Yapılandırılmış Veri (Schema) Nedir? SEO ve GEO İçin Uygulama Rehberi

Yapılandırılmış veri nedir, arama motorlarına ne anlatır?

Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki bilgileri standart bir sözlükle etiketleyerek arama motorlarına “bu metin ürün adı, bu sayı fiyat, bu tarih yayın tarihi, bu kurum da içeriğin sahibi” diye açıkça söyleyen koddur. İnsan için zaten anlaşılır olan içeriği makine için belirsizlikten kurtarır.

Kullanılan sözlük, Google, Microsoft, Yahoo ve Yandex’in birlikte başlattığı schema.org’dur. Google, bulduğu yapılandırılmış veriyi hem sayfanın içeriğini anlamak hem de işaretlemede geçen kişi, kitap ya da şirketler gibi varlıklar hakkında bilgi toplamak için kullandığını belirtir. Örneğin doğru işaretlenmiş bir tarif sayfası, pişirme süresi ve puanıyla zengin sonuç olarak gösterilmeye uygun hâle gelir.

Buradaki kilit kelime “uygun”dur. Şema bir anlatım katmanıdır; sayfada olmayan bir bilgiyi yaratmaz, zayıf bir sayfayı güçlü yapmaz. Denetimlerde en sık gördüğümüz sorun da şemanın sayfanın içeriğinden bağımsız, eklentinin varsayılan ayarlarıyla bırakılmasıdır: yanlış kurum adı, eski logo, sayfada görünmeyen puanlar.

JSON-LD, Microdata ve RDFa: hangisi kullanılmalı?

Yeni bir uygulamada JSON-LD kullanılmalıdır. Google üç biçimi de destekler ve geçerli oldukları sürece eşit sayar, ancak ölçekte uygulaması ve bakımı en kolay, hataya en az açık biçim olarak JSON-LD’yi önerir.

JSON-LD’nin bir avantajı da JavaScript ile sayfaya sonradan eklenebilmesidir; Google dinamik olarak eklenen JSON-LD’yi de okuyabildiğini belirtir. Yine de şemayı sunucudan gelen HTML’de vermeyi tercih ediyoruz, çünkü sayfayı okuyan her botun JavaScript çalıştırdığını varsaymamak gerekir.

Aynı varlığı iki biçimde birden işaretlemek, örneğin temanın Microdata’sını dururken elle JSON-LD eklemek, yinelenen ya da birbiriyle çelişen işaretleme üretir. Geçişte eski biçimi kaldırıp tek kaynağa inmek gerekir.

Hangi sayfaya hangi schema türü eklenir?

Her sayfaya, o sayfanın ana konusunu anlatan en özgül tür eklenir: ana sayfaya Organization, blog yazısına Article ya da BlogPosting, ürün sayfasına Product ve Offer, fiziksel işletme sayfasına LocalBusiness, video sayfasına VideoObject, hiyerarşideki alt sayfalara BreadcrumbList. Google, schema.org’daki en özgül tür ve özellik adlarının kullanılmasını önerir.

Aynı sayfada birden fazla varlık varsa, örneğin yazı, yazar, kurum ve breadcrumb, bunları @id ile birbirine bağlamak, hangi yazının hangi yazara ve kuruma ait olduğunu işaretlemede açıkça gösterir. Ürün işaretlemesinin Merchant Center verisiyle birlikte nasıl ele alınacağını e-ticaret SEO, işletme bilgilerinin harita ve yerel aramalarla ilişkisini yerel SEO yazımızda anlattık.

Zengin sonuçlar nedir, 2023 sonrasında hangileri gösteriliyor?

Zengin sonuç, standart başlık ve açıklamanın ötesinde görsel, fiyat, puan, tarih ya da etkileşimli öğe içeren arama sonucudur; yapılandırılmış veri bu gösterime uygunluk sağlar ama gösterimi garanti etmez. Google 2023’ten bu yana zengin sonuç türlerini belirgin biçimde azalttı; Article, Breadcrumb, Product, Local business, Organization, Video, Event, Recipe, Review snippet ve Job posting gibi türler ise desteklenmeye devam ediyor.

Son yıllardaki başlıca değişiklikler şöyle sıralanıyor.

• Ağustos 2023: FAQ zengin sonuçları yalnızca tanınmış, yetkili kamu ve sağlık siteleriyle sınırlandı. HowTo zengin sonuçları önce mobilde kaldırıldı, 13 Eylül 2023’ten itibaren masaüstünde de gösterilmez oldu.
• 2024 sonu: Site bağlantıları arama kutusu (sitelinks search box) Google sonuçlarından kalktı.
• Haziran 2025: Google; Book Actions, Course Info, ClaimReview, Estimated Salary, Learning Video, Special Announcement ve Vehicle Listing türlerini aşamalı olarak kaldıracağını duyurdu. Book Actions için daha sonra bu işaretlemeyi kullanan bir özelliğin sürdüğü açıklandı.
• Kasım 2025 – Ocak 2026: Practice problem türü Google Arama’dan çıkarıldı; Dataset işaretlemesinin yalnızca Dataset Search için kullanıldığı netleştirildi.
• 7 Mayıs 2026: FAQ zengin sonucu Google Arama’da tamamen gösterilmez oldu; belgeleri Haziran 2026’da kaldırıldı.

Google bu sadeleştirmelerin sıralamayı etkilemediğini ve kullanılmayan işaretlemenin Arama’da sorun yaratmadığını belirtiyor. Bu yüzden eski FAQ ya da HowTo işaretlemesini aceleyle silmek gerekmiyor; ama zengin sonuç beklentisiyle yeni bir şema yazmadan önce türün Google’ın güncel desteklenenler listesinde olup olmadığına bakmak gerekiyor.

Yapılandırılmış veri sıralamayı doğrudan yükseltir mi?

Hayır. Yapılandırılmış veri bir sıralama faktörü olarak değil, içeriği anlaşılır kılan ve zengin sonuçlara uygunluk sağlayan bir katman olarak çalışır; Google da işaretlemeyi kurallara uygun yapmanın zengin sonucun gösterileceğini garanti etmediğini açıkça yazar.

Dolaylı etkiler ise gerçek ama koşulludur. Zengin sonuç gösterildiğinde sonuç daha fazla yer kaplar ve fiyat, stok ya da tarih gibi bilgileri tıklamadan önce sunar; bu, doğru kitleden tıklama almaya yardım edebilir. Aynı bilgi, aradığını bulamayacak kullanıcıyı tıklamadan önce eleyebilir de.

Google, etkiyi ölçmek isteyenlere birkaç sayfada Search Console Performans raporuyla önce-sonra testi yapmayı öneriyor. Biz de şemanın tıklama oranını artıracağını varsaymak yerine bu yöntemle ölçüyoruz; sonuç sayfa türüne ve sorguya göre değişiyor.

Yapılandırılmış veri yapay zekâ cevaplarında neden önemli?

Yapılandırılmış veri yapay zekâ cevaplarında bir giriş bileti değil, varlık netliği sağlayan bir destektir: markanın kim olduğunu, nerede çalıştığını, hangi profillerin ona ait olduğunu ve bir yazının kim tarafından, ne zaman yazıldığını belirsizliğe yer bırakmadan anlatır. Google AI Overviews ve AI Mode için özel bir schema.org işaretlemesi gerekmediğini söylerken, Microsoft ise Ekim 2025’te yayımladığı rehberde şemanın arama motorlarının ve yapay zekâ sistemlerinin içeriği anlamasına yardım ettiğini belirtiyor.

Google’ın Mayıs 2026’da yayımladığı üretken yapay zekâ rehberi de aynı çizgide: yapılandırılmış veriye aşırı odaklanmayı yaygın yanılgılar arasında sayıyor, ama zengin sonuç uygunluğu için genel SEO stratejisinin parçası olarak kullanmaya devam etmeyi öneriyor. Google’ın yapay zekâ özellikleri belgesi ayrıca yapılandırılmış verinin sayfadaki görünür metinle örtüşmesini istiyor.

Pratikte varlık netliği için dört noktayı kontrol ediyoruz.

• Organization ve sameAs: Kurumun adı, logosu, adresi ve resmî profilleri tek bir tanımda, sitenin her yerinde aynı biçimde.
• Yazar ve tarih: Article işaretlemesinde gerçek yazar, yayın ve güncelleme tarihi; sayfada görünen bilgiyle aynı.
• Tutarlılık: Şemadaki ad, adres ve telefon; iletişim sayfası, İşletme Profili ve dış kaynaklardaki kayıtlarla çelişmemeli.
• Bağlantılı varlıklar: Yazı, yazar, kurum ve breadcrumb @id ile birbirine bağlı; motor hangi içeriğin hangi kuruma ait olduğunu tahmin etmek zorunda kalmıyor.

İçeriğin kendisini alıntılanabilir hâle getirmek, yani net cevap blokları ve doğrulanabilir iddialar kurmak ise şemadan daha belirleyici; bu tarafı GEO nedir yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yapısal veri hataları nasıl test edilir ve düzeltilir?

Yapısal veri, geliştirme sırasında Google’ın Zengin Sonuçlar Testi ve schema.org’un Schema Markup Validator aracıyla; yayından sonra Search Console’daki zengin sonuç raporları ve URL Denetimi aracıyla test edilir. Eski Yapılandırılmış Veri Test Aracı 2021’de schema.org’a taşındı ve Google’ın zengin sonuç kontrollerini yapmayan bir sözdizimi doğrulayıcısına dönüştü.

1. Hatayı rapordan şablona kadar izleyin; yüzlerce sayfadaki aynı hata çoğu zaman tek bir tema dosyasından gelir.
2. Önce hataları, sonra uyarıları kapatın: eksik zorunlu özellik öğeyi zengin sonuç için uygunsuz kılar, eksik önerilen özellik ise yalnızca sonucu zayıflatır.
3. Değerleri sayfada görünen içerikle karşılaştırın; fiyat, stok, tarih ve puan gibi dinamik alanlar en sık bozulan yerlerdir.
4. Düzeltmeyi Zengin Sonuçlar Testi ile doğrulayın ve Search Console’da düzeltme doğrulamasını başlatın.

Search Console raporlarının genel okunuşunu Google Search Console rehberimizde ele aldık.

Google’ın yapılandırılmış veri yönergelerinde nelerden kaçınılmalı?

Google’ın genel yönergelerinin özü tek cümledir: yapılandırılmış veri sayfa içeriğinin gerçek bir temsili olmalıdır. Yanıltıcı ya da alakasız bilgi eklemek, sahte yorum ve puan kullanmak zengin sonuç uygunluğunu kaldırabilir, ağır durumlarda işaretlemenin spam sayılmasına yol açabilir.

• Görünmeyen içerik: Sayfada yazmayan fiyat, puan, adres ya da soru-cevap şemaya eklenmez.
• Kendi hakkınızdaki yorumlar: Değerlendirilen işletme kendi hakkındaki yorumları kontrol ediyorsa, LocalBusiness ya da Organization işaretlemeli sayfaları yıldızlı değerlendirme gösterimine uygun değildir; sitenize gömülü üçüncü taraf yorum widget’ları da bu kapsama girer.
• Sahte ya da açıklanmamış teşvikli yorum: Gerçek deneyime dayanmayan ya da para, indirim veya ürün karşılığı yazılıp bunu açıkça belirtmeyen yorumlar ne sayfada ne işaretlemede yer almalı.
• Alakasız tür: Hizmet sayfasını ürün, rehber yazısını tarif gibi göstermek; tür, sayfanın ana konusunu yansıtmalı.
• Güncelliğini yitirmiş bilgi: Geçmiş etkinlikler, bitmiş kampanya fiyatları ve tükenmiş stoklar güncelmiş gibi işaretlenmez.
• Erişimi engellemek: Şemalı sayfalar robots.txt ya da noindex ile Googlebot’a kapatılmamalı; şemadaki görsel adresleri de taranabilir ve dizine eklenebilir olmalı.
• Başkası adına konuşmak: Bir kişiyi ya da kurumu taklit etmek, sahipliği veya bağlılığı yanlış göstermek yönergelere aykırıdır.

Şema yönetimi tek seferlik bir kurulum değildir; tema güncellemesi, fiyat değişikliği ya da yeni bir sayfa şablonu işaretlemeyi her seferinde bozabilir. Yapılandırılmış veriyi SEO paketlerimizdeki teknik iyileştirmelerin bir parçası olarak düzenli kontrol ediyor, diğer altyapı kontrolleriyle birlikte teknik SEO çerçevesinde ele alıyoruz. Sitenizdeki mevcut şemanın durumunu ücretsiz analizde görebilirsiniz.