Mobil SEO: Mobil Öncelikli Dizine Ekleme ve Mobil Uyumluluk Rehberi

Mobil öncelikli dizine ekleme nedir?

Mobil öncelikli dizine ekleme, Google’ın bir sayfayı dizine eklerken ve sıralarken masaüstü değil, akıllı telefon tarayıcısıyla gördüğü mobil sürümü esas almasıdır. Google’ın belgesi bunu açıkça söyler: dizine eklemede yalnızca mobil sitede gösterilen içerik kullanılır.

Geçiş uzun sürdü. Google 2016’da mobil öncelikli tarama ve dizine eklemeye başladı ve 31 Ekim 2023’te geçişin tamamlandığını duyurdu. O tarihte mobilde hiç çalışmadığı için masaüstü tarayıcıyla taranmaya devam eden küçük bir site grubu kalmıştı; 5 Temmuz 2024’ten sonra bu siteler de yalnızca Googlebot Smartphone ile taranmaya başladı. Google’a göre mobil cihazla hiç erişilemeyen içerik artık dizine eklenemiyor.

Sunucu günlüklerinde masaüstü Googlebot’u görmeye devam edebilirsiniz; Google bazı özellikler, örneğin ürün listeleri ve Google for Jobs için masaüstü tarayıcıyı hâlâ kullanabildiğini belirtiyor. Ama Arama’daki dizine ekleme ve sıralamanın dayandığı sürüm mobil sürümdür.

Mobil sürümde en sık hangi içerik kaybolur?

En sık kaybolan içerik, mobil ekranı kalabalıklaştırmasın diye şablondan çıkarılan metin bloklarıdır; onu menü ve footer’daki iç bağlantılar, etkileşimle yüklenen içerik ve mobil şablonda unutulan yapılandırılmış veri izler. Mobil HTML’de olmayan her şey Google için de yoktur.

• Kısaltılan ya da çıkarılan metinler: Kategori ve ürün sayfalarındaki masaüstü açıklamasının mobil şablonda kısaltılması ya da tamamen çıkarılması.
• Kaybolan iç bağlantılar: Sadeleştirilen menü, kenar çubuğu ya da footer yüzünden derindeki sayfalara giden bağlantıların mobilde yok olması.
• Etkileşimle yüklenen içerik: Butona basılınca sunucudan çağrılan metin. Google parmakla kaydırma, tıklama ya da yazma gibi etkileşimleri tetiklemediği için bu içerik ona ulaşmayabilir.
• Farklı başlıklar: Mobil şablonda H1 ve alt başlıkların kısaltılması ya da farklı yazılması.
• Eksik görseller ve alt metinler: Mobilde görselin tamamen kaldırılması ya da alt metnin şablondan düşmesi.
• Yapılandırılmış veri ve meta etiketler: Masaüstü şablondaki şemanın, başlık etiketinin ya da meta açıklamanın mobil şablonda unutulması.

Bu kayıplar genellikle bilinçli bir karar değil, ayrı tutulan iki şablonun zamanla birbirinden uzaklaşmasıdır. Bu yüzden kontrolü telefondaki görüntüye bakarak değil, mobil sürümün işlenmiş HTML’ini masaüstüyle karşılaştırarak yapıyoruz.

Responsive tasarım, dinamik sunum ve ayrı mobil site: hangisi önerilir?

Google’ın önerisi responsive (duyarlı) tasarımdır: her cihazda aynı URL ve aynı HTML, ekran boyutuna göre değişen yerleşim. Google bu yapıyı uygulaması ve bakımı en kolay seçenek olduğu için öneriyor; HTML tek olduğundan içerik ve işaretleme eşitliği sorunu da baştan ortadan kalkıyor.

Masaüstü ve mobil için aynı URL’yi kullanmak bugün de en sağlam öneri. Yeni projelerde ayrı mobil site kurmak için geçerli bir neden görmüyoruz; mevcut bir m. sitesini responsive yapıya taşımak ise URL eşlemesi ve 301 yönlendirmeleri gerektiren bir site taşıma projesidir.

Mobil uyumluluk bugün hangi araçlarla test edilir?

Mobil uyumluluk bugün tek bir geçti ya da kaldı aracıyla değil; Search Console’daki URL Denetimi, Lighthouse ve Chrome DevTools, mobil saha verisi ve gerçek cihaz testinin birlikte kullanılmasıyla kontrol edilir. Google’ın eski Mobil Uyumluluk Testi ve Mobil Kullanılabilirlik raporu Aralık 2023’te kaldırıldığı için bu araçları öneren rehberler artık güncel değildir.

• URL Denetimi (canlı test): Google’ın sayfayı nasıl gördüğünü ekran görüntüsü, işlenmiş HTML ve yüklenen kaynaklarla gösterir. Mobil HTML’de eksik içerik ve engellenmiş dosyalar burada ortaya çıkar.
• Lighthouse ve Chrome DevTools: Cihaz öykünmesiyle mobil performansı, görünüm alanı (viewport) ayarını ve erişilebilirlik sorunlarını denetler; DevTools’taki cihaz modu farklı ekran genişliklerini hızla gözden geçirmeyi sağlar.
• PageSpeed Insights ve Core Web Vitals raporu: Mobil saha verisini masaüstünden ayrı gösterir.
• Gerçek cihaz testi: Öykünme, orta segment bir telefonun işlemcisini, parmakla kullanımı ve ekran klavyesini tam yansıtmaz. Menüyü, formları ve teklif ya da ödeme adımlarını en az bir iOS ve bir Android cihazda elle deniyoruz.

Search Console’un diğer raporlarını nasıl okuyacağınızı Google Search Console rehberimizde ayrıntılandırdık.

Mobil sayfada meta etiketler, yapılandırılmış veri ve görseller nasıl eşitlenir?

Mobil ve masaüstü sürümde başlık etiketi, meta açıklama, robots meta etiketi, başlık hiyerarşisi, yapılandırılmış veri ve görsellerin alt metinleri eşdeğer olmalıdır. Responsive tasarımda bu eşitlik kendiliğinden sağlanır; dinamik sunum ve ayrı mobil sitede ise her şablon değişikliğinden sonra ayrıca denetlenmelidir.

• Başlık ve meta açıklama: İki sürümde aynı olmalı; mobil şablonda kısaltılmış bir başlık etiketi, sayfanın ne hakkında olduğunu Google’a eksik anlatır.
• Robots meta etiketi: Mobil sürümde yanlışlıkla kalan bir noindex ya da nofollow, Google’ın sayfayı taramasını ve dizine eklemesini engelleyebilir.
• Yapılandırılmış veri: Mobil sürümde de aynı şema bulunmalı; ayrı mobil site kullanılıyorsa şemadaki URL’ler mobil adresleri göstermeli. Önceliklendirmek gerekirse Google, BreadcrumbList, Product ve VideoObject ile başlamayı öneriyor.
• Görseller: Aynı alt metin, yeterli çözünürlük ve her yüklemede değişmeyen sabit görsel adresleri kullanılmalı; Google sürekli değişen adreslerdeki görsel ve videoları düzgün işleyemez.
• Lazy loading: Birincil içerik ve görseller kullanıcı etkileşimi beklemeden yüklenmeli.
• Kaynak erişimi: Mobil sürümün CSS, JavaScript ve görsel dosyaları robots.txt ile taramaya kapatılmamalı.

Şemayı sayfada görünen içerikle birebir kurmanın kurallarını yapılandırılmış veri rehberimizde anlattık.

Dokunma hedefleri, yazı boyutu ve pop-up’lar mobil deneyimi nasıl etkiler?

Küçük ve sıkışık dokunma hedefleri, yakınlaştırma gerektiren yazılar ve içeriği kapatan pop-up’lar mobil sayfayı zor kullanılır hâle getirir ve ziyaretçinin sayfadan erken ayrılmasına yol açabilir. Google, araya giren bu katmanların kullanıcıyı yorduğunu ve arama motorlarının içeriği anlamasını da zorlaştırabildiğini belirtir.

• Dokunma hedefleri: web.dev, buton ve bağlantılar için yaklaşık 48 × 48 piksellik bir dokunma alanı ve hedefler arasında yaklaşık 8 piksel boşluk öneriyor; bu alan parmak ucunun kapladığı yüzeye denk gelir.
• Görünüm alanı ve yazı boyutu: viewport meta etiketi cihaz genişliğine ayarlanmalı, gövde metni yakınlaştırmadan okunabilmeli, satırlar ekrandan taşıp yatay kaymaya yol açmamalı.
• Pop-up ve katmanlar: Tüm sayfayı kapatan katmanlar yerine ekranın küçük bir bölümünü kaplayan bantlar tercih edilmeli; kullanıcı onay ya da bilgi girişi için ayrı bir sayfaya yönlendirilmemeli. Yaş doğrulaması ya da yasal olarak zorunlu onay pencereleri bu kuralın dışındadır; Google bu durumda da içeriğin katmanın altında sayfada kalmasını ve onay için ayrı bir sayfaya yönlendirme yapılmamasını öneriyor.
• Klavyesiz gezinme: Mobilde fiziksel klavye yoktur; menü, arama ve formlar tek elle, az yazarak kullanılabilmeli. Telefon ve e-posta alanlarında doğru input türünü kullanmak, uygun ekran klavyesini açar.

Mobil hız neden ayrıca ölçülmeli?

Mobil hız ayrıca ölçülmelidir, çünkü Core Web Vitals mobil ve masaüstü için ayrı değerlendirilir ve aynı sayfa mobilde daha yavaş işlemci, değişken bağlantı ve farklı yerleşim yüzünden eşiği aşabilir. Masaüstü raporu yeşil diye mobil sürümü de iyi saymak, denetimlerde en sık gördüğümüz yanılgılardan biridir.

Fark çoğu zaman INP’de çıkar: masaüstü işlemcide fark edilmeyen bir JavaScript görevi, orta segment bir telefonda dokunmaya verilen tepkiyi belirgin biçimde geciktirebilir. LCP tarafında da mobil şablondaki ana görselin boyutu ve yükleme önceliği ayrıca kontrol edilmelidir. Metriklerin eşiklerini, ölçüm araçlarını ve düzeltme sırasını Core Web Vitals rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Mobil SEO için hangi kontroller düzenli yapılmalı?

Mobil SEO tek seferlik bir ayar değildir; her tema güncellemesi, yeni eklenti, kampanya bandı ya da şablon değişikliği mobil sürümü bozabilir. Aşağıdaki kontrolleri her büyük yayından sonra ve rutin teknik denetimlerde tekrarlıyoruz.

1. Önemli şablonlarda (ana sayfa, kategori, ürün ya da hizmet, blog yazısı) mobil ve masaüstü HTML’inin metin, başlık ve bağlantı karşılaştırması.
2. URL Denetimi canlı testiyle işlenmiş mobil HTML’in, ekran görüntüsünün ve engellenen kaynakların kontrolü.
3. Başlık etiketi, meta açıklama, robots meta etiketi, kanonik etiket ve yapılandırılmış verinin iki sürümde eşitliği.
4. Search Console’daki Core Web Vitals raporunda mobil sorunların ve etkilenen URL gruplarının takibi.
5. Pop-up, çerez bildirimi ve kampanya bantlarının ilk ekranı kapatıp kapatmadığının gerçek cihazda kontrolü.
6. Menünün, formların ve teklif ya da ödeme adımlarının en az bir iOS ve bir Android cihazda denenmesi.

Bu kontroller teknik SEO denetiminin bir parçasıdır. Yeni bir site yaptırıyorsanız en ekonomik çözüm eşitliği baştan kurmaktır: web tasarım projelerimizde siteler, her ekran boyutunda aynı içeriği ve aynı işaretlemeyi sunan tek bir şablonla geliştirilir. Mevcut sitenizin mobil durumunu görmek için ücretsiz analiz iyi bir başlangıç noktası.