SEO Analizi Nasıl Yapılır? Adım Adım Site Denetimi

SEO analizi nedir, ne zaman yapılmalı?

SEO analizi, bir sitenin arama motorlarında neden bulunduğu yerde durduğunu teknik, içerik, otorite ve rekabet açısından inceleyen ve bulguları önceliklendirilmiş bir eylem listesine çeviren denetimdir. Çalışmaya başlamadan önce, büyük değişikliklerin öncesinde ve sonrasında ve açıklanamayan düşüşlerde yapılır.

Analizin iki işlevi var: başlangıçta bir fotoğraf çekip nereden başlanacağını belirlemek, çalışma sürerken de yapılanların karşılık bulup bulmadığını ölçmek. Güçlü yönleri tespit etmek zayıf yönleri bulmak kadar önemlidir; iyi sıralanan ve dönüşüm getiren sayfalar, yapılacak değişikliklerde korunması gereken yerlerdir.

Başlangıç ölçümü ve değişiklik öncesi ile sonrası kontrolün yanında, geniş kapsamlı bir çekirdek güncellemeden etkilenen ya da yeni bir pazara, dile veya ürün grubuna açılan sitelerde de analizi tekrarlıyoruz. Kapsamlı bir denetimin ele aldığı alanları ve her birinin temel veri kaynağını aşağıdaki tabloda özetledik.

Analize başlamadan önce hangi hedef ve veriler hazırlanmalı?

Analize başlamadan önce işletmenin SEO’dan ne beklediği, hangi sayfaların ve pazarların kapsamda olduğu ve hangi verilere erişileceği netleşmelidir. Hedef belirlenmeden yapılan analiz, önemsiz hataların uzun bir listesine dönüşür.

Hedefi ölçülebilir bir iş sonucuna bağlıyoruz: daha fazla teklif talebi, belirli bir ürün grubunda satış, yeni bir şehirde görünürlük ya da yapay zekâ cevaplarında anılma. Bu hedef, hangi sayfaların ve sorguların öncelikli inceleneceğini belirler. Hazırlık listemiz şöyle.

1. Search Console erişimi: tercihen Alan adı mülkü; 16 aya kadar performans verisi, dizine ekleme ve manuel işlem raporları.
2. GA4 erişimi: organik kanal, açılış sayfaları ve önemli etkinlikler; dönüşümlerin doğru tanımlanıp tanımlanmadığı ilk kontroldür.
3. Site envanteri: XML site haritası ve bir tarayıcıyla çıkarılan URL listesi.
4. İş verisi: en çok satan ürünler, en kârlı hizmetler, sezon dönemleri.
5. Geçmiş: son tasarım ve altyapı değişiklikleri, taşımalar, önceki SEO çalışmaları ve kampanya tarihleri.
6. Rakip listesi: işletmenin kendi gördüğü rakipler; arama sonuçlarındaki gerçek rakipler analizde ayrıca çıkarılır.

Reklam verisi de bu aşamada işe yarar. Google Ads’te iyi dönüşen arama terimleri organik hedef listesi için değerli bir kaynaktır; aynı sorgularda hem reklamla hem organik sonuçla görünen sayfaları birlikte değerlendirmek bütçe kararlarını netleştirir. Hangi aracın hangi veriyi verdiğini ve hangisinin tahmin ürettiğini SEO araçları rehberimizde özetledik.

Teknik SEO analizinde hangi kontroller yapılır?

Teknik analizde Google’ın siteyi tarayıp tarayamadığı, önemli sayfaları dizine ekleyip eklemediği ve sayfaların kullanıcıya hızlı, güvenli ve mobilde sorunsuz sunulup sunulmadığı kontrol edilir. Bu kontroller ilk sırada yapılır, çünkü taranamayan ya da dizine eklenmeyen bir sayfada içerik ve bağlantı çalışması karşılık bulmaz.

• Erişim ve durum kodları: önemli sayfalar 200 dönüyor mu; kırık iç bağlantı, 5xx hatası ve yönlendirme zinciri var mı?
• robots.txt ve noindex: önemli dizinler ya da sayfalar yanlışlıkla engellenmiş mi?
• Kanonik ve kopya sürümler: Google’ın seçtiği kanonik URL sizin belirttiğinizle aynı mı, Sayfa dizine ekleme raporundaki kopya durumları ne söylüyor?
• Site haritası: yalnızca dizine girmesi istenen kanonik URL’leri mi içeriyor?
• Core Web Vitals ve mobil: LCP, INP ve CLS’de sorunlu URL grupları var mı, mobil sürüm masaüstüyle aynı içeriği taşıyor mu?
• HTTPS ve güvenlik: HTTP sürümler dizinde kalmış mı, Güvenlik sorunları raporu temiz mi?
• JavaScript ile oluşturulan içerik: önemli metin ve bağlantılar, kullanıcı etkileşimi beklemeden işlenmiş HTML’de görünüyor mu?
• Yapılandırılmış veri: işaretleme hatasız ve sayfada görünen içerikle tutarlı mı?
• Sunucu günlükleri: büyük sitelerde Googlebot’un zamanını hangi bölümlerde harcadığı ve önemli sayfalara ne sıklıkla uğradığı

“Popüler siteler daha hızlı dizine eklenir” diye özetlenen gözlemin doğru karşılığı tarama talebidir. Google’a göre internette daha popüler olan URL’ler daha sık taranma eğilimindedir; tarama talebini sayfaların popülerliği, ne sıklıkla güncellendiği ve sitedeki gereksiz URL yükü birlikte belirler. Büyük sitelerde çok sayıda sayfanın “Keşfedildi, şu anda dizinde değil” durumunda beklemesi, gereksiz URL’lerin tarama kaynağını tükettiğine işaret edebilir.

Manuel işlemler de Search Console’da kontrol edilir; ancak bir sitenin sonuçlarda görünmemesinin nedeni her zaman bir yaptırım değildir, önce tarama ve dizine ekleme sorunları elenir. Kontrollerin ayrıntısını ve düzeltme sırasını teknik SEO rehberimizde anlattık.

Sayfa içi ve içerik analizinde nelere bakılır?

Sayfa içi ve içerik analizinde her önemli sayfanın hangi arama niyetine cevap verdiği, bu niyeti başlık, içerik ve sayfa yapısıyla ne kadar karşıladığı ve içeriğin özgün, güncel ve güvenilir olup olmadığı incelenir. Aynı sorguyu hedefleyen birden fazla sayfa da bu aşamada ortaya çıkar.

Analize Search Console’daki sorgu ve sayfa eşleşmelerinden başlıyoruz: her sayfa gerçekte hangi sorgularda görünüyor, bu sorgular sayfanın hedefiyle örtüşüyor mu? Ardından sayfaları tek tek açıp aynı sorgudaki diğer sonuçlarla karşılaştırıyoruz. Google’ın yardımcı, güvenilir ve insan odaklı içerik yönergeleri bu incelemenin ölçütlerini veriyor: içerik özgün bilgi ya da analiz sunuyor mu, konuyu tam karşılıyor mu, kimin yazdığı ve neden güvenilmesi gerektiği anlaşılıyor mu?

• Başlık etiketi ve H1 sayfanın konusunu ve niyetini net anlatıyor mu, meta açıklama tıklamaya değer bir özet sunuyor mu?
• Başlık hiyerarşisi (H1, H2, H3) içeriğin yapısını yansıtıyor mu?
• URL kısa ve okunabilir mi, kelimeler tireyle ayrılmış mı?
• İçerikte eskimiş bilgi, tekrar eden paragraflar ya da anahtar kelime doldurma var mı?
• Görsellerin alt metni var mı, görseller içerikle uyumlu mu?
• Önemli sayfalar ilgili sayfalardan iç bağlantı alıyor mu?
• Birden fazla sayfa aynı sorguda birbiriyle yarışıyor mu?
• Kısa sürede çok sayıda birbirine benzeyen sayfa üretildiyse, bu sayfalar kullanıcıya özgün bir değer katıyor mu? Google’ın spam politikaları, sıralamayı manipüle etmek amacıyla ve az değer katarak toplu üretilen içeriği ölçekli içerik istismarı olarak tanımlıyor; bunun yapay zekâyla ya da elle üretilmesi fark etmiyor.

Bu aşamanın sonunda içerikleri üç gruba ayırıyoruz: korunacak, güncellenecek ve birleştirilecek ya da kaldırılacak sayfalar. Sayfa içi kontrollerin tamamını sayfa içi SEO rehberimizde bulabilirsiniz.

Site dışı analizde hangi sinyaller incelenir?

Site dışı analizde sitenize bağlantı veren alan adlarının sayısı ve niteliği, bağlantı metinlerinin dağılımı, riskli bağlantı kalıpları ve markanın web’de nasıl anıldığı incelenir. Amaç bağlantı sayısını değil, sitenin konusunda güvenilir kaynaklardan ne ölçüde referans aldığını görmektir.

Ziyaretçilerin sitede ne kadar vakit geçirdiği site dışı analizin değil, GA4 etkileşim verisinin konusudur; site dışı analiz sitenin dışında olanlara bakar. İncelediğimiz başlıklar şunlar.

• Yönlendiren alan adlarının konu ve pazar uyumu
• Bağlantıların hangi sayfalara gittiği: yalnızca ana sayfaya mı, içerik ve hizmet sayfalarına da mı?
• Bağlantı metinlerinde tekrar eden ticari ifadeler gibi doğal olmayan kalıplar
• Kısa sürede ortaya çıkan olağan dışı bağlantı artışları ve konu dışı sitelerden gelen bağlantılar
• Markanın haber, rehber ve sektör sitelerinde bağlantılı ya da bağlantısız anılmaları
• Search Console’da bağlantılarla ilgili bir manuel işlem olup olmadığı

Bağlantı profili Google’ın spam politikalarıyla çelişen kalıplar içeriyorsa bunu raporda açıkça belirtiyoruz; ancak düşük nitelikli her bağlantı bir risk değildir ve reddetme (disavow) yalnızca belirli durumlarda gerekir. Değerlendirme yöntemini backlink analizi rehberimizde anlattık.

Hangi rakiplerle ve hangi sorgularda yarışıyorsunuz?

SEO’daki rakipleriniz yalnızca işletme olarak rakip gördüğünüz firmalar değil, hedef sorgularınızda arama sonuçlarının ilk sayfasını paylaştığınız sitelerdir. Analizde önce hedef sorgu grupları belirlenir, ardından her grupta düzenli olarak görünen siteler rakip listesine alınır.

Bu liste çoğu zaman sürpriz içerir: bilgi sorgularında sözlükler, forumlar ve büyük yayınlar, ticari sorgularda pazaryerleri ve karşılaştırma siteleri yarışa girer. Her sorgu grubu için birkaç rakip seçip bunları işletme rakipleri ve arama rakipleri olarak ayırıyoruz. Kurumsal sitelerde bu aşamada hedef sorgulardaki mevcut sıralamalar da kontrol edilir ve sitenin rakiplere göre konumu tespit edilir.

• Ticari sorgular: hizmet ve ürün sayfalarınızın yarıştığı siteler
• Bilgi sorguları: blog ve rehber içeriklerinizin yarıştığı yayınlar
• Yerel sorgular: harita sonuçlarında öne çıkan işletmeler
• Yapay zekâ cevapları: kategori sorularında sizin yerinize önerilen markalar

Rakiplerin hangi kelimelerde ve sayfa türlerinde güçlü olduğunu bulma ve içerik boşluğu çıkarma yöntemini SEO rakip analizi rehberimizde ayrıntılı anlattık; bu adım yalnızca kimi inceleyeceğinizi belirler.

Bulgular nasıl önceliklendirilir ve rapora dönüştürülür?

Bulgular iş hedefine etkisi ve uygulama eforu üzerinden sıralanır; yüksek etkili ve düşük eforlu işler öne alınır, dizine eklemeyi engelleyen sorunlar ise ilk sıraya yazılır. Rapor bulguların listesi değil, kimin neyi hangi sırayla yapacağını anlatan bir eylem planıdır.

Her bulguyu aynı yapıda yazıyoruz: ne bulundu, hangi sayfaları etkiliyor, neden önemli, önerilen çözüm ne, kim yapacak ve düzeltme hangi rapordan doğrulanacak. Raporun iskeleti de her projede aynı kalıyor, böylece iki analiz arasındaki fark tek bakışta okunabiliyor.

Rapor beş bölümden oluşuyor: en kritik bulguları ve ilk adımları özetleyen yönetici özeti; görünürlük, trafik, dönüşüm ve teknik sağlığın bugünkü değerlerini içeren başlangıç ölçümleri; teknik, içerik, site dışı ve rekabet başlıkları altında kanıtıyla birlikte bulgular; sorumlusu ve efor tahminiyle önceliklendirilmiş eylem planı; son olarak da her düzeltmenin hangi rapor ve metrikle kontrol edileceğini gösteren doğrulama planı. Bulguların hangi metriklerle izleneceğini SEO metrikleri yazımızda anlattık.

Sitenizin analizini birlikte çıkarmak isterseniz ücretsiz SEO ve GEO analizimizde seçtiğiniz alanı rakip karşılaştırmasıyla inceleyip bulguları önceliklendirilmiş olarak raporluyoruz.