listeler.

Bağlantının olağan biçimde değerlendirilmesi için rel özelliğine “dofollow” yazılması gerektiği sanılır. Böyle bir rel değeri yoktur; Google, nitelendirme gerektirmeyen bağlantılarda rel özelliğine gerek olmadığını belirtir.

Nofollow (rel="nofollow")rel="sponsored"rel="ugc"Bağlantı değeri (link equity)

Google Search Central

Domain Authority (DA)

Domain Authority (DA), Moz’un geliştirdiği ve bir alan adının arama sonuçlarında rakiplerine kıyasla ne kadar sıralama alabileceğini tahmin eden ölçüttür. 1 ile 100 arasında puanlanır; yüksek puan daha güçlü sıralama potansiyeline işaret eder. Moz, puanı ağırlıklı olarak bağlantı verilerine, özellikle bağlantı veren kök alan adlarına dayanan bir makine öğrenimi modeliyle hesaplar.

Bir diş kliniği sitesinin DA değeri, aynı şehirde benzer hizmet veren kliniklerin siteleriyle karşılaştırıldığında anlam kazanır; puan tek başına iyi ya da kötü olarak okunmaz.

DA’nın Google’ın kullandığı bir sıralama etkeni olduğu sanılır. Moz, DA’nın kendi geliştirdiği tahmine dayalı bir ölçüt olduğunu ve Google’ın sıralama belirlerken bu puanı kullanmadığını belirtir.

Page Authority (PA)Domain Rating (DR)Spam ScoreYönlendiren alan adı (referring domain)

Moz

Domain Rating (DR)

Domain Rating (DR), Ahrefs’in bir web sitesinin backlink profilinin göreli gücünü gösteren ölçütüdür. 0 ile 100 arasında logaritmik bir ölçekte puanlanır. Hesaplamada siteye en az bir takip edilen bağlantı veren alan adları, bu alan adlarının kendi DR değerleri ve her birinin kaç farklı siteye bağlantı verdiği dikkate alınır.

Bir e-ticaret sitesi, bağlantı almak istediği iki blogu karşılaştırırken DR değerlerine bakar ve bu puanı blogların konusu ve okur kitlesiyle birlikte değerlendirir.

Yüksek DR’nin bir sitenin bağlantı profilinin temiz olduğunu gösterdiği sanılır. Ahrefs, DR’nin backlink spam’ini hesaba katmadığını ve spam bağlantılarla şişirilebildiğini belirtir.

Domain Authority (DA)Yönlendiren alan adı (referring domain)PageRank

Ahrefs

Konuk yazarlık (guest post)

Konuk yazarlık, bir yazarın ya da markanın başka bir sitede kendi imzasıyla içerik yayımlamasıdır; guest post olarak da bilinir. Uzmanlığı yeni bir okur kitlesine ulaştırmak için kullanılır. Google’ın spam politikaları, başka sitelerde dağıtılan konuk yazılardaki optimize edilmiş çapa metinli bağlantıları ve ücret karşılığı sıralama kredisi aktaran bağlantıları bağlantı spam’i örnekleri arasında sayar.

Bir iş güvenliği uzmanı, inşaat sektörüne yönelik bir blogda iskele denetimi üzerine konuk yazı yayımlar; yazar kutusunda kendi sitesine açıklayıcı bir bağlantı yer alır.

Link building (bağlantı kazanımı)Çapa metni (anchor text)Tanıtım yazısı (advertorial)Bağlantı planı (link scheme)

Google Search Central

Link building (bağlantı kazanımı)

Link building, başka sitelerin bir sayfaya bağlantı vermesini sağlamaya yönelik çalışmaların bütünüdür; bağlantı kazanımı olarak da adlandırılır. Özgün araştırmalar, başvuru kaynağı niteliğindeki içerikler ve dijital PR yaygın yöntemlerdir. Google’ın spam politikaları, öncelikle arama sıralamasını manipüle etmek amacıyla bağlantı oluşturmayı bağlantı spam’i olarak tanımlar.

Bir enerji danışmanlığı firması, bölgesel elektrik tüketimini derleyen bir rapor yayımlar; rapordaki verileri kullanan haber siteleri ve bloglar, kaynak olarak firmanın rapor sayfasına bağlantı verir.

Backlink (geri bağlantı)Dijital PRBağlantı planı (link scheme)Backlink boşluğu (link gap)

Google Search Central

Marka anılması (brand mention)

Marka anılması, bir markanın adının başka bir sitede, haberde ya da forumda bağlantılı veya bağlantısız olarak geçmesidir. Google’ın arama kalitesi değerlendirici yönergeleri, bir sitenin itibarını araştıran değerlendiricilerden sitenin kendisi hakkında söylediklerine değil, haberler, bağımsız incelemeler ve uzman önerileri gibi dış kaynaklara bakmalarını ister.

Bir tasarım stüdyosunun adı, bir şehir rehberindeki “öne çıkan yerel stüdyolar” yazısında bağlantısız olarak geçer; bu bir marka anılmasıdır ve stüdyo, yazardan bağlantı eklemesini rica edebilir.

Dijital PRE-E-A-TSayfa dışı SEO (off-page SEO)Varlık (entity)

Google

Nofollow (rel="nofollow")

Nofollow, bağlantı etiketinin rel özelliğine eklenen ve sitenin bağlantı verilen sayfayla ilişkilendirilmesini ya da o sayfanın bu siteden taranmasını istemediğini bildiren değerdir. Google, daha belirgin olan sponsored ve ugc değerleri uymadığında nofollow kullanılmasını önerir. Bu değerlerle işaretlenen bağlantılar genellikle takip edilmez.

Bir forum yöneticisi, güvenmediği bir siteye verilen bağlantıyı silmek yerine nofollow değeriyle işaretler; böylece forum bu sayfaya kefil olmadığını belirtmiş olur.

Nofollow bağlantının, hedef sayfanın taranmasını ya da dizine eklenmesini engellediği sanılır. Google’a göre bu sayfa site haritası veya başka bağlantılarla bulunup taranabilir; dizine eklemeyi engellemek için noindex kullanılır.

Dofollow bağlantırel="sponsored"rel="ugc"noindex

Google Search Central

Page Authority (PA)

Page Authority (PA), Moz’un tek bir sayfanın arama sonuçlarında ne kadar iyi sıralanabileceğini tahmin eden ölçütüdür. 1 ile 100 arasında, logaritmik bir ölçekte puanlanır. Domain Authority ile aynı yöntemle, bir makine öğrenimi modeliyle hesaplanır; fark, değerlendirmenin alan adı yerine sayfa düzeyinde yapılmasıdır.

Bir içerik ekibi, aynı konuyu işleyen iki rehberden hangisinin daha güçlü bir bağlantı profiline sahip olduğunu görmek için iki sayfanın PA değerlerini karşılaştırır.

PA için herkes için geçerli bir “iyi puan” olduğu düşünülür. Moz, ölçütün karşılaştırmalı olduğunu, kesin bir iyi ya da kötü değeri bulunmadığını ve puanların algoritma güncellemeleriyle dalgalanabileceğini belirtir.

Domain Authority (DA)Domain Rating (DR)Backlink (geri bağlantı)

Moz

PageRank

PageRank, Google’ın ilk kullanıma sunulduğu dönemden beri kullandığı ve sayfaların birbirine verdiği bağlantıları değerlendiren sıralama sistemidir. Google, PageRank’i sayfaların neyle ilgili olduğunu anlamaya yardımcı olan bağlantı analizi sistemlerinden biri olarak tanımlar. İşleyişinin o günden bu yana çok değiştiğini ve çekirdek sıralama sistemlerinin parçası olmayı sürdürdüğünü belirtir.

Bir müze sitesindeki sergi rehberi bir sanat tarihi sözlüğündeki maddeye bağlantı verdiğinde bu bağlantı, Google’ın sayfalar arasındaki ilişkileri anlamak için incelediği bağlantı ağının bir parçası olur.

PageRank’in artık kullanılmadığı sanılır. Google ise işleyişi ilk günden bu yana çok değişmiş olsa da PageRank’in çekirdek sıralama sistemlerinin bir parçası olmayı sürdürdüğünü belirtir.

Bağlantı değeri (link equity)Arama algoritmasıSıralama (ranking)Backlink (geri bağlantı)

Google Search Central

PBN (özel blog ağı)

PBN (özel blog ağı), tek bir kişi ya da grup tarafından kontrol edilen ve asıl amacı hedef sitelere bağlantı vermek olan web siteleri ağıdır. Ağdaki siteler bağımsız yayınlar gibi görünse de içerikleri genellikle bağlantı yerleştirmek için hazırlanır. Google’ın spam politikaları, öncelikle sıralamayı manipüle etmek için bağlantı ya da düşük değerli içerik oluşturmayı bağlantı spam’i sayar.

Bir kişi süresi dolmuş birkaç alan adını satın alıp her birine kısa yazılar ekler ve bu yazıların hepsinden aynı ürün sayfasına bağlantı verirse ortaya çıkan yapı bir PBN örneğidir.

Bağlantı planı (link scheme)Süresi dolmuş alan adının kötüye kullanımıSiyah şapka SEOGoogle spam politikaları

Google Search Central

rel="sponsored"

rel=“sponsored”, reklam ya da ücretli yerleşim niteliğindeki bağlantıları işaretlemek için bağlantı etiketine eklenen rel değeridir. Google, ücretli bağlantılar için bu değeri tercih ettiğini belirtir. Google’ın spam politikalarına göre reklam ve sponsorluk amaçlı bağlantılar, sponsored ya da nofollow ile nitelendirildiğinde politika ihlali sayılmaz.

Bir teknoloji blogu, üreticinin ücret ödediği bir kulaklık incelemesinde ürün sayfasına verdiği bağlantıyı sponsored değeriyle işaretler.

Ücretli bağlantılarda nofollow kullanmanın artık kabul edilmediği düşünülür. Google, sponsored değerini tercih etse de nofollow’un bu bağlantılar için hâlâ kabul edilebilir bir işaretleme yolu olduğunu belirtir.

Nofollow (rel="nofollow")rel="ugc"Tanıtım yazısı (advertorial)Bağlantı planı (link scheme)

Google Search Central

rel="ugc"

rel=“ugc”, yorumlar ve forum gönderileri gibi kullanıcıların oluşturduğu içeriklerdeki bağlantıları işaretlemek için kullanılan rel değeridir. Google, bu tür bağlantıların ugc ile işaretlenmesini önerir. Zaman içinde tutarlı biçimde nitelikli katkı sunan üyelerin bağlantılarında ise sitelerin bu değeri kaldırmayı tercih edebileceğini belirtir.

Bir fotoğrafçılık forumu, üye gönderilerindeki bağlantılara ugc değerini otomatik olarak ekler; yıllardır nitelikli içerik paylaşan moderatörlerin bağlantılarında ise bu değeri kullanmaz.

Nofollow (rel="nofollow")rel="sponsored"Dofollow bağlantı

Google Search Central

Sayfa dışı SEO (off-page SEO)

Sayfa dışı SEO, bir sitenin arama görünürlüğünü sitenin kendisi dışında gerçekleşen etkenler üzerinden destekleme çalışmasıdır. Başka sitelerden gelen bağlantılar, markanın bağımsız kaynaklarda anılması, dijital PR ve topluluk içindeki bilinirlik bu kapsamdadır. Google, yeni sayfaları büyük ölçüde zaten taradığı sayfalardaki bağlantılar aracılığıyla bulduğunu belirtir.

Bir mimarlık ofisinin sektör dergisinde çıkan proje haberi, meslek etkinliğindeki konuşması ve yerel basındaki söyleşisi, sitesi dışında kazandığı görünürlüğün parçalarıdır; bunların tümü sayfa dışı SEO kapsamındadır.

Sayfa içi SEO (on-page SEO)Backlink (geri bağlantı)Dijital PRMarka anılması (brand mention)

Google Search Central

Site itibarının kötüye kullanımı (parazit SEO)

Site itibarının kötüye kullanımı, üçüncü taraf içeriğin bir sitede, o sitenin kendi içeriğiyle kazandığı sıralama sinyallerinden yararlanmak amacıyla yayımlanmasıdır; parazit SEO olarak da anılır. Google bu uygulamayı spam politikalarındaki site itibarı politikası kapsamında ele alır. Bir sitede üçüncü taraf içerik bulunması tek başına politikaya aykırı sayılmaz.

Bir eğitim sitesinde, aynı metni başka sitelere de dağıtan bir üçüncü tarafın hazırladığı sponsorlu kısa vadeli kredi incelemelerinin yayımlanması, Google’ın politikada verdiği örneklerden biridir.

Google spam politikalarıTanıtım yazısı (advertorial)Süresi dolmuş alan adının kötüye kullanımıSiyah şapka SEO

Google Search Central

Spam Score

Spam Score, Moz’un bir siteye benzer özellikler taşıyan sitelerden ne kadarının Google tarafından cezalandırıldığını ya da yasaklandığını kendi verilerine göre yüzde olarak gösteren ölçütüdür. Cezalı ve yasaklı sitelerin ortak özelliklerinden yola çıkan bir makine öğrenimi modeline dayanır. Moz, yüzde 61 ile 100 arasını yüksek Spam Score olarak sınıflandırır.

Bir backlink analizinde bağlantı veren alan adlarından birinin Spam Score değeri yüksek çıkar; ekip bu bağlantıyı doğrudan reddetmek yerine sitenin içeriğini ve bağlamını inceler.

Yüksek Spam Score’un bir sitenin spam olduğunu kanıtladığı sanılır. Moz, puanın nedenselliğe değil korelasyona dayandığını ve yüksek puanlı sitelerden gelen bağlantıları reddetmenin tek başına çözüm olmadığını belirtir.

Zararlı backlink (toxic backlink)Disavow (bağlantı reddetme)Domain Authority (DA)

Moz

Süresi dolmuş alan adının kötüye kullanımı

Süresi dolmuş alan adının kötüye kullanımı, kaydı sona ermiş bir alan adını satın alıp öncelikle arama sıralamasını manipüle etmek amacıyla, kullanıcıya çok az değer sunan ya da hiç değer sunmayan içerikle yeniden kullanmaktır. Google’ın spam politikalarında yer alır; politikadaki örnekler arasında eski bir ilkokul sitesinde kumar içeriği yayımlamak bulunur.

Kâr amacı gütmeyen bir sağlık kuruluşunun eski alan adını satın alan biri siteyi ticari sağlık ürünleri satışına çevirirse bu, Google’ın politikadaki örneklerinden birine uyar.

PBN (özel blog ağı)Site itibarının kötüye kullanımı (parazit SEO)Google spam politikaları

Google Search Central

Tanıtım yazısı (advertorial)

Tanıtım yazısı, bir markanın ücret karşılığında başka bir sitede ya da yayında yayımlattığı editoryal biçimli içeriktir; advertorial ya da sponsorlu makale olarak da anılır. Google’ın spam politikaları, sıralama kredisi aktaran bağlantılar içeren ücretli tanıtım yazılarını bağlantı spam’i örnekleri arasında sayar ve bu bağlantıların sponsored ya da nofollow ile nitelendirilmesini ister.

Bir bahçe ekipmanları üreticisi, bir ev yaşam dergisinin sitesinde ücretli bir sulama rehberi yayımlatır; yazıdaki ürün sayfası bağlantısı sponsored değeriyle işaretlenir.

Tanıtım yazısı yayımlamanın kendi başına Google politikalarını ihlal ettiği sanılır. Google, amacı sıralamayı manipüle etmek değil okura içerik sunmak olan advertorial sayfalarını site itibarı politikasına aykırı saymaz; içerdikleri ücretli bağlantıların nitelendirilmesini ister.

rel="sponsored"Bağlantı planı (link scheme)Site itibarının kötüye kullanımı (parazit SEO)Dijital PR

Google Search Central

Yönlendiren alan adı (referring domain)

Yönlendiren alan adı, bir siteye en az bir bağlantı veren benzersiz alan adıdır; referring domain olarak da bilinir. Aynı siteden gelen çok sayıda bağlantı tek yönlendiren alan adı sayılır, bu yüzden ölçüt bağlantıların kaç farklı kaynaktan geldiğini gösterir. Moz’un Domain Authority ve Ahrefs’in Domain Rating hesaplarında temel girdiler arasındadır.

Bir seyahat blogu bir otelin sitesine yirmi farklı yazıdan bağlantı verirse otel yirmi backlink kazanır, ancak yönlendiren alan adı sayısı yalnızca bir artar.

Backlink (geri bağlantı)Domain Authority (DA)Domain Rating (DR)Backlink boşluğu (link gap)

Google Search Central

Zararlı backlink (toxic backlink)

Zararlı backlink, bir siteye yönelen spam niteliğindeki, yapay ya da düşük kaliteli bağlantılar için kullanılan sektör terimidir; toxic backlink olarak da anılır. Google’ın spam politikaları, öncelikle sıralamayı manipüle etmek için oluşturulan bağlantıları bağlantı spam’i sayar. Bu tür bağlantılar çok sayıdaysa ve manuel işleme yol açtıysa ya da açması muhtemelse Google, disavow aracını önerir.

Bir mobilya mağazası, hiçbir ilişkisi olmayan yüzlerce düşük kaliteli dizin sitesinden aynı çapa metniyle bağlantı aldığını fark eder ve önce bu bağlantıların kaldırılmasını ister.

Bir SEO aracının zararlı olarak işaretlediği bağlantının Google tarafından da cezalandırıldığı sanılır. Bu işaretler üçüncü taraf araçların kendi modellerine dayanır; örneğin Moz, Spam Score’un korelasyona dayandığını belirtir.

Disavow (bağlantı reddetme)Spam ScoreBağlantı planı (link scheme)Manuel işlem (Google cezası)

Google Search Central

Birincil işletme kategorisi

Birincil işletme kategorisi, Google İşletme Profili’nde işletmenin ne olduğunu bütün olarak en iyi anlatan ana kategoridir. Google yönergeleri mümkün olduğunca az ve olabildiğince özel kategori seçilmesini, kategorinin “bu işletme bir …dır” cümlesini tamamlamasını ister. Kategoriler anahtar kelime eklemek ya da işletmenin olanaklarını sıralamak için kullanılmamalıdır.

Bir diş kliniği, işini en iyi anlatan özel diş hekimliği kategorisini seçer; “ücretsiz otopark” ya da “çocuk oyun alanı” gibi olanakları kategori olarak değil, profildeki özellikler arasında belirtir.

Ne kadar çok kategori seçilirse profilin o kadar çok aramada görüneceği sanılır. Oysa Google, temel işi anlatacak kadar az kategori kullanılmasını ister ve özel bir kategori seçildiğinde daha genel kategorilerin zaten kapsandığını belirtir.

Google İşletme ProfiliYerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)Yerel SEO (local SEO)

Google İşletme Profili Yardım

Google İşletme Profili

Google İşletme Profili, bir işletmenin adını, adresini, telefonunu, çalışma saatlerini, kategorisini ve fotoğraflarını Google Arama ile Haritalar’da gösteren ücretsiz kayıttır. İşletme sahibi yeni bir profil ekleyebilir ya da var olan bir profili sahiplenebilir; doğrulama, profili yönetmeye yetkili olduğunu gösterir. Google yönergelerine göre her işletme için yalnızca bir profil bulunmalıdır.

İzmir’de yeni açılan bir kafe profilini oluşturup doğrular, tabelasındaki gerçek adı kullanır, çalışma saatlerini ve iç mekân fotoğraflarını ekler; Haritalar’da arama yapanlar doğru bilgiye ulaşır.

İşletme adına semt ya da hizmet adı eklemenin profili daha çok aramada gösterdiği sanılır. Oysa Google yönergeleri adın tabelada, sitede ve müşterilerin bildiği biçimde yazılmasını ister; ada gereksiz bilgi eklemeye izin vermez.

Yerel SEO (local SEO)NAP tutarlılığıBirincil işletme kategorisiİşletme yorumları (Google yorumları)

Google İşletme Profili Yardım

Harita ızgarası (geo-grid) takibi

Harita ızgarası (geo-grid) takibi, bir işletmenin yerel sıralamasını tek bir noktadan değil, harita üzerine yerleştirilmiş çok sayıda noktadan ayrı ayrı ölçen sıra takibi yöntemidir. Google yerel sonuçlarda arayanın işletmeye uzaklığını dikkate aldığı için aynı sorgunun sırası mahalleden mahalleye değişebilir. Izgara, işletmenin hangi bölgelerde güçlü, hangilerinde zayıf olduğunu görünür kılar.

Kadıköy’deki bir diş kliniği “diş hekimi” sorgusunu kliniğin çevresine yayılmış noktalardan izler; klinik yakın sokaklarda ilk sıralarda, birkaç kilometre ötede ise daha geride görünebilir.

Sıra takibi (rank tracking)Yerel paket (harita paketi)Yerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)“Yakınımdaki” aramaları (near me)

Google İşletme Profili Yardım

Hizmet bölgesi işletmesi

Hizmet bölgesi işletmesi, müşterilere kendi adresinde değil, müşterinin bulunduğu yerde hizmet veren işletmedir; tesisatçı, çilingir ve ev temizliği hizmetleri buna örnektir. Bu işletmeler Google İşletme Profili’nde adreslerini gizleyip hizmet verdikleri bölgeyi belirtir. Müşteriyi kendi adresinde de kabul eden işletmeler, mağaza adresini gösterip ayrıca hizmet bölgesi tanımlayabilir.

Evinden çalışan bir kombi servisi, profilinde ev adresini göstermez; hizmet verdiği ilçeleri bölge olarak tanımlar ve bu ilçelerdeki aramalarda görünebilir.

Hizmet bölgesi ne kadar geniş tutulursa profilin o kadar çok yerde görüneceği sanılır. Oysa Google yönergelerine göre hizmet bölgesinin sınırları, işletmenin bulunduğu yerden yaklaşık iki saatlik sürüş mesafesini aşmamalıdır.

Google İşletme ProfiliYerel paket (harita paketi)Konum sayfası (şehir sayfası)NAP tutarlılığı

Google İşletme Profili Yardım

İşletme yorumları (Google yorumları)

İşletme yorumları, müşterilerin bir işletme hakkında Google’da bıraktığı puan ve değerlendirmelerdir; Haritalar’da ve Arama’da İşletme Profili’nin yanında görünür. Google, daha fazla yorumun ve olumlu puanların yerel sıralamaya yardımcı olabileceğini belirtir. İşletmeler müşterilerden bir bağlantı ya da QR kodla yorum isteyebilir ve yorumlara kısa, nazik cevaplar verebilir.

Bir oto servis, iş teslim fişine yorum bağlantısına giden bir QR kod ekler; olumsuz bir yoruma da müşterinin kişisel bilgilerini paylaşmadan, sorunu nasıl çözdüğünü anlatan kısa bir cevap yazar.

Yorum karşılığında indirim ya da küçük bir hediye sunmanın sorun olmadığı sanılır. Oysa Google, yorum için ücretsiz ya da indirimli ürün veya hizmet teklif etmeyi sahte ve yanıltıcı içerik kapsamında değerlendirir ve yasaklar.

Google İşletme ProfiliYerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)Yerel SEO (local SEO)

Google İşletme Profili Yardım

Konum sayfası (şehir sayfası)

Konum sayfası (şehir sayfası), bir işletmenin belirli bir şube ya da hizmet bölgesi için sitesinde hazırladığı, o yere özgü bilgileri içeren sayfadır. Adres, çalışma saatleri, ulaşım bilgisi, bölgeye özel hizmetler ve oradaki ekip gibi ayrıntılar sayfayı gerçekten yararlı kılar. Yalnızca şehir adı değişen kopya sayfalar ise Google’ın kapı sayfası kötüye kullanımı politikasına girebilir.

Üç şehirde şubesi olan bir fizyoterapi merkezi her şube için ayrı bir sayfa açar; her sayfada o şubenin adresi, haritası, çalışan uzmanları ve sunduğu tedaviler yer alır.

Her ilçe için yalnızca ilçe adı değiştirilmiş sayfalar açmanın yerel görünürlüğü artırdığı sanılır. Oysa Google, belirli bölge ya da şehirleri hedefleyip kullanıcıyı tek bir sayfaya yönlendiren sayfaları kapı sayfası kötüye kullanımı olarak tanımlar.

Kapı sayfası (doorway page)Hizmet bölgesi işletmesiYerel SEO (local SEO)LocalBusiness şeması

Google Search Central

LocalBusiness şeması

LocalBusiness şeması, bir işletmenin adını, adresini, çalışma saatlerini, telefonunu ve konumunu arama motorlarına makinece okunabilir biçimde bildiren schema.org yapılandırılmış veri türüdür. Google’a göre zorunlu özellikler ad ve adrestir; coğrafi konum, telefon, sayfa adresi ve çalışma saatleri önerilen özellikler arasındadır. Restaurant gibi mümkün olan en özel alt tür tercih edilir.

Bir restoran, iletişim sayfasına JSON-LD biçiminde Restaurant türünde işaretleme ekler ve ad, adres, telefon ve çalışma saatlerini İşletme Profili’ndeki bilgilerle aynı tutar.

LocalBusiness işaretlemesi eklendiğinde işletme bilgilerinin arama sonuçlarında mutlaka özel bir görünümle yer alacağı sanılır. Oysa Google, yapılandırılmış veriyi kullanan özelliklerin arama sonuçlarında gösterileceğini taahhüt etmez.

Yapılandırılmış veriJSON-LDNAP tutarlılığıGoogle İşletme Profili

Google Search Central

NAP tutarlılığı

NAP tutarlılığı, işletmenin adının (Name), adresinin (Address) ve telefon numarasının (Phone) Google İşletme Profili, web sitesi, rehberler ve sosyal medya hesapları gibi her yerde aynı biçimde yer almasıdır. Google yönergeleri işletmenin, gerçek dünyada tutarlı biçimde nasıl tanınıyorsa öyle temsil edilmesini ister. Çelişen bilgiler hem müşteriyi hem arama motorlarını yanıltabilir.

Taşınan bir veteriner kliniği yeni adresini İşletme Profili’nde, sitesinin altbilgisinde, iletişim sayfasında ve kayıtlı olduğu rehberlerde aynı yazımla günceller.

Google İşletme ProfiliYerel atıf (local citation)LocalBusiness şemasıYerel SEO (local SEO)

Google İşletme Profili Yardım

“Yakınımdaki” aramaları (near me)

“Yakınımdaki” aramaları (near me), kullanıcının “yakınımdaki eczane” ya da “yakınımda kahvaltı” gibi ifadelerle kendi konumuna yakın bir işletme veya hizmet aradığı sorgulardır. Bu aramalarda mesafe, alaka ve öne çıkmayla birlikte değerlendirilir. Google, kullanıcı konumunu paylaşmadığında konumu hakkında bildiklerini kullanır; sonuçlar Haritalar’da ve Arama’da yerel sonuç olarak görünür.

Beşiktaş’ta öğle saatinde “yakınımdaki vejetaryen restoran” diye arayan biri, bulunduğu yere yakın ve profili güncel olan işletmeleri harita üzerinde görür.

Yerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)Yerel paket (harita paketi)Google İşletme ProfiliArama niyeti (search intent)

Google İşletme Profili Yardım

Yerel atıf (local citation)

Yerel atıf (local citation), bir işletmenin adının, adresinin ve telefon numarasının başka sitelerde, örneğin işletme rehberlerinde, sektör platformlarında ya da yerel haber sitelerinde anılmasıdır; bağlantı içermesi şart değildir. Google, işletme hakkındaki web genelindeki anılmalardan kategori bilgisi çıkarabildiğini, öne çıkma değerlendirmesinde ise işletmeye bağlantı veren siteleri dikkate aldığını belirtir.

Eskişehir’deki bir fizik tedavi merkezi, listelendiği sağlık rehberinde ve yerel bir işletme dizinindeki kaydında adını, adresini ve telefonunu İşletme Profili’ndekiyle aynı biçimde yazar.

NAP tutarlılığıGoogle İşletme ProfiliMarka anılması (brand mention)Backlink (geri bağlantı)

Google İşletme Profili Yardım

Yerel paket (harita paketi)

Yerel paket (harita paketi), konuma bağlı aramalarda Google arama sonuç sayfasında harita ile birlikte gösterilen yerel işletme sonuçları bölümüdür. İşletmelerin adı, puanı, adresi ve çalışma saatleri gibi bilgiler Google İşletme Profili’nden gelir. Bu bölümde hangi işletmelerin görüneceği alaka, mesafe ve öne çıkma etkenlerine göre belirlenir.

Kadıköy’de “pide salonu” araması yapan bir kullanıcı, sonuç sayfasında haritayla birlikte birkaç işletmeyi puanları ve çalışma saatleriyle görür; bu bölüm yerel pakettir.

Yerel SEO (local SEO)Google İşletme ProfiliYerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)Harita ızgarası (geo-grid) takibi

Google İşletme Profili Yardım

Yerel SEO (local SEO)

Yerel SEO, bir işletmenin konuma bağlı aramalarda, Google Haritalar’da ve arama sonuçlarının yerel bölümlerinde görünürlüğünü artırmak için yapılan çalışmaların bütünüdür. Google İşletme Profili’nin eksiksiz ve doğru tutulması, müşteri yorumlarının yönetimi ve sitedeki konum bilgileri temel unsurlardır. Google yerel sonuçları alaka, mesafe ve öne çıkma etkenleriyle belirler.

Çankaya’daki bir muhasebe bürosu, İşletme Profili’nde çalışma saatlerini ve kategorisini günceller, müşteri yorumlarını yanıtlar ve sitesine ofis adresini içeren bir iletişim sayfası ekler.

Google’a ödeme yaparak harita sonuçlarında üst sıraya çıkılabileceği sanılır. Oysa Google, yerel sıralamada daha iyi bir yer talep etmenin ya da bunun için ödeme yapmanın bir yolu olmadığını açıkça belirtir.

Google İşletme ProfiliYerel paket (harita paketi)Yerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)NAP tutarlılığı

Google İşletme Profili Yardım

Yerel sıralama etkenleri (alaka, mesafe, öne çıkma)

Yerel sıralama etkenleri, Google’ın yerel sonuçları belirlerken kullandığı üç ana ölçüttür: alaka, mesafe ve öne çıkma. Alaka, profilin aramayla ne kadar örtüştüğünü; mesafe, işletmenin arayan kişiye uzaklığını; öne çıkma ise işletmenin ne kadar tanındığını anlatır. Öne çıkma, işletmeye bağlantı veren sitelerin ve yorumların sayısı gibi bilgilere de dayanır.

Merkeze biraz uzak ama profili eksiksiz, yorumu bol ve çevrede tanınan bir pastane, daha yakındaki ama bilgileri eksik bir rakibinin önünde görünebilir.

Yerel aramada arayana en yakın işletmenin ilk sırada çıktığı sanılır. Oysa Google mesafeyi alaka ve öne çıkmayla birlikte değerlendirir; daha çok tanınan işletmelerin sonuçlarda görünme olasılığı daha yüksektir.

Yerel paket (harita paketi)“Yakınımdaki” aramaları (near me)İşletme yorumları (Google yorumları)Yerel atıf (local citation)

Google İşletme Profili Yardım

Anahtar etkinlik (dönüşüm)

Anahtar etkinlik, Google Analytics 4’te işletme için özellikle önemli sayılan ve bu nedenle anahtar olarak işaretlenen etkinliktir; form gönderimi ya da satın alma gibi dönüşüm anlarını ölçer. Etkinlik oluşturulurken anahtar olarak işaretlenebilir, varsayılan değer ve sayım yöntemi seçilebilir. Anahtar etkinliklerden Google Ads dönüşümleri de oluşturulabilir.

Örnek bir diş kliniği sitesi randevu formunun gönderilmesini randevu_formu adlı bir etkinlikle ölçer ve bunu anahtar etkinlik yapar. Organik aramadan gelen randevu talepleri böylece ayrı izlenir.

Dönüşüm oranıGoogle Analytics 4 (GA4)Etkileşim oranı (engagement rate)

Google Analytics Yardım

Anahtar kelime zorluğu (KD)

Anahtar kelime zorluğu (KD), SEO araçlarının bir sorguda organik ilk sıralara çıkmanın ne kadar güç olacağını tahmin etmek için hesapladığı puandır. Her araç kendi veri ve yöntemini kullandığı için aynı kelimenin puanı araçtan araca değişebilir. Arama hacmi ve arama niyetiyle birlikte, hangi kelimelere öncelik verileceğine karar vermek için kullanılır.

Örnek bir yeni seyahat blogu, yüksek zorluk puanlı “İtalya gezisi” yerine daha düşük puanlı “Floransa’da iki günlük rota” gibi uzun kuyruklu sorgularla başlar.

Arama hacmiAnahtar kelimeSEO rakip analiziUzun kuyruk anahtar kelime

Google Ads Yardım

Arama hacmi

Arama hacmi, bir anahtar kelimenin belirli bir dönemde, genellikle ay başına, kaç kez arandığına dair tahmindir. Google Ads’in Anahtar Kelime Planlayıcısı aylık arama sayısı tahmini sunar; çok düşük hacimli ya da hassas sayılan kelimeler için veri gösterilmeyebilir. Hangi konuların talep gördüğünü önceliklendirmek için kullanılır.

Örnek bir bahçe ürünleri sitesi “damla sulama seti” ve “damla sulama nasıl kurulur” kelimelerinin aylık hacim tahminlerini karşılaştırır; ürün sayfası ve rehber yazı için ayrı hedefler belirler.

Arama hacminin bir kelimenin kesin aranma sayısı olduğu düşünülür. Anahtar Kelime Planlayıcısı aylık aramalar için tahmin sunar; rakamlar planlama içindir ve sitenin alacağı trafiği doğrudan göstermez.

Anahtar kelimeUzun kuyruk anahtar kelimeAnahtar kelime zorluğu (KD)

Google Ads Yardım

Bing Webmaster Tools

Bing Webmaster Tools, Microsoft’un site sahiplerine sunduğu, sitenin Bing aramasındaki performans verisini ve ücretsiz SEO araçlarını bir araya getiren hizmettir. İstek üzerine teknik denetim yapan Site Scan, bağlantı profili ve anahtar kelime araştırması gibi araçlar içerir. Search Console’daki doğrulanmış siteler ve gönderilmiş site haritaları içe aktarılabilir; analiz verisi aktarılmaz.

Örnek bir mobilya sitesi Search Console’daki doğrulanmış mülkünü Bing Webmaster Tools’a aktarır ve site haritası da gelir. Ardından Site Scan ile Bing tarafındaki teknik sorunları ayrıca listeler.

Google Search ConsoleIndexNowXML site haritası

Bing

Bot trafiği

Bot trafiği, bir siteye ya da arama motoruna insanlar yerine otomatik yazılımlardan gelen isteklerdir. Bu grupta arama motoru tarayıcıları gibi meşru botlar da, analiz verisini şişiren sahte ziyaretler de bulunur. Google, kendi aramasına izinsiz otomatik sorgu göndermeyi, sıralama kontrolü için sonuç kazımayı da kapsayacak biçimde spam politikalarına aykırı sayar.

Örnek bir haber sitesinde tek bir kaynaktan gelen oturumlar bir gecede on katına çıkar, etkileşim oranı ise sıfıra yakın kalır. Ekip bu artışı organik büyüme olarak raporlamaz, kaynağını ayrıca inceler.

Oturum (session)Etkileşim oranı (engagement rate)Sıra takibi (rank tracking)Google spam politikaları

Google Search Central

CTR (tıklama oranı)

CTR (tıklama oranı), tıklama sayısının gösterim sayısına bölünmesiyle bulunan ve gösterimlerin ne kadarının tıklamaya dönüştüğünü anlatan orandır. Search Console’da organik arama sonuçları, Google Ads’te reklamlar ve ücretsiz ürün listelemeleri için hesaplanır. Bir sonucun arayanlara ne kadar ilgili ve çekici göründüğünü yorumlamaya yardımcı olur.

Örnek bir bisiklet sitesinin “şehir bisikleti” sayfası 1.000 gösterim ve 30 tıklama alır; 30 / 1.000 hesabıyla CTR %3 olur.

Her site ve sorgu için geçerli tek bir “iyi CTR” değeri olduğu düşünülür. Google Ads yardımı iyi CTR’yi reklamı yapılan şeye ve ağa göre göreli sayar; organik sonuçlar da zamana, yere, cihaza ve arama geçmişine göre değişir.

Gösterim (impression)Ortalama konum (average position)Title etiketi (sayfa başlığı)Meta açıklama

Search Console Yardım

Doğrudan trafik (direct)

Doğrudan trafik, Google Analytics 4’te kaynak ve aracı değeri “direct / (none)” olarak görünen, belirli bir yönlendiren kaynağa bağlanmayan oturumlardır. Adresin tarayıcıya doğrudan yazıldığı ziyaretler bu grubun tipik örneğidir. Organik arama, ücretli reklam, e-posta ve yönlendiren site trafiğinden ayrı bir satırda raporlanır.

Örnek bir kafe zincirinin broşüründeki adresi yazarak siteye gelen kullanıcıların oturumları “direct / (none)” satırında toplanır. Broşüre UTM parametreli kısa bir bağlantı eklenince bu ziyaretler kampanya adıyla ayrışır.

Organik trafikUTM parametreleriOturum (session)

Google Analytics Yardım

Dönüşüm oranı

Dönüşüm oranı, belirli bir hedefi gerçekleştiren oturum ya da kullanıcı sayısının toplam oturum ya da kullanıcı sayısına oranıdır. Google Analytics 4’te hedef genellikle anahtar etkinlik olarak tanımlanır; satın alma, form gönderimi ya da teklif talebi buna örnektir. Trafiğin miktarından çok, gelen ziyaretlerin işe yarayıp yaramadığını gösterir.

Örnek bir evcil hayvan ürünleri sitesi organik aramadan 2.000 oturum ve 50 satın alma kaydeder; 50 / 2.000 hesabıyla organik kanalın dönüşüm oranı %2,5 olur.

Anahtar etkinlik (dönüşüm)Oturum (session)Açılış sayfası (landing page)SEO KPI (temel performans göstergesi)

Google Analytics Yardım

Etkileşim oranı (engagement rate)

Etkileşim oranı, Google Analytics 4’te etkileşimli oturumların tüm oturumlara oranıdır. Bir oturum 10 saniyeden uzun sürerse, bir anahtar etkinlik içerirse ya da iki veya daha fazla sayfa veya ekran görüntülemesi varsa etkileşimli sayılır. Ziyaretlerin ne kadarında anlamlı bir etkileşim olduğunu gösterir ve hemen çıkma oranının tersidir.

Örnek bir muhasebe bürosu sitesinde bir haftada 200 oturumun 120’si etkileşimli olur; 120 / 200 hesabıyla etkileşim oranı %60, hemen çıkma oranı %40 olarak okunur.

Anahtar olarak işaretlenen her etkinliğin oturumu etkileşimli yaptığı sanılır. first_visit, first_open ve session_start gibi etkinlikler anahtar etkinlik olarak işaretlense bile etkileşimli oturum hesabına katılmaz.

Hemen çıkma oranı (bounce rate)Oturum (session)Anahtar etkinlik (dönüşüm)

Google Analytics Yardım

Google Analytics 4 (GA4)

Google Analytics 4 (GA4), Google’ın web siteleri ve uygulamalardaki kullanıcı etkileşimini oturumlar ve etkinlikler üzerinden ölçen analiz platformudur. Bir oturum başladığında session_start etkinliğini otomatik olarak toplar; etkileşimli oturum, etkileşim oranı, hemen çıkma oranı ve anahtar etkinlik gibi metriklerle ziyaretçinin sitede ne yaptığını gösterir.

Örnek bir yoga stüdyosu sitesinde GA4, organik aramadan gelen oturumları, bunların ne kadarının etkileşimli olduğunu ve deneme dersi formunun kaç kez gönderildiğini aynı mülkte gösterir.

Oturum (session)Etkileşim oranı (engagement rate)Anahtar etkinlik (dönüşüm)Google Search Console

Google Analytics Yardım

Google Search Console

Google Search Console, Google’ın site sahiplerine ücretsiz sunduğu, sitenin Google Arama’daki görünümünü izlemeye ve sorunlarını gidermeye yarayan hizmettir. Google’ın siteyi bulup tarayabildiğini doğrulamayı, dizine ekleme sorunlarını görmeyi, sitenin hangi sorgularda kaç kez gösterilip tıklandığını izlemeyi ve dizine ekleme ya da spam sorunlarında uyarı almayı sağlar.

Örnek bir mobilya sitesi Search Console’a eklendiğinde, Performans raporunda “ahşap yemek masası” sorgusunun gösterim ve tıklamaları, Sayfa dizine ekleme raporunda ise dizine eklenmemiş kategori sayfaları ayrı ayrı görülür.

Sitenin Google’da çıkması için Search Console kaydı gerektiği sanılır. Google, arama sonuçlarına dahil olmak için kayıt gerekmediğini belirtir; Search Console, Google’ın siteyi nasıl gördüğünü anlamaya yardım eder.

URL Denetimi aracıSayfa dizine ekleme raporuGösterim (impression)Bing Webmaster Tools

Search Console Yardım

Görünürlük payı (share of voice)

Görünürlük payı (share of voice), bir markanın belirlenen sorgu grubundaki toplam arama görünürlüğünden aldığı payı ifade eden ölçüdür. Genellikle izlenen kelimelerdeki sıralar ya da gösterimler rakiplerle karşılaştırılarak hesaplanır ve yöntem araca göre değişir. Tek bir kelimenin sırası yerine markanın pazardaki göreli konumunu anlatır.

Örnek bir kahve makinesi markası 50 kelimelik bir set izler. Bu setteki toplam görünürlüğün dörtte birini aldığında görünürlük payı %25 olarak raporlanır.

Sıra takibi (rank tracking)Gösterim (impression)SEO rakip analiziYapay zekâ görünürlüğü

Search Console Yardım

Gösterim (impression)

Gösterim, Search Console’da sitenin Google arama sonuçlarında kaç kez göründüğünü sayan metriktir. Tıklama oranının paydasıdır ve görünürlüğün ilk ölçüsü olarak okunur. Sorgu, ülke, cihaz ya da tarihe göre gruplanan veri mülk düzeyinde, sayfaya ya da arama görünümüne göre gruplanan veri ise sayfa düzeyinde toplanır.

Örnek bir kırtasiye sitesi “dolma kalem” sorgusunda bir ayda 2.000 gösterim ve 40 tıklama alır; 40 / 2.000 hesabıyla gösterimlerin %2’si tıklamaya dönüşmüş olur.

Aynı sorguda sitenin iki sonucu çıktığında iki gösterim sayıldığı sanılır. Mülk düzeyindeki grafik toplamında aynı sorguda görünen iki sonuç tek gösterim sayılır; sayfaya göre gruplanan veri ise sayfa düzeyinde toplanır.

CTR (tıklama oranı)Ortalama konum (average position)Google Search ConsoleSERP (arama sonuç sayfası)

Search Console Yardım

Hemen çıkma oranı (bounce rate)

Hemen çıkma oranı, Google Analytics 4’te etkileşimli olmayan oturumların tüm oturumlara oranıdır ve etkileşim oranının tersidir. 10 saniyeden uzun sürmeyen, anahtar etkinlik içermeyen ve iki sayfa ya da ekran görüntülemesine ulaşmayan oturumlar bu orana girer. Ziyaretlerin ne kadarında anlamlı bir etkileşim gerçekleşmediğini gösterir.

Örnek bir çiçekçi sitesinde ziyaretçi ana sayfayı 8 saniye görüntüleyip başka işlem yapmadan ayrılır. Bu oturum etkileşimli sayılmaz; sitedeki tek oturum bu olsaydı hemen çıkma oranı %100 olurdu.

Tek sayfa görüntüleyip ayrılan her ziyaretin hemen çıkma olduğu düşünülür. GA4’te tek sayfalık bir oturum 10 saniyeden uzun sürerse ya da anahtar etkinlik içerirse etkileşimli sayılır ve hemen çıkma oranına girmez.

Etkileşim oranı (engagement rate)Oturum (session)Google Analytics 4 (GA4)Anahtar etkinlik (dönüşüm)

Google Analytics Yardım

Organik trafik

Organik trafik, bir siteye arama motorlarının ücretli olmayan sonuçlarından gelen ziyaretlerdir. Google Analytics 4’te oturum kapsamlı kaynak boyutlarında “organic” aracısıyla, kullanıcı kapsamlı “first user” boyutlarında ise ilk ziyaretini organik aramayla yapan kullanıcılar olarak görülür. Reklam, e-posta ve yönlendiren site trafiğinden ayrı izlenir.

Örnek bir dil kursu sitesinde aynı kullanıcı ilk kez Google’da organik aramayla gelir, sonraki oturumunu bülten e-postasından başlatır. İlk kullanıcı kaynağı “google / organic”, ikinci oturumun kaynağı “email / newsletter” olur.

Organik sonuçDoğrudan trafik (direct)Oturum (session)Google Analytics 4 (GA4)

Google Analytics Yardım

Ortalama konum (average position)

Ortalama konum, Search Console’da sitenin Google arama sonuçlarındaki en üst sonucunun konumunun ortalamasıdır. Grafikte tüm sitenin, tabloda ise ilgili URL ya da sorgu satırının değerini gösterir. Arama sonuçları zamana, yere, cihaza ve kişinin arama geçmişine göre değiştiği için tek bir sabit sıra değil, seçilen dönemin özetidir.

Örnek bir otel sitesinin “butik otel” sorgusundaki ortalama konumu 4,2 görünür. Bu, sorguyu yapan herkesin siteyi dördüncü sırada gördüğü anlamına gelmez; dönem boyunca en üst sonucun ortalamasıdır.

Ortalama konumun sitenin o sorguda çıkan tüm sonuçlarının ortalaması olduğu sanılır. Search Console siteden çıkan en üst sonucun konumunu esas alır; aynı sorguda daha aşağıda görünen ikinci sonuç bu ortalamayı düşürmez.

Gösterim (impression)Sıra takibi (rank tracking)CTR (tıklama oranı)SERP (arama sonuç sayfası)

Search Console Yardım

Oturum (session)

Oturum, Google Analytics 4’te bir kullanıcının web sitesi ya da uygulamayla etkileşimde bulunduğu zaman dilimidir. Etkin oturum yokken bir sayfa görüntülendiğinde başlar ve varsayılan olarak 30 dakikalık hareketsizlikten sonra sona erer; bu süre ayarlanabilir. Başlangıçta otomatik toplanan session_start etkinliği oturum kimliğini ve oturum numarasını üretir.

Örnek bir tarif sitesinde bir kullanıcı sabah bir tarif okur, öğleden sonra başka bir tarife döner. Arada 30 dakikadan uzun hareketsizlik olduğu için GA4 iki ayrı oturum kaydeder.

Oturum sayısının ziyaretçi sayısına eşit olduğu düşünülür. Aynı kullanıcı birden fazla oturum başlatabilir; GA4 bu yüzden her kullanıcının kaç oturum başlattığını oturum numarasıyla ayrıca sayar.

Google Analytics 4 (GA4)Etkileşim oranı (engagement rate)Hemen çıkma oranı (bounce rate)

Google Analytics Yardım

Saha verisi ve laboratuvar verisi

Saha verisi ve laboratuvar verisi, sayfa performansının iki ölçüm türüdür: saha verisi gerçek kullanıcıların deneyiminden toplanır, laboratuvar verisi ise aynı metrikleri kullanıcı olmadan, simüle edilmiş bir ortamda ölçer. Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu (CrUX) ve Search Console’un Core Web Vitals raporu saha verisi, Lighthouse laboratuvar verisi sunar. Değerlendirmede sayfa yüklemelerinin 75. yüzdelik dilimi esas alınır.

Örnek bir emlak sitesi Lighthouse testinde iyi sonuç alırken Search Console’daki Core Web Vitals raporu mobil URL grubunu düşük performanslı gösterir. Ekip gerçek kullanıcı verisine öncelik verir.

Laboratuvar testinde iyi sonuç alan sayfanın gerçek kullanıcılarda da iyi olduğu sanılır. Lighthouse gibi kullanıcı olmadan çalışan araçlar INP’yi ölçemez; tam tabloyu yalnızca saha ölçümü verir.

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)INP (sonraki boyamaya etkileşim)LCP (en büyük zengin içerikli boyama)CLS (kümülatif düzen kayması)

web.dev

Sayfa dizine ekleme raporu

Sayfa dizine ekleme raporu, Search Console’da Google’ın sitede bulup dizine ekleyebildiği sayfaları ve karşılaştığı dizine ekleme sorunlarını gösteren rapordur. URL’ler dizine eklenmiş ve eklenmemiş olarak ayrılır; eklenmeyenler için taranıp dizine alınmama ya da noindex yönergesi gibi nedenler listelenir. Düzeltilen sorunlar için Google’dan doğrulama istenebilir.

Örnek bir e-ticaret sitesinde rapor, filtreli liste adreslerinin kanonik sayfayı doğru gösteren alternatif sayfa olduğu için dizine eklenmediğini gösterir. Kanonik sayfalar dizinde olduğundan ekip bu satırda işlem yapmaz.

Sitedeki her URL’nin dizine eklenmesi gerektiği düşünülür. Google her URL’nin dizine eklenmesini beklememeyi söyler; hedef, her önemli sayfanın kanonik sürümünün dizinde olmasıdır.

Google Search ConsoleURL Denetimi aracınoindexCanonical etiketi (kanonik URL)

Search Console Yardım

SEO denetimi (SEO audit)

SEO denetimi, bir sitenin arama motorlarında bulunmasını, taranmasını, dizine eklenmesini ve doğru anlaşılmasını engelleyen sorunları sistemli biçimde inceleyen çalışmadır. Teknik altyapı, sayfa içi öğeler, içerik ve bağlantılar gözden geçirilir; Google’ın sayfayı kullanıcıyla aynı biçimde görüp görmediği, başlıkların ve meta açıklamaların sayfaya özgü olup olmadığı kontrol edilir.

Örnek bir mimarlık ofisi sitesinin denetiminde proje sayfalarının aynı başlığı paylaştığı ve bazı görsellerin robots.txt ile engellendiği bulunur; bulgular önceliğe göre sıralanır.

Bazı denetimler meta keywords etiketinin eksikliğini sorun olarak işaretler. Google Arama keywords meta etiketini kullanmaz; denetimde emek benzersiz başlıklara, açıklayıcı meta açıklamalara ve taranabilirliğe ayrılır.

Teknik SEOSayfa dizine ekleme raporuURL Denetimi aracıSEO rakip analizi

Google Search Central

SEO KPI (temel performans göstergesi)

SEO KPI, organik arama çalışmasının iş hedeflerine katkısını izlemek için seçilen temel performans göstergesidir. Search Console’daki gösterim, tıklama, tıklama oranı ve ortalama konum ile Google Analytics 4’teki organik oturum ve anahtar etkinlikler sık kullanılan göstergelerdir. İyi bir KPI, görünürlükten dönüşüme kadar hangi aşamanın ölçüldüğünü açıkça belirtir.

Örnek bir hukuk bürosu sitesi üç KPI seçer: markasız sorgulardaki gösterim, organik tıklama ve organik aramadan gelen danışma formu gönderimi. Her rapor bu üç göstergeyi önceki dönemle karşılaştırır.

Gösterim (impression)CTR (tıklama oranı)Dönüşüm oranıGörünürlük payı (share of voice)

Search Console Yardım

SEO rakip analizi

SEO rakip analizi, hedef sorgularda üst sıralarda görünen siteleri inceleyerek içerik, teknik yapı ve bağlantı farklarını ortaya koyan çalışmadır. Rakiplerin hangi sorgularda çıktığı, sonuç sayfasında hangi görsel öğelerle göründüğü ve hangi konuları işlediği karşılaştırılır. Sonuçların görünümü cihaza, ülkeye ve dile göre değiştiği için karşılaştırma aynı koşullarda yapılır.

Örnek bir organik kozmetik markası, “hassas cilt nemlendirici” sorgusunda üst sıradaki üç rakibin sonuçlarında değerlendirme yıldızları olduğunu görür ve kendi ürün sayfası için yapılandırılmış veriyi planlar.

SERP (arama sonuç sayfası)Anahtar kelime zorluğu (KD)Görünürlük payı (share of voice)İçerik boşluğu (content gap)

Google Search Central

Sıra takibi (rank tracking)

Sıra takibi, belirlenen anahtar kelimelerde bir sitenin arama sonuçlarındaki konumunu düzenli aralıklarla izleme işidir. Search Console’daki ortalama konum bir dönemin ortalamasını verir; sıra takibi araçları ise seçilen konum ve cihazda tek tek kelimelerin sırasını gösterir. İki veri birlikte okunduğunda görünürlükteki değişim daha doğru yorumlanır.

Örnek bir İzmirli tesisatçının sitesi “kombi bakımı” kelimesini İzmir konumunda ve mobil cihazda haftalık izler; sıradaki düşüşü Search Console’daki tıklamalarla karşılaştırır.

Kendi tarayıcıda görülen sıranın herkesin gördüğü sıra olduğu düşünülür. Arama sonuçları zamana, yere, cihaza ve kişinin yakın arama geçmişine göre değişir; bu yüzden tek bir elle kontrol genel sırayı yansıtmaz.

Ortalama konum (average position)SERP (arama sonuç sayfası)Görünürlük payı (share of voice)

Search Console Yardım

URL Denetimi aracı

URL Denetimi aracı, Search Console’da tek bir sayfanın Google dizinindeki sürümü hakkında bilgi veren araçtır. Sonuçlar sayfanın en son dizine eklenen sürümünü yansıtır; canlı test ise adresi o anda getirip inceler ve sayfanın dizine eklenebilir olup olmadığını gösterir. Araçtan dizine ekleme isteği de gönderilebilir, ancak isteklerin günlük sınırı vardır.

Örnek bir yemek blogunda güncellenen “kahve demleme yöntemleri” yazısı denetlenir. Dizindeki sürüm eski başlığı gösterirken canlı test yeni başlığı görür; editör bunun üzerine dizine ekleme isteği gönderir.

Canlı testte geçerli sonuç alan sayfanın dizine gireceği düşünülür. Bu sonuç yalnızca Google’ın sayfaya erişebildiğini gösterir; kopya içerik ve kalite gibi koşullar sürer, dizine ekleme isteği de sayfanın dizinde yer alacağı anlamına gelmez.

Google Search ConsoleSayfa dizine ekleme raporuDizine ekleme (indeksleme)Canonical etiketi (kanonik URL)

Search Console Yardım

UTM parametreleri

UTM parametreleri, kampanya ve yönlendirme bağlantılarına eklenen, ziyaretin hangi kaynak, aracı ve kampanyadan geldiğini Google Analytics’e bildiren etiketlerdir. Google, utm_source, utm_medium ve utm_campaign parametrelerinin her bağlantıda birlikte kullanılmasını önerir; utm_term ve utm_content gibi parametreler ayrıntı ekler. Eksik parametreler raporlarda “(not set)” değerine yol açar.

Örnek bir kitapçının bülten bağlantısı ?utm_source=bulten&utm_medium=email&utm_campaign=yaz_indirimi ile biter. Bu bültenden gelen ziyaretler GA4’te kampanya adıyla ayrı görünür.

UTM değerlerinde büyük ve küçük harfin önemsiz olduğu sanılır. Değerler büyük-küçük harfe duyarlıdır; “google” ile “Google” ayrı kaynak sayılır, bu yüzden küçük harfle standart yazım önerilir.

Doğrudan trafik (direct)Google Analytics 4 (GA4)Organik trafik

Google Analytics Yardım

AEO (cevap motoru optimizasyonu)

AEO (cevap motoru optimizasyonu), içeriğin bir sorunun doğrudan cevabı olarak öne çıkarılmasını hedefleyen çalışmalar için kullanılan sektör terimidir. Öne çıkan snippet’ler, sesli asistanlar ve yapay zekâ cevapları bu hedefin tipik alanlarıdır. Google’ın resmî bir terimi değildir; anlamı GEO ile büyük ölçüde örtüşür ve iki terim çoğu zaman birlikte kullanılır.

Bir bahçe malzemeleri sitesi, “domates fidesi ne zaman dikilir?” başlığının altına soruyu iki cümlede cevaplayan bir paragraf koyar; ayrıntıları ve bölgeye göre farkları bu paragrafın ardından verir.

Bir sayfanın öne çıkan snippet olarak gösterilmesi için özel bir işaretleme eklenebileceği sanılır. Google’a göre bunu sağlayan bir işaretleme yoktur; sayfanın uygun olup olmadığına Google’ın sistemleri karar verir.

GEO (üretken motor optimizasyonu)Öne çıkan snippet (featured snippet)Diğer kullanıcılar şunları da sordu (PAA)AI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri)

Google Search Central

AI Mode (Yapay Zekâ Modu)

AI Mode (Yapay Zekâ Modu), Google Arama içinde keşif, akıl yürütme ve karmaşık karşılaştırma gerektiren sorular için sunulan, takip sorularıyla ilerleyen yapay zekâ arama deneyimidir. Google’a göre soruyu alt konulara bölen sorgu yelpazesi tekniğini kullanır ve yanıtla birlikte web’e bağlantılar gösterir. Kaynak olma koşulları AI Overviews ile aynıdır.

Bir kullanıcı AI Mode’da “üç kişilik aile için şehir içinde kullanışlı, bagajı geniş elektrikli otomobiller hangileri?” diye sorar, ardından “bunlardan hangisi en hızlı şarj oluyor?” takip sorusuyla aramayı daraltır.

AI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri)Query fan-out (sorgu yelpazesi)Sohbet tabanlı arama (conversational search)

Google Search Central

AI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri)

AI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri), Google Arama’nın bazı sorgularda gösterdiği, karmaşık bir konunun özünü yapay zekâyla özetleyen ve destekleyici web sayfalarına bağlantı veren özelliğidir. Google’a göre özet yalnız sistemleri klasik aramaya katkı sağlayacağına karar verdiğinde çıkar. Bağlantı olarak görünmek için sayfanın dizinde ve snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekir.

“Kombi basıncı neden düşer?” aramasında sonuç sayfasında olası nedenleri sıralayan bir özet çıkar; özetle birlikte bir tesisat markasının bakım rehberi ve bir üreticinin destek sayfası bağlantı olarak gösterilir.

AI Overviews’da görünmek için llms.txt dosyası ya da özel şema eklemek gerektiği düşünülür. Google, bu özellikler için yeni makine okunur dosyalar, yapay zekâya özel metin dosyaları ya da özel schema.org işaretlemesi gerekmediğini belirtir.

AI Mode (Yapay Zekâ Modu)Query fan-out (sorgu yelpazesi)nosnippet ve max-snippetSıfır tıklama araması

Google Search Central

Alıntılanabilir içerik

Alıntılanabilir içerik, bağlamından koparıldığında da anlaşılır kalan, soruyu doğrudan cevaplayan ve doğrulanabilir bilgi içeren pasajlardan oluşan içeriktir. Yapay zekâ cevapları sayfanın tamamını değil ilgili bölümlerini aktarabildiği için GEO’da pasaj düzeyinde yazım önem kazanır. GEO makalesinde kaynak, alıntı ve istatistik eklemenin en etkili yöntemler arasında olduğu raporlanır.

Bir yazılım firması “Bu özellik işinizi kolaylaştırır” yerine “Örnek CRM, gelen e-postaları ilgili müşteri kaydına otomatik bağlar” gibi ürün adını tekrar eden ve tek başına anlaşılan bir cümle kullanır.

Anahtar kelimeyi sık tekrarlamanın yapay zekâ cevaplarında görünürlüğü artıracağı sanılır. GEO makalesinde anahtar kelime doldurma üretken motorlarda belirgin bir iyileşme sağlamadı; kaynak, alıntı ve istatistik eklemek daha etkili bulundu.

GEO (üretken motor optimizasyonu)Atıf (yapay zekâ kaynak gösterimi)Anahtar kelime doldurma (keyword stuffing)Öne çıkan snippet (featured snippet)

arXiv (Aggarwal vd., 2023)

Anlamsal arama (semantic search)

Anlamsal arama (semantic search), sonuçları sorgudaki kelimelerin birebir eşleşmesine göre değil, anlam yakınlığına göre bulan arama yöntemidir. Yaygın uygulamada sorgu ve belgeler gömme vektörlerine çevrilir, aralarındaki benzerlik ölçülür ve en yakın belgeler getirilir. OpenAI bu karşılaştırma için kosinüs benzerliğini önerir.

Bir yardım merkezinde “kartım neden reddedildi?” diye arayan kullanıcıya, başlığında bu kelimeler geçmeyen “ödeme onaylanmadığında yapılacaklar” makalesi anlam yakınlığı sayesinde ilk sırada gösterilir.

Gömme vektörü (embedding)RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)Arama niyeti (search intent)

OpenAI

Atıf (yapay zekâ kaynak gösterimi)

Atıf (yapay zekâ kaynak gösterimi), bir yapay zekâ cevabının dayandığı web sayfasını bağlantı, kaynak kartı ya da metin içi işaret olarak göstermesidir. Google, AI Overviews ve AI Mode’da cevapla birlikte destekleyici sitelere bağlantı verir; Gemini API ise cevaptaki metin aralıklarını kaynak adresine bağlayan atıf bilgisi döndürür. Atıf, GEO’nun temel ölçütlerinden biridir.

Bir kullanıcı yapay zekâ asistanına ev tipi su arıtma cihazında filtrenin ne sıklıkla değiştirilmesi gerektiğini sorar; cevaptaki ilgili cümlenin yanında bir arıtma markasının bakım sayfası numaralı kaynak olarak görünür.

Yapay zekâ görünürlüğüTemellendirme (grounding)Marka anılması (brand mention)Alıntılanabilir içerik

Google Search Central

Bilgi grafiği (Knowledge Graph)

Bilgi grafiği (Knowledge Graph), Google’ın gerçek dünyadaki varlıkları ve aralarındaki ilişkileri modelleyen bilgi tabanıdır. Google 2012’deki tanıtımında grafiğin Freebase, Wikipedia ve CIA World Factbook gibi kamuya açık kaynaklar üzerine kurulduğunu belirtti. Bilgi panelleri bu grafikteki varlıklar için gösterilir; geliştiriciler varlıkları Knowledge Graph Search API ile sorgulayabilir.

“Taj Mahal” araması anıtı da aynı adlı müzisyeni de ifade edebilir; Google’ın tanıtım yazısındaki bu örnekte bilgi grafiği, kullanıcının hangi varlığı kastettiğini ayırt etmeye yardım eder.

Varlık (entity)Bilgi paneli (knowledge panel)Yapılandırılmış veri

Google Blog

Bilgi kesim tarihi (knowledge cutoff)

Bilgi kesim tarihi (knowledge cutoff), bir dil modelinin eğitim verisinin kapsadığı son tarihtir; model bu tarihten sonraki gelişmeleri kendi parametrelerinden bilemez. Bu sınırı aşmanın yolu cevabı güncel kaynaklara dayandırmaktır. Google’ın belgesine göre Google Arama ile temellendirme, Gemini’nin bilgi kesim tarihinin ötesinde daha doğru cevap vermesine ve doğrulanabilir kaynak göstermesine yardım eder.

Bir model, kesim tarihinden sonra açılan bir mağazanın adresini bilmez; web araması açık bir asistan ise mağazanın sitesindeki güncel adres sayfasını bulup cevabında kaynak olarak gösterebilir.

Eğitim verisi (training data)Temellendirme (grounding)RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)Büyük dil modeli (LLM)

Google AI for Developers

Bilgi paneli (knowledge panel)

Bilgi paneli (knowledge panel), Google’da bilgi grafiğinde yer alan bir kişi, yer, kuruluş ya da şey arandığında görünen ve konunun kısa özetini veren bilgi kutusudur. Paneller otomatik oluşturulur ve bilgiler web’deki çeşitli kaynaklardan gelir. Panelin konusu olan kişi ya da resmî temsilcisi, doğrulandıktan sonra değişiklik önerebilir.

Bir yayınevinin adı arandığında kuruluş yılı, logosu ve resmî sitesiyle bir bilgi paneli çıkar; yayınevi doğrulanmış temsilci olarak yanlış görünen kuruluş yılı için düzeltme önerir.

Bilgi panelindeki bilgilerin markanın kendisi tarafından yazıldığı sanılır. Google’a göre paneller otomatik oluşturulur ve bilgiler web’deki çeşitli kaynaklardan gelir; doğrulanmış temsilciler ise değişiklik önerebilir.

Bilgi grafiği (Knowledge Graph)Varlık (entity)Google İşletme ProfiliSERP (arama sonuç sayfası)

Knowledge Panel Yardım

Büyük dil modeli (LLM)

Büyük dil modeli (LLM), çok büyük miktarda metinle eğitilen ve bir metin dizisinde sıradaki tokenın ya da token dizisinin olasılığını tahmin ederek dil üreten yapay zekâ modelidir. ChatGPT, Gemini ve Claude gibi asistanlar bu tür modellerle çalışır. Bir modelin tahmin kalitesi, eğitim verisinin büyüklüğüne ve çeşitliliğine bağlıdır.

Bir kullanıcı “kurumsal web sitesi yaptırırken nelere bakılmalı?” diye sorduğunda dil modeli cevabı token token tahmin ederek oluşturur; web araması açıksa bulduğu sayfalardan da yararlanabilir.

Dil modelinin bilgiyi bir veritabanından arayıp getirdiği sanılır. Google’ın belirttiği gibi üretken modeller olguları geri getirmez; eğitim verisine dayanarak olası bir kelime dizisini tahmin eder. Bu yüzden doğrulanmamış cevaplar yanlış olabilir.

Token (belirteç)Eğitim verisi (training data)Üretken yapay zekâHalüsinasyon (yapay zekâ)

Google for Developers

ClaudeBot

ClaudeBot, Anthropic’in üretken yapay zekâ modelleri için web içeriği toplayan tarayıcısıdır. Anthropic’e göre ClaudeBot’u robots.txt’de engellemek, sitenin gelecekteki içeriğinin model eğitimi veri kümelerinden çıkarılması gerektiğini bildirir. Anthropic ayrıca arama dizini için Claude-SearchBot, kullanıcı soruları için Claude-User botlarını işletir; üçü ayrı ayrı yönetilir.

Bir eğitim platformu robots.txt’de ClaudeBot’u engeller ama Claude-SearchBot ve Claude-User’a izin verir; içeriği eğitime kapalı kalırken kullanıcılar Claude’a soru sorduğunda sayfaları okunabilir.

ClaudeBot’u engellemenin Claude’un siteye her türlü erişimini kapattığı sanılır. Anthropic’e göre ClaudeBot eğitim içindir; arama dizini için Claude-SearchBot, kullanıcı istekleri için Claude-User ayrı botlardır ve ayrı kurallarla yönetilir.

Yapay zekâ tarayıcısı (AI crawler)GPTBotEğitim verisi (training data)robots.txt

Anthropic

Eğitim verisi (training data)

Eğitim verisi, bir yapay zekâ modelinin dildeki örüntüleri öğrenmek için eğitim sırasında işlediği metin ve diğer içerik koleksiyonudur. Büyük dil modelleri çok büyük metin koleksiyonlarıyla eğitilir ve tahmin kalitesi bu verinin büyüklüğüne ve çeşitliliğine bağlıdır. Web’den toplanan içerik eğitim verisine girebilir; GPTBot ve Google-Extended gibi ayarlar bu kullanımı yönetir.

Bir araştırma şirketi ücretli raporlarının özetlerinin model eğitiminde kullanılmasını istemez; robots.txt’de GPTBot ve ClaudeBot’u engeller, Google-Extended belirteci için de bir Disallow kuralı ekler.

Büyük dil modeli (LLM)GPTBotGoogle-ExtendedBilgi kesim tarihi (knowledge cutoff)

Google for Developers

GEO (üretken motor optimizasyonu)

GEO (üretken motor optimizasyonu), bir markanın ve içeriğinin ChatGPT, Gemini, Perplexity ya da Google AI Overviews gibi üretken yapay zekâ sistemlerinin yazdığı cevaplarda kaynak olarak anılmasını hedefleyen optimizasyon çalışmasıdır. Kavram, Aggarwal ve arkadaşlarının 2023’te arXiv’de yayımladığı makalede ortaya kondu. Klasik SEO’nun teknik temeli üzerine kurulur; ölçülen şey sıra değil, cevaptaki görünürlüktür.

Bir muhasebe yazılımı sitesi, “küçük işletme e-fatura nasıl keser?” sorusunda yapay zekâ cevaplarında anılmak için rehberini yeniden düzenler: her bölüm net bir cevapla başlar, adımlar sıralanır ve resmî kaynaklar gösterilir.

GEO’nun SEO’nun yerini aldığı düşünülür. Google’a göre SEO’nun en iyi uygulamaları AI Overviews ve AI Mode için de geçerlidir; sayfanın dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olması ön koşuldur.

AEO (cevap motoru optimizasyonu)Yapay zekâ görünürlüğüAlıntılanabilir içerikSEO (arama motoru optimizasyonu)

arXiv (Aggarwal vd., 2023)

Google-Extended

Google-Extended, robots.txt’de kullanılan ve ayrı bir tarayıcı olmayan bağımsız bir ürün belirtecidir. Google’ın mevcut botlarıyla taranan içeriğin gelecekteki Gemini modellerinin eğitiminde ve Gemini uygulamaları ile Vertex AI’daki temellendirme özelliklerinde kullanılıp kullanılmayacağını yönetir. Google’a göre sitenin Google Arama’ya dahil olmasını etkilemez ve sıralama sinyali değildir.

Bir dergi sitesi robots.txt’ye “User-agent: Google-Extended” ve “Disallow: /” satırlarını ekler; Googlebot için kural değişmediğinden sayfaları Google Arama’da taranmaya ve gösterilmeye devam eder.

Google-Extended’ı engellemenin sayfayı AI Overviews ve AI Mode’dan çıkardığı sanılır. Google’a göre bu belirteç Arama’ya dahil olmayı etkilemez; Arama’daki yapay zekâ özelliklerinde gösterimi sınırlamak için nosnippet, max-snippet ya da noindex gibi kontroller kullanılır.

robots.txtGooglebotnosnippet ve max-snippetEğitim verisi (training data)

Google Crawling Infrastructure

Gömme vektörü (embedding)

Gömme vektörü (embedding), bir metnin anlamını sayılardan oluşan bir liste, yani vektör olarak temsil etme biçimidir. İki vektör arasındaki uzaklık metinlerin ne kadar ilişkili olduğunu gösterir; anlamca yakın metinlerin vektörleri birbirine yakın düşer. Gömme vektörleri arama, kümeleme, öneri ve sınıflandırma gibi işlerde kullanılır.

“Kira sözleşmesinin feshi” ve “ev sahibi sözleşmeyi bozabilir mi?” ifadeleri farklı kelimeler kullansa da gömme vektörleri birbirine yakın düşer; bu yüzden bir arama sistemi ikisini aynı konuyla eşleştirebilir.

Anlamsal arama (semantic search)RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)Token (belirteç)

OpenAI

GPTBot

GPTBot, OpenAI’ın üretken yapay zekâ temel modellerinin eğitiminde kullanılabilecek içeriği toplayan web tarayıcısıdır. OpenAI’a göre robots.txt’de GPTBot’u engellemek, sitenin içeriğinin bu modellerin eğitiminde kullanılmaması gerektiğini bildirir. OpenAI, bot ayarlarının birbirinden bağımsız olduğunu belirtir ve GPTBot’un IP adreslerini ayrı bir listede yayımlar.

Bir yayıncı robots.txt dosyasına “User-agent: GPTBot” ve altına “Disallow: /” satırını ekler; OAI-SearchBot’u engelleyen bir kural olmadığı için ChatGPT arama tarafındaki erişim sürer.

GPTBot’u engellemenin siteyi ChatGPT aramasından çıkardığı sanılır. OpenAI’a göre ayarlar bağımsızdır; GPTBot’u engelleyip OAI-SearchBot’a izin veren bir site arama sonuçlarında görünmeye devam edebilir.

OAI-SearchBotYapay zekâ tarayıcısı (AI crawler)Eğitim verisi (training data)robots.txt

OpenAI

Halüsinasyon (yapay zekâ)

Halüsinasyon (yapay zekâ), bir dil modelinin kulağa makul gelen ama yanlış ya da dayanaksız bir bilgiyi kendinden emin biçimde üretmesidir. OpenAI araştırmacılarına göre bunun bir nedeni, eğitim ve değerlendirme yöntemlerinin belirsizliği kabul etmek yerine tahmin yürütmeyi ödüllendirmesidir. Google, yapay zekâyla üretilen içeriğin yayından önce doğrulanmasını önerir.

Bir asistan, bir kafenin kapanış saati sorulduğunda sitede yazmayan bir saat uydurur. Saat bilgisi sitede açık metinle ve her sayfada tutarlı yazılmışsa, web aramasıyla çalışan bir motorun doğru bilgiye ulaşma olasılığı artabilir.

Web aramasıyla temellendirilmiş bir cevabın hatasız olduğu düşünülür. Google, temellendirmenin halüsinasyonları azalttığını belirtir; azaltmak ortadan kaldırmak demek değildir, bu yüzden cevaptaki iddiaları kaynağıyla karşılaştırmak gerekir.

Temellendirme (grounding)RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)Büyük dil modeli (LLM)Bilgi kesim tarihi (knowledge cutoff)

OpenAI

İstem (prompt)

İstem (prompt), bir kullanıcının ya da uygulamanın dil modeline verdiği, görevi, bağlamı ve beklenen çıktı biçimini tarif eden girdidir. Cevabın kapsamı ve biçimi istemin netliğinden doğrudan etkilenir. Anthropic, istem üzerinde çalışmadan önce başarı ölçütlerinin tanımlanmasını ve sonuçların bu ölçütlere göre deneyle sınanmasını önerir.

Yapay zekâ görünürlüğünü ölçen bir ekip, “kurumsal muhasebe hizmeti veren firmalar hangileri?” gibi gerçek müşteri sorularından istemler hazırlar ve aynı istemleri farklı asistanlarda belirli aralıklarla sorar.

Büyük dil modeli (LLM)Yapay zekâ görünürlüğüToken (belirteç)

Anthropic

llms.txt

llms.txt, bir sitenin önemli sayfalarını dil modelleri ve yapay zekâ ajanları için Markdown biçiminde özetleyen bir dosya önerisidir. Jeremy Howard tarafından Eylül 2024’te llmstxt.org’da yayımlandı. Tanıma göre tek zorunlu bölümü site adını taşıyan H1 başlığıdır; robots.txt gibi erişim kuralı içermez ve site haritasının yerini tutmaz.

Bir yazılım şirketi geliştirici belgeleri için /docs/llms.txt dosyası hazırlar; kısa bir özetin altında kurulum, API başvuru ve sürüm notları sayfalarının Markdown sürümlerine bağlantı verir.

llms.txt’nin Google’ın yapay zekâ özetlerinde görünmek için gerekli olduğu düşünülür. Google, AI Overviews ve AI Mode için yapay zekâya özel metin dosyaları gerekmediğini belirtir; llms.txt, llmstxt.org’da yayımlanmış bir öneridir.

robots.txtYapay zekâ tarayıcısı (AI crawler)XML site haritası

llmstxt.org

nosnippet ve max-snippet

nosnippet ve max-snippet, Google Arama’da bir sayfadan gösterilecek metin önizlemesini sınırlayan robots meta kurallarıdır. nosnippet metin snippet’ini kaldırır ve içeriğin AI Overviews ile AI Mode’a doğrudan girdi olarak kullanılmasını önler; max-snippet ise kullanılabilecek karakter sayısını sınırlar. data-nosnippet özniteliği yalnız işaretli bölümü dışarıda tutar.

Bir üyelik sitesi, ücretli raporun özet kutusunu data-nosnippet özniteliği taşıyan bir div öğesine alır; sayfanın geri kalanı arama sonuçlarında ve yapay zekâ özetlerinde kullanılabilir kalır.

nosnippet kuralının yalnız yapay zekâ özetlerini etkilediği sanılır. Google’a göre kural; web araması, Görseller ve Discover dahil tüm arama sonucu biçimlerinde geçerlidir, bu yüzden klasik sonuçtaki metin snippet’i de kaldırılır.

Snippet (sonuç özeti)Robots meta etiketiAI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri)Öne çıkan snippet (featured snippet)

Google Search Central

OAI-SearchBot

OAI-SearchBot, OpenAI’ın ChatGPT’nin arama özelliklerinde web sitelerini göstermek için kullandığı tarayıcıdır. OpenAI’a göre bu bota robots.txt’de kapalı olan siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmez, ancak yine de gezinme bağlantısı olarak görünebilir. Şirket, robots.txt değişikliğinin arama sonuçlarına yansımasının yaklaşık 24 saat sürebileceğini belirtir.

Bir otel zinciri, ChatGPT’de “Bodrum’da çocuk kulübü olan oteller” sorusunda neden hiç anılmadığını araştırır ve güvenlik duvarının OAI-SearchBot isteklerine 403 döndürdüğünü sunucu kayıtlarında fark eder.

GPTBotYapay zekâ tarayıcısı (AI crawler)robots.txtSunucu günlüğü (log) analizi

OpenAI

PerplexityBot

PerplexityBot, Perplexity’nin arama sonuçlarında web sitelerini göstermek ve bunlara bağlantı vermek için kullandığı tarayıcıdır. Perplexity’ye göre bu bot yapay zekâ temel modelleri için içerik toplamaz. Şirket, sitelerin robots.txt’de PerplexityBot’a izin vermesini önerir; kullanıcı isteğiyle sayfa getiren Perplexity-User ise robots.txt kurallarını genellikle yok sayar.

Bir yazılım karşılaştırma sitesi, Perplexity’de kaynak gösterilebilmek için robots.txt’de PerplexityBot’a izin verir ve CDN tarafında Perplexity’nin yayımladığı IP aralıklarından gelen isteklerin engellenmediğini kontrol eder.

PerplexityBot’u engellemenin içeriği model eğitiminden koruduğu düşünülür. Perplexity’ye göre bu bot temel model eğitimi için içerik toplamaz; engellemek esas olarak sitenin Perplexity arama sonuçlarında gösterilmesini sınırlayabilir.

Yapay zekâ tarayıcısı (AI crawler)robots.txtBot trafiği

Perplexity

Query fan-out (sorgu yelpazesi)

Query fan-out (sorgu yelpazesi), bir yapay zekâ arama sisteminin kullanıcının sorusunu alt konulara bölüp her biri için ayrı, ilgili aramalar yaparak cevabını bu sonuçlardan oluşturması tekniğidir. Google, AI Overviews ve AI Mode’un bu tekniği kullanabildiğini açıklar. Google’a göre bu sayede klasik aramaya göre daha geniş ve çeşitli bir bağlantı seti gösterilebilir.

“Kapadokya’da kışın üç günlük gezi planı” sorusu; ulaşım, konaklama, balon turu koşulları ve kış kıyafeti gibi alt aramalara ayrılabilir. Yalnız balon turu sorusunu net cevaplayan bir sayfa da kaynak olarak gösterilebilir.

Yapay zekâ özetinde kaynak olmak için ana sorguda ilk sırada olmak gerektiği sanılır. Google soruyu alt konulara bölüp birden fazla arama yapabildiği için, bir alt soruyu iyi cevaplayan sayfa da bağlantı olarak gösterilebilir.

AI Mode (Yapay Zekâ Modu)AI Overviews (Yapay Zekâ Özetleri)Uzun kuyruk anahtar kelimeKonu kümesi (topic cluster)

Google Search Central

RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)

RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim), bir dil modelinin cevap üretmeden önce dış bir bilgi kaynağından ilgili metin parçalarını bulup cevabını bu parçalara dayandırması yöntemidir. Yöntem, Lewis ve arkadaşlarının 2020 tarihli makalesinde önerildi. Modelin yalnız eğitimde öğrendiklerine bağlı kalmasını azaltır ve cevabın hangi kaynağa dayandığını göstermeyi kolaylaştırabilir.

Bir sigorta şirketinin müşteri asistanı, “poliçem deprem hasarını karşılıyor mu?” sorusunda önce güncel poliçe koşullarından ilgili maddeleri bulur, cevabını bu maddelere dayanarak yazar ve maddeye bağlantı verir.

Temellendirme (grounding)Büyük dil modeli (LLM)Gömme vektörü (embedding)Halüsinasyon (yapay zekâ)

arXiv (Lewis vd., 2020)

Sohbet tabanlı arama (conversational search)

Sohbet tabanlı arama (conversational search), kullanıcının tek bir anahtar kelime sorgusu yerine doğal dilde sorular sorduğu ve önceki cevaba dayanan takip sorularıyla aramayı derinleştirdiği arama biçimidir. Google’ın AI Mode deneyimi bu yaklaşıma bir örnektir; Google’a göre özellikle keşif, akıl yürütme ve karmaşık karşılaştırma gerektiren sorularda yararlıdır.

Bir kullanıcı küçük bir ofis için sessiz çalışan yazıcı önerisi ister, ardından “bunlardan hangisi çift taraflı baskı yapıyor?” ve “toner maliyeti en düşük olan hangisi?” sorularıyla aynı sohbette devam eder.

AI Mode (Yapay Zekâ Modu)Query fan-out (sorgu yelpazesi)Arama niyeti (search intent)Uzun kuyruk anahtar kelime

Google Search Central

Temellendirme (grounding)

Temellendirme (grounding), bir dil modelinin cevabını güncel ve doğrulanabilir kaynaklara, örneğin web arama sonuçlarına dayandırmasıdır. Google’ın Gemini belgesine göre model, aramanın cevabı iyileştirip iyileştirmeyeceğine karar verir, gerekirse arama sorguları üretip çalıştırır ve sonuçları sentezler. Bu yöntem bilgi kesim tarihinin ötesinde cevap vermeye ve kaynak göstermeye olanak tanır.

Bir geliştirici, Gemini tabanlı uygulamasında Google Arama ile temellendirmeyi açar; “bu hafta yürürlüğe giren düzenleme ne?” sorusunda model arama yapar ve cevabındaki cümleleri kaynak sayfalara bağlar.

RAG (geri getirmeyle zenginleştirilmiş üretim)Atıf (yapay zekâ kaynak gösterimi)Halüsinasyon (yapay zekâ)Bilgi kesim tarihi (knowledge cutoff)

Google AI for Developers

Token (belirteç)

Token (belirteç), bir dil modelinin metni işlerken kullandığı en küçük birimdir; bir kelime, kelimenin bir parçası ya da tek bir karakter olabilir. Modeller metni token dizisi olarak okur ve cevabı token token tahmin ederek üretir. Bir metnin kaç tokena bölündüğü dile ve modelin metni bölme yöntemine göre değişir.

“Optimizasyonlarımızdan” gibi uzun ve çok ekli bir Türkçe kelime, bir modelde birkaç parçaya bölünebilir; benzer anlamı taşıyan kısa bir İngilizce ifade ise daha az token tutabilir.

Tokenın kelimeyle aynı şey olduğu sanılır. Google’ın tanımına göre bir token kelime olabileceği gibi kelimenin bir parçası ya da tek bir karakter de olabilir; güncel modellerin çoğu alt kelime birimleri kullanır.

Büyük dil modeli (LLM)İstem (prompt)Gömme vektörü (embedding)

Google for Developers

Üretken yapay zekâ

Üretken yapay zekâ, eğitildiği verideki örüntülere dayanarak metin, görsel, ses ya da kod gibi yeni içerik üreten yapay zekâ sistemlerinin genel adıdır. Metin üretimi büyük dil modelleriyle yapılır. Google’a göre üretken modeller olguları geri getirmez, olası bir kelime dizisini tahmin eder; bu yüzden ürettikleri içeriğin yayından önce doğrulanması gerekir.

Bir e-ticaret ekibi ürün açıklamalarının ilk taslağını üretken yapay zekâyla hazırlar; ölçüleri, malzeme bilgisini ve iade koşullarını yayından önce ürün kartıyla tek tek karşılaştırır.

Üretken yapay zekâyla yazılan içeriğin Google’da kendiliğinden cezalandırıldığı sanılır. Google’a göre sorun aracın kendisi değildir; kullanıcıya değer katmadan çok sayıda sayfa üretmek, ölçekli içerik kötüye kullanımı politikasına aykırı olabilir.

Büyük dil modeli (LLM)Yapay zekâ ile üretilen içerikÖlçekli içerik kötüye kullanımıHalüsinasyon (yapay zekâ)

Google for Developers

Varlık (entity)

Varlık (entity), arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin ayrı ve tanımlanabilir bir şey olarak tanıdığı kişi, yer, kuruluş, ürün ya da kavramdır. Google bu yaklaşımı 2012’de Bilgi Grafiği’ni tanıtırken “dizeler değil, şeyler” diye özetledi. Bir markanın varlık olarak tanınması, adının başka anlamlarla karışmadan doğru bilgiyle eşleştirilmesine yardımcı olabilir.

“Kuzey Zeytin” adlı bir üretici, adının bir yön ve ürün adıyla karışmaması için sitesinde, Organization işaretlemesinde ve sosyal profillerinde aynı resmî adı, logoyu ve adresi kullanır.

Bilgi grafiği (Knowledge Graph)Bilgi paneli (knowledge panel)Yapılandırılmış veriSchema.org (şema işaretlemesi)

Google Blog

Yapay zekâ görünürlüğü

Yapay zekâ görünürlüğü, bir markanın ya da sitenin ChatGPT, Gemini, Claude, Perplexity ve Google’ın yapay zekâ özellikleri gibi sistemlerin cevaplarında ne sıklıkla, hangi bağlamda ve ne kadar doğru anıldığını ifade eder. GEO makalesi bu görünürlüğü atıfla ilişkili cümlelerin cevapta kapladığı alan ve konumu gibi ölçütlerle ölçer.

Bir diş kliniği her ay aynı yirmi hasta sorusunu üç farklı asistana sorar; kliniğin kaç cevapta anıldığını, rakiplerin hangi sorularda önerildiğini ve adres bilgisinin doğru verilip verilmediğini kaydeder.

GEO (üretken motor optimizasyonu)Atıf (yapay zekâ kaynak gösterimi)Görünürlük payı (share of voice)İstem (prompt)

arXiv (Aggarwal vd., 2023)

Yapay zekâ tarayıcısı (AI crawler)

Yapay zekâ tarayıcısı (AI crawler), web içeriğini model eğitimi, yapay zekâ destekli bir arama dizini ya da bir kullanıcının sohbet sırasındaki isteği için çeken bottur. OpenAI ve Anthropic bu amaçlar için ayrı botlar işletir ve her birine robots.txt’de kendi adıyla kural yazılabilir. Örneğin GPTBot eğitim, OAI-SearchBot arama içindir.

Bir haber sitesi robots.txt’de GPTBot ve ClaudeBot’u engeller, OAI-SearchBot ve Claude-SearchBot’a izin verir; böylece içeriğini eğitime kapatırken yapay zekâ aramalarında kaynak olarak görünme yolunu açık tutar.

Kullanıcı isteğiyle çalışan botların da robots.txt’ye uyduğu sanılır. OpenAI, ChatGPT-User için robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini belirtir; çünkü bu istekleri bir kullanıcı başlatır.

robots.txtGPTBotClaudeBotBot trafiği

OpenAI