Backlink Analizi Nasıl Yapılır? Kaliteli ve Zararlı Bağlantıları Ayırt Etme

Backlink analizi nedir, ne zaman yapılmalı?

Backlink analizi, sitenize ya da bir rakibe bağlantı veren sayfaları toplayıp hangi kaynaklardan, hangi bağlamda ve hangi anchor metinleriyle geldiklerini değerlendirme işidir. Amaç bağlantıları saymak değil; profilin neye dayandığını, hangi fırsatların eksik olduğunu ve risk taşıyan bir kalıp olup olmadığını görmektir. İyi bir analizin çıktısı üç listedir: korunması gereken değerli bağlantılar ve geldikleri sayfalar, incelenecek ya da kaldırılması istenecek şüpheli bağlantılar ve kazanılabilecek fırsat kaynakları.

Backlinkin tanımını, türlerini ve rel niteliklerini backlink nedir yazımızda anlattık; bu yazı var olan bağlantıların nasıl okunacağına odaklanıyor. Kendi sitenizde de rakipte de aynı yöntemi kullanıyoruz; tek fark, rakip profilinden bir kaldırma ya da disavow kararı değil, fırsat listesi çıkarmamızdır. Analizi şu anlarda mutlaka yapıyoruz:

• Yeni bir SEO çalışmasına başlamadan önce, başlangıç durumunu kaydetmek için.
• Bir bağlantı çalışması planlanırken ya da yayın yeri seçilirken.
• Organik görünürlükte açıklanamayan bir düşüş olduğunda.
• Search Console’da doğal olmayan bağlantılarla ilgili bir manuel işlem bildirimi geldiğinde.
• Site taşıma ya da alan adı değişikliğinden önce, değerli bağlantıların hangi sayfalara geldiğini bilmek için.
• Bir rakip hedef sorgularınızda belirgin biçimde öne geçtiğinde.

Backlink verisi hangi kaynaklardan alınır, neden farklı sonuçlar çıkar?

Backlink verisi iki tür kaynaktan gelir: Google’ın kendi örneklemini gösteren Search Console Bağlantılar raporu ve web’i kendi tarayıcılarıyla dolaşan üçüncü taraf bağlantı indeksleri. Her kaynak web’in farklı bir bölümünü, farklı zamanlarda ve farklı kurallarla taradığı için sayılar hiçbir zaman birebir tutmaz.

Search Console’un değeri verinin Google’dan gelmesidir; ancak Google raporun bağlantıların bir örneklemini gösterdiğini, sayfaları kanonik URL’ye göre grupladığını ve bir bağlantının nofollow olup olmadığını belirtmediğini açıkça yazıyor. Raporun diğer bölümlerini Google Search Console rehberimizde anlattık.

Üçüncü taraf araçlarda iki şeye dikkat ediyoruz. Birincisi, aynı soruyu aynı araçla sormak: farklı dönemlerde farklı araçlardan alınan sayılar karşılaştırılamaz. İkincisi, “kaybolan bağlantı” uyarılarını doğrulamak: aracın o sayfayı yeniden tarayamamış olması, bağlantının gerçekten kaldırıldığı anlamına gelmeyebilir. Ücretli bir araç olmadan kendi profilinizi görmenin iki pratik yolu, Ahrefs’in doğrulanmış siteler için sunduğu ücretsiz katman (Ahrefs Free) ve Bing Webmaster Tools’tur. Eski yazılarda anılan Open Site Explorer’ın yerini ise 2018’de Moz Link Explorer aldı. Araçların hangi işte ne sağladığını SEO araçları yazımızda karşılaştırdık.

Yönlendiren alan adları ve anchor dağılımı nasıl okunur?

Bir profili okumaya bağlantı sayısından değil, yönlendiren alan adı sayısından başlamak gerekir; çünkü tek bir sitenin şablonundaki bir bağlantı binlerce sayfada tekrar edebilir ve toplam bağlantı sayısını anlamsız biçimde şişirir. Ardından bu alan adlarının türüne, konusuna ve bağlantıların hangi anchor metinleriyle geldiğine bakılır. Okumayı şu sırayla yapıyoruz:

1. Tekilleştirin: Bağlantıları yönlendiren alan adına göre gruplayın; aynı sitenin alt alan adlarını ayrı kaynak saymayın.
2. Türe ayırın: Haber, sektör blogu, dizin, forum, sosyal profil, iş ortağı ve ücretli yerleşim gibi gruplara bölün.
3. Konuya bakın: Her kaynağın sizin konunuzla ilgisini ve yayın dilini not edin.
4. Bağlamı kontrol edin: Bağlantı içeriğin akışında mı, footer’da mı, yorumda mı, yoksa yüzlerce bağlantılık bir listede mi duruyor?
5. Anchor dağılımını çıkarın: Anchor metinlerini marka, çıplak URL, genel ifade, kısmi eşleşme ve tam eşleşme olarak gruplayın.
6. Hedef sayfaları eşleyin: Bağlantıların hangi sayfalarınıza geldiğini ve bu sayfaların hâlâ çalışıp çalışmadığını kontrol edin.

Okumanın en çok şey anlatan iki sonucu var. Birincisi anchor dağılımı: doğal bir profilde marka adı ve URL baskındır; tam eşleşen anahtar kelime anchor’larının belirgin payı, Google’ın spam politikasında örnek verilen optimize anchor kalıbına işaret edebilir. İkincisi hedef sayfalar: dış bağlantı alan sayfalar 404 veriyor ya da yönlendirme zincirine düşüyorsa değerli bağlantılar boşa gidiyordur. Bu sayfaları doğru adreslere 301 ile yönlendirmek, analizden çıkan en kolay uygulanan iyileştirmelerden biridir.

Sağlıklı bir anchor ve kaynak dağılımının nasıl kurulduğunu backlink nasıl alınır rehberimizde ayrıntılandırdık.

Kaliteli bir backlink nasıl anlaşılır?

Kaliteli bir backlink; konunuzla ilgili, gerçek okuyucusu olan bir yayından, içeriğin akışı içinde verilmiş ve bir karşılık beklenmeden kazanılmış bağlantıdır. Otorite puanı bu ölçütlerden sonra gelir; ilgisiz bir sitenin yüksek puanı bağlantıyı değerli kılmaz.

Kaynakları değerlendirirken kullandığımız ölçütleri, olumlu ve uyarıcı işaretleriyle birlikte şöyle özetliyoruz.

Eski yazılarımızdaki “domain otoritesi ve tutarlılık oranı yüksek sitelerden bağlantı alın” önerisi bu tablonun iki satırına karşılık geliyor; ama öncelik sırasını değiştiriyoruz. Domain Authority (DA) Moz’un, Domain Rating (DR) Ahrefs’in geliştirdiği üçüncü taraf tahminlerdir; Moz, DA’nın bir Google sıralama faktörü olmadığını ve arama sonuçlarını etkilemediğini açıkça belirtiyor. Spam puanı gibi göstergeler de araç tahminidir. Bu puanları yayınları kendi aralarında kıyaslamak için DA PA sorgulama aracımızla kontrol edebilirsiniz; karar verirken yukarıdaki ölçütleri önde tutuyoruz. Eski yazılarda geçen “PageRank değerine bakın” önerisi ise artık uygulanamaz, çünkü Google PageRank puanını 2016’dan beri dışarıya göstermiyor.

Aynı ölçütler yayın yeri seçerken de geçerli. Bağlantı çalışmasını dışarıdan yürüten bir markanın bu kontrolü yapabilmesi, her yayının adresini ve anchor metnini görmesine bağlıdır; backlink paketlerimizde her yayın yeri raporda ayrı bir kalem olarak yer alır.

Zararlı bağlantılar nasıl tespit edilir, disavow ne zaman gerekir?

Zararlı bağlantılar bir araçtaki “toksik” etiketinden değil, elle incelenen kalıplardan tespit edilir: ödeme ya da takasla kurulmuş bağlantılar, bağlantı ağlarının parçası olan siteler, optimize anchor’larla dağıtılmış yazılar ve otomatik üretilmiş sayfalar. Disavow ise çoğu site için gerekmez; Google aracın yalnızca çok sayıda spam, yapay ya da düşük kaliteli bağlantı bir manuel işleme yol açtığında veya açması muhtemel olduğunda kullanılmasını öneriyor.

Google doğal olmayan bağlantıların önemli bir kısmını zaten kendisi etkisiz bırakıyor: Aralık 2022’deki bağlantı spam güncellemesinde SpamBrain’in bağlantı satın alan ve bağlantı aktarmak için kullanılan siteleri tespit edebildiğini ve bu bağlantıların etkisini nötrlediğini duyurdu. Bu yüzden eski yazılardaki “her spam bağlantı ceza getirir” ve “zararlı backlinklerden kurtulmanın tek yolu Disavow Tool’dur” yaklaşımları doğru değil. Disavow bir şikâyet de değildir; Google bağlantıları web’den silmez, dosya yalnızca bu bağlantıları dikkate almamasını ister. Karar sürecini şöyle yürütüyoruz:

1. İşaretleyin: Araçların spam ya da toksik uyarılarını ve olağandışı anchor kalıplarını bir inceleme listesi olarak kullanın, karar listesi olarak değil.
2. Elle inceleyin: Her şüpheli alan adını açın; konu ilgisini, içerik kalitesini, dış bağlantı yoğunluğunu ve bağlantının nasıl oluştuğunu değerlendirin.
3. Kökenini bulun: Bağlantı sizin ya da önceki bir ajansın satın aldığı, takasla veya otomatik araçla kurduğu bir bağlantı mı, yoksa kontrolünüz dışında oluşmuş rastgele bir spam mı?
4. Önce kaldırmayı deneyin: Google da ilk adım olarak spam ve düşük kaliteli bağlantıların web’den mümkün olduğunca kaldırılmasını öneriyor; ulaşabildiğiniz yayıncılardan kaldırma isteyin.
5. Gerekirse disavow edin: Manuel işlem varsa ya da bilinen bir ücretli veya yapay bağlantı geçmişi bu riski taşıyorsa, kaldırılamayan bağlantıları alan adı düzeyinde (domain:ornek.com) listeleyen bir metin dosyasını Search Console’daki disavow aracına yükleyin. Araç Alan adı mülklerini desteklemediği için bu adım URL öneki mülkü üzerinden yapılır.

Google disavow’u dikkatle kullanılması gereken gelişmiş bir özellik olarak tanımlıyor ve yanlış kullanıldığında sitenin arama performansına zarar verebileceği uyarısını yapıyor: değerli bağlantıları yanlışlıkla reddetmek, hiç işlem yapmamaktan daha pahalıya mal olabilir. Bing ise bağlantıları kendisi ayırt edebildiğini gerekçe göstererek disavow özelliğini Ekim 2023’te Bing Webmaster Tools’tan kaldırdı.

Ücretsiz analizimizdeki zehirli link taraması da bu mantıkla çalışıyor: tarama şüpheli bağlantıları işaretliyor, hangisinin gerçekten risk taşıdığına elle inceleyerek karar veriyoruz.

Rakip backlink analizi ile fırsat nasıl bulunur?

Rakip backlink analizi, hedef sorgularınızda öne çıkan sitelerin hangi kaynaklardan ve hangi içeriklerle bağlantı aldığını inceleyip sizin de değer katabileceğiniz yayınları, konu boşluklarını ve bağlantı toplayan içerik türlerini bulma işidir. Amaç rakibin listesini kopyalamak değil, onun profilinden kendi fırsat listenizi çıkarmaktır.

Eski yazılarımızdaki “rakip sitelerin backlinklerini de kontrol edin” önerisi doğruydu; ama “onların kaynaklarından siz de yararlanın” kısmını fırsat analizi olarak yeniden kuruyoruz:

1. Gerçek rakipleri seçin: Ticari rakiplerinizi değil, hedef sorgularda sizinle aynı sonuç sayfasında görünen siteleri alın.
2. Kesişim analizi yapın: Birden fazla rakibe bağlantı veren ama size vermeyen alan adlarını çıkarın; bunlar konunuzla ilgilenen yayınlardır.
3. En çok bağlantı alan sayfalarına bakın: Rakiplerin hangi içeriklerinin (araç, veri, rehber) bağlantı topladığı, sizin hangi varlığı üretmeniz gerektiğini gösterir.
4. Bağlantı türünü ayırın: Editoryal, iş ortaklığı ve ücretli yerleşim bağlantılarını ayrı listeleyin; ücretli yerleşim ağırlıklı bir profil örnek alınacak bir model değildir.
5. Kırık bağlantılara bakın: Rakiplerin kaldırılmış ya da taşınmış sayfalarına verilen bağlantılar, yerine daha iyi bir kaynak önerebileceğiniz fırsatlardır.

Bing Webmaster Tools kendi profilinizi başka sitelerin profilleriyle karşılaştırmaya izin veriyor; üçüncü taraf araçlar ise kesişim analizini daha ayrıntılı yapıyor. Arama sonuçlarında gerçek rakiplerin nasıl belirlendiğini ve içerik boşluklarının nasıl bulunduğunu SEO rakip analizi rehberimizde anlattık.

Backlink kontrolü hangi sıklıkla yapılmalı?

Backlink kontrolünün tek doğru sıklığı yoktur; sıklık, bağlantı kazanım hızınıza ve risk düzeyinize göre belirlenir. Aktif bir bağlantı çalışması yürüten sitelerde aylık, profili durağan sitelerde birkaç ayda bir yapılan kontrol ve ilk bölümde sayılan anlarda yapılan tam analiz pratik bir düzendir.

Kontrolde en çok atlanan nokta, kaybolan bağlantıların nedenini anlamaktır. Bağlantı veren sayfa kaldırılmış, yayın taşınmış ya da sizin hedef sayfanız değişmiş olabilir; değerli bir bağlantı kaybolduğunda yayıncıyla iletişime geçmek ya da hedef sayfayı doğru adrese yönlendirmek, o bağlantıyı geri kazanmanın en doğrudan yoludur. Kontrolü aylık SEO raporunun parçası olarak, organik görünürlük ve marka aramalarıyla birlikte okumak da sonuçların yorumlanmasını kolaylaştırır.