Google AI Overviews ve AI Mode Nedir? Yapay Zekâ Özetlerinde Kaynak Olmak

Google AI Overviews ve AI Mode nedir, klasik sonuçlardan farkı ne?

AI Overviews (Türkçe arayüzde AI Bakışı), Google’ın bazı aramalarda sonuç sayfasının üstünde gösterdiği, konunun özünü web kaynaklarına bağlantı vererek özetleyen yapay zekâ yanıtıdır. AI Mode (AI Modu) ise daha fazla keşif, akıl yürütme ya da karşılaştırma gerektiren sorular için takip sorularıyla ilerleyen, sohbet biçimli arama deneyimidir.

Klasik sonuçlarda kullanıcı bağlantı listesinden seçim yapar. Bu iki özellikte ise önce yapay zekânın yazdığı bir cevabı okur, ayrıntı isterse cevabın yanındaki bağlantılara geçer. Google, AI Overviews’u karmaşık bir konunun özünü hızla kavramaya yardım eden ve daha fazla keşif için başlangıç noktası olan bir özellik olarak tanımlıyor. Klasik sonuçların nasıl oluştuğunu SEO nedir rehberinde anlattık.

Türkiye’de iki özellik de 18 Şubat 2026’dan itibaren Türkçe olarak, arama sonuçları sayfasında ve Android ile iOS’taki Google uygulamasında kademeli biçimde kullanıma açıldı. Google Türkiye’nin duyurusuna göre AI Modu gücünü Gemini 3 model ailesinden alıyor; reklamlar ise AI Bakışı panelinin üstündeki ve altındaki ayrılmış alanlarda gösterilmeye devam ediyor. Reklam ile organik görünürlük arasındaki farkı SEO ve SEM farkı yazısında ele aldık.

Kullanıcı AI Bakışı’nı kapatamıyor, ancak sonuç sayfasındaki Web filtresiyle yalnız bağlantılardan oluşan sonuçları görebiliyor. Google, yapay zekâ yanıtlarının hata içerebileceğini de açıkça belirtiyor.

Yapay zekâ özetleri hangi aramalarda ortaya çıkıyor?

Google yapay zekâ özetlerini her aramada değil, sistemlerinin üretken yapay zekânın o sorgu için özellikle faydalı olacağına karar verdiği aramalarda gösteriyor. Pratikte bunlar ağırlıkla soru biçimli, uzun ve birden fazla kaynaktan bilgi birleştirmeyi gerektiren sorgulardır.

Bunu gösteren bağımsız verilerden biri Pew Research Center’a ait. Kurumun Temmuz 2025’te yayımladığı ve ABD’de 900 yetişkinin Mart 2025’teki Google aramalarını incelediği çalışmada aramaların yaklaşık beşte birinde (%18) özet çıktı. Kim, ne, ne zaman, neden gibi soru sözcükleriyle başlayan aramaların %60’ında, on ve daha fazla kelimeden oluşan aramaların %53’ünde özet görülürken bu oran bir iki kelimelik aramalarda %8’de kaldı.

• Özet çıkması daha olası: “nasıl”, “neden”, “hangisi” gibi soru biçimli aramalar; birden fazla koşul içeren uzun sorgular; kavram açıklamaları ve karşılaştırmalar.
• Özet çıkması daha az olası: bir iki kelimeden oluşan kısa sorgular.
• AI Mode’un alanı: Google’a göre AI Mode, daha önce birkaç ayrı arama gerektiren ayrıntılı soruları tek seferde sormak ve karmaşık karşılaştırmalar yapmak için tasarlandı.

Özetin çıkıp çıkmaması kullanıcıya, konuma ve zamana göre değişebilir; Search Console da bu ayrımı raporlamaz. Bu yüzden hedef sorgu setinizi düzenli aralıklarla kontrol edip hangi sorgularda özet çıktığını ve kimlerin kaynak gösterildiğini kaydetmek gerekir. Bu kayıtlardan anılma oranı çıkarmanın yolunu SEO metrikleri yazısında anlattık.

Google yapay zekâ özetlerinde kaynakları nasıl seçiyor?

Google yapay zekâ özetleri için kaynakları kendi arama dizininden seçiyor: soruyu alt konulara bölen sorgu yelpazesi (query fan-out) tekniğiyle birden fazla ilgili arama yapabiliyor ve dizine eklenmiş, snippet ile gösterilmeye uygun sayfalar arasından cevabı destekleyenleri bağlantı olarak gösteriyor.

Bu tekniğin pratik sonucu önemli. Google’a göre sorgu yelpazesi, klasik bir web aramasına kıyasla daha geniş ve çeşitli bir bağlantı setinin gösterilmesini sağlıyor. Yani ana sorguda ilk sırada olmayan ama bir alt soruyu en net cevaplayan sayfa da özette kaynak olabilir. Pew’in Mart 2025 verisinde özetlerin %88’i üç ya da daha fazla kaynak gösteriyordu.

• Alt soruları kapsayın. Ana sorunun yanında kullanıcının sorabileceği yan soruları da cevaplayan bir sayfa ya da birbirine bağlı sayfa kümesi, yelpazenin daha fazla dalında görünür.
• Cevabı pasaj düzeyinde verin. Her bölümün başındaki net cevap, o alt soru için kullanılabilecek bir pasaj oluşturur; alıntılanabilir içeriğin kurallarını GEO nedir rehberinde ayrıntılı anlattık.
• Snippet uygunluğunu koruyun. nosnippet ya da çok düşük bir max-snippet değeri, sayfanın özetlerde kullanılmasını sınırlar.
• Güven sinyallerini görünür kılın. Google, sistemlerinin deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik (E-E-A-T) gösteren içeriği öne çıkarmaya çalıştığını söylüyor; yazar, tarih, kaynak ve şirket bilgisi bu sinyallerin sayfadaki karşılığıdır.

Google seçimin ayrıntılı ölçütlerini yayımlamıyor, ancak yapay zekâ özellikleri için de SEO’nun temel uygulamalarının geçerli olduğunu belirtiyor. Bu yüzden özetlerde kaynak olmanın zemini sayfa içi SEO ile aynı: niyete uyan sayfa, net başlık yapısı ve güçlü içerik.

Yapay zekâ özetlerinde kaynak olmak için ayrı bir optimizasyon gerekir mi?

Hayır; Google’a göre AI Overviews ya da AI Mode’da görünmek için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon yok. Teknik ön koşul, sayfanın dizine eklenmiş ve Arama’da snippet ile gösterilmeye uygun olmasından ibaret; gerisi klasik SEO’nun temel uygulamaları.

Google bu özellikler için de geçerli olan temel uygulamaları geliştirici belgesinde ayrıca sıralıyor.

• Taramaya robots.txt’de ve CDN ya da barındırma altyapısında izin verilmesi.
• İçeriğin site içi bağlantılarla kolayca bulunabilmesi.
• Kullanıcıya iyi bir sayfa deneyimi sunulması.
• Önemli içeriğin metin olarak erişilebilir olması.
• Metnin uygun yerlerde kaliteli görsel ve videolarla desteklenmesi.
• Yapılandırılmış verinin sayfadaki görünür metinle eşleşmesi.
• Merchant Center ve İşletme Profili bilgilerinin güncel tutulması.

Aynı belge, bu özelliklerde görünmek için yeni makine okunur dosyalar, yapay zekâya özel metin dosyaları ya da özel işaretleme oluşturmanın gerekmediğini de söylüyor; llms.txt gibi dosyalar bu yüzden Google’ın özetleri için bir ön koşul değil. Şema da zengin sonuç ya da özet bileti değil, içeriğin anlaşılırlığını artıran bir katman; nasıl kurulacağını yapılandırılmış veri yazısında anlattık.

Yalnız yapay zekâ sistemlerine farklı bir metin göstermek ise çözüm değil risk: kullanıcılara ve arama motorlarına farklı içerik sunmak Google’ın spam politikalarında gizleme (cloaking) olarak tanımlanıyor.

Yapay zekâ özetleri organik tıklamaları nasıl etkiliyor?

Yapay zekâ özetleri, kullanıcının cevabın özünü sonuç sayfasında almasını kolaylaştırdığı için özellikle bilgi amaçlı sorgularda tıklamaları azaltabiliyor; ancak etki siteden siteye ve sorgu türüne göre değişiyor. Elimizdeki veriler iki yönü birlikte gösteriyor.

Bağımsız ölçüm: Pew Research Center’ın Temmuz 2025’te yayımladığı çalışmada, ABD’deki 900 yetişkinin Mart 2025’teki tarama verisine göre, özet çıkan sayfalarda kullanıcılar ziyaretlerin %8’inde klasik bir sonuca tıkladı; özet çıkmayan sayfalarda bu oran %15’ti. Özetin içindeki bağlantılara tıklama ziyaretlerin yalnızca %1’inde görüldü; özet çıkan sayfalardan sonra tarama oturumunu bitirme oranı da daha yüksekti (%26’ya karşı %16).

Google’ın açıklaması: Google Arama’nın başındaki Liz Reid, Ağustos 2025’te Google’dan sitelere giden toplam organik tıklama hacminin yıldan yıla görece sabit kaldığını, kullanıcının hemen geri dönmediği nitelikli tıklamaların ise biraz arttığını yazdı; aynı yazıda trafiğin bazı sitelerde düşüp bazılarında arttığı da kabul ediliyor. Google’ın geliştirici belgesi de özet olan sayfalardan gelen tıklamaların daha nitelikli olduğunu, yani kullanıcıların sitede daha fazla zaman geçirme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtiyor.

Kendi sitenizde etkiyi okumak için dolaylı işaretlere bakmak gerekiyor, çünkü Search Console bu özelliklerden gelen tıklamaları Web arama türünün içinde, ayrı bir kırılım olmadan gösteriyor. Gösterimi korunurken tıklama oranı düşen bilgi amaçlı sorgular, özetten etkilenmiş olma olasılığı en yüksek gruptur. Düşüş teşhisinin adımlarını organik trafik, Search Console tarafındaki ayrıntıyı Google Search Console yazılarında anlattık.

Tıklama kaybına karşı ne yapılabilir?

Özetleri kapatmak mümkün olmadığı gibi, sayfayı özetlerden çekmek de çoğu zaman klasik sonuçtaki görünürlüğü birlikte düşürür. Daha verimli olan, içerik ve ölçüm planını yeni sonuç sayfasına göre yeniden kurmaktır.

• Ziyaret gerektiren içeriğe yatırım yapın. Hesaplayıcılar, güncel fiyat ya da stok bilgisi, karşılaştırma tabloları, özgün araştırma ve uygulamalı örnekler özetle tamamen karşılanamaz.
• Ticari ve yerel sorguları ayrı izleyin. Satın alma ya da iletişim niyeti taşıyan sorgularda kullanıcı çoğunlukla bir siteye geçmek zorundadır; önceliği bu sayfalara verin.
• Kaynak olmayı hedefleyin. Özette bağlantı olarak gösterilmek, tıklama olmasa bile markanın kullanıcıya görünmesini sağlar; bunu anılma oranıyla ölçün.
• Başarıyı iş sonucuna bağlayın. Oturum sayısı düşerken form, arama ve satış gibi önemli etkinlikler korunuyorsa kayıp, düşük niyetli ziyaretlerdedir.

Bir sayfanın yapay zekâ özetlerinde kullanılması nasıl sınırlandırılır?

Bir sayfanın AI Overviews ve AI Mode’da kullanılması, Arama’nın önizleme kontrolleri olan nosnippet, data-nosnippet, max-snippet ve noindex ile sınırlandırılır. robots.txt’deki Google-Extended ürün adı ise Google’a göre Arama’ya dahil olmayı etkilemez; bu yüzden bu özellikler için bir kontrol değildir.

Karar verirken şunu unutmamak gerekiyor: bu kontroller yapay zekâ özetleri için ayrı değil, klasik arama önizlemeleriyle birlikte çalışır. Sayfanın tamamını nosnippet ile kapatmak özetlerle birlikte klasik sonuçtaki açıklamayı da kaldırır ve tıklama oranını düşürebilir. Pratikte yalnız alıntılanmasını istemediğiniz belirli bölümleri, örneğin üyelere özel içeriğin önizlemesini data-nosnippet ile ayırmak daha dengeli bir yol. Google dışındaki yapay zekâ botlarının erişimi ise robots.txt’de ayrı ayrı yönetilir; bu ayrımı yapay zekâ tarayıcıları rehberinde anlattık.

Hangi sayfalarınızın bugün özetlerde kaynak gösterildiğini ve hangi rakiplerin önerildiğini görmek için ücretsiz GEO analizi iyi bir başlangıç. Bu çalışmayı sürekli bir plana bağlamak isterseniz SEO paketlerimizdeki GEO maddeleri bu işi aylık plana taşıyor.