Kısa cevap
inurdemirel'in 5 Kasım 2026 – 9 Kasım 2026 arasında yaptığı Türkiye yapay zekâ cevapları araştırmasında 320 Türkçe sorgu, 8 sektör ailesinde, beş motora 3 ayrı günde soruldu: Google AI Overviews, Google AI Mode, ChatGPT, Gemini ve Perplexity. Aynı soruya beş motorun gösterdiği kaynak alan adlarının ortalama benzerliği %11,4. En benzer çift Google AI Overviews ile Google AI Mode (%22,1), en farklı çift Google AI Overviews ile ChatGPT (%5,2). Yapay zekâ cevaplarında alıntılanan sayfaların %37'sinde SSS bölümü ya da FAQPage şeması bulunuyor; Google ilk 10'da olup alıntılanmayan sayfalarda bu oran %21,3 (1,7 kat).
Araştırma neyi ölçtü?
Aynı 320 Türkçe sorgu beş motora soruldu ve her cevapta gösterilen kaynak bağlantıları kaydedildi. Sorgular 40 sektöre ve sekiz arama niyetine dağıldı: tanım, nasıl yapılır, karşılaştırma, “en iyi”, fiyat, yerel arama, satın alma ve güven. Sorgularda marka adı yok; markaların anılması cevabın kendisinden ölçüldü.
Planlanan 4.800 istekten 4.794 yanıt kaydedildi; bunların 4.623 tanesinde yapay zekâ cevabı vardı ve toplam 26.059 kaynak bağlantısı çıktı. Alıntılanan sayfalar ve aynı aramada Google ilk 10'da olup alıntılanmayan sayfalar ayrıca tarandı (13.148 sayfa). Böylece alıntılanan sayfaların ortak özellikleri bir kontrol grubuyla kıyaslanabildi.
Yapay zekâ cevapları Türkçe sorgularda ne sıklıkla ve kaç kaynakla geliyor?
Google AI Overviews bilgi sorgularının %98,7'sinde, ticari sorguların %76,5'inde görünüyor.
| Motor | Cevap veren sorgu | Bilgi sorgularında | Ticari sorgularda | Cevap başına kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Google AI Overviews | %82,1 | %98,7 | %76,5 | 6 |
| Google AI Mode | %100 | %100 | %100 | 4,1 |
| ChatGPT | %100 | %100 | %100 | 4,1 |
| Gemini | %100 | %100 | %100 | 4 |
| Perplexity | %100 | %100 | %100 | 10 |
Yapay zekâ cevaplarında en çok hangi siteler alıntılanıyor?
Kaynak gösterilen 4.626 farklı alan adının ilk 10'u bütün alıntıların %8,8 kadarını alıyor. Beş motorun hepsinde görülen alan adı sayısı 148.
| Sıra | Alan adı | Kaynak türü | Bütün alıntılar içindeki payı | Kaç motorda |
|---|---|---|---|---|
| 1 | google.com | Marka / işletme sitesi | %2,8 | 5 |
| 2 | instagram.com | Forum, sözlük ve sosyal | %0,8 | 3 |
| 3 | eksisozluk.com | Forum, sözlük ve sosyal | %0,7 | 3 |
| 4 | allianz.com.tr | Marka / işletme sitesi | %0,7 | 5 |
| 5 | youtube.com | Video | %0,7 | 4 |
| 6 | donanimhaber.com | Haber ve yayın | %0,6 | 5 |
| 7 | hesapkurdu.com | Pazar yeri ve karşılaştırma | %0,6 | 5 |
| 8 | armut.com | Pazar yeri ve karşılaştırma | %0,6 | 5 |
| 9 | vodafone.com.tr | Marka / işletme sitesi | %0,6 | 5 |
| 10 | ticaret.gov.tr | Kamu (gov.tr vb.) | %0,6 | 5 |
| 11 | enuygun.com | Pazar yeri ve karşılaştırma | %0,6 | 5 |
| 12 | trendyol.com | Pazar yeri ve karşılaştırma | %0,5 | 5 |
| 13 | isbank.com.tr | Marka / işletme sitesi | %0,5 | 5 |
| 14 | hangikredi.com | Pazar yeri ve karşılaştırma | %0,5 | 4 |
| 15 | webtekno.com | Haber ve yayın | %0,4 | 5 |
Hangi tür kaynaklar öne çıkıyor: marka sitesi mi, pazar yeri mi, forum mu?
Kaynakların en büyük payı her motorda marka / işletme sitesi türünde. Forum ve sözlüklere en çok Google AI Overviews (%8,4), pazar yeri ve karşılaştırma sitelerine en çok Gemini (%8,9) yer veriyor.
| Kaynak türü | Google AI Overviews | Google AI Mode | ChatGPT | Gemini | Perplexity |
|---|---|---|---|---|---|
| Marka / işletme sitesi | %72 | %72,8 | %57,5 | %74,5 | %70,6 |
| Pazar yeri ve karşılaştırma | %7,3 | %8,7 | %5,4 | %8,9 | %7,1 |
| Haber ve yayın | %1,9 | %2,8 | %1,7 | %5,2 | %4,9 |
| Forum, sözlük ve sosyal | %8,4 | %4,3 | %0,1 | %1,6 | %0,7 |
| Video | %1,5 | %0,3 | %0 | %0,5 | %0,7 |
| Vikipedi | %0,3 | %0,3 | %0 | %0,1 | %0,4 |
| Kamu (gov.tr vb.) | %1,1 | %1,9 | %13,9 | %0,6 | %2,6 |
| Yabancı dilde site | %1,4 | %1,6 | %8,3 | %2 | %5,6 |
Yapay zekâ cevapları Google ilk 10 ile ne kadar örtüşüyor?
Türkçe sorgularda Google AI Overviews kaynaklarının %20,9'u aynı aramanın Google ilk 10'undaki alan adlarından geliyor; ChatGPT'de bu oran %3.
Oran, motorun gösterdiği kaynak bağlantılarından kaçının aynı sorgunun Google mobil ilk 10 sonucunda da yer aldığını gösteriyor.
| Motor | Aynı URL Google ilk 10’da | Aynı alan adı Google ilk 10’da | Alan adı ilk 3’te |
|---|---|---|---|
| Google AI Overviews | %17,6 | %20,9 | %16,3 |
| Google AI Mode | %4,7 | %8,4 | %5,7 |
| ChatGPT | %0,7 | %3 | %1,9 |
| Gemini | %2 | %6,1 | %2,6 |
| Perplexity | %0,9 | %4,2 | %2,2 |
Motorlar aynı soruya aynı kaynakları mı gösteriyor?
Aynı soruya beş motorun gösterdiği kaynak alan adlarının ortalama benzerliği %11,4. En benzer çift Google AI Overviews ile Google AI Mode (%22,1), en farklı çift Google AI Overviews ile ChatGPT (%5,2).
Beş motorun da kaynak gösterdiği sorguların %90,8'inde beşinin ortak tek bir alan adı yok.
| Motor çifti | Kaynak alan adı benzerliği | En az bir ortak alan adı |
|---|---|---|
| Google AI Overviews – Google AI Mode | %22,1 | %77,9 |
| Google AI Mode – Gemini | %19,4 | %79,5 |
| Google AI Overviews – Gemini | %16 | %78,9 |
| Gemini – Perplexity | %11,1 | %72,2 |
| Google AI Overviews – Perplexity | %9,1 | %65,1 |
| Google AI Mode – Perplexity | %9,1 | %58,6 |
| ChatGPT – Gemini | %7,7 | %47,3 |
| Google AI Mode – ChatGPT | %7 | %33,6 |
| ChatGPT – Perplexity | %6,8 | %42,6 |
| Google AI Overviews – ChatGPT | %5,2 | %29 |
Markalar yapay zekâ cevaplarında nasıl anılıyor?
"En iyi …" sorularında ChatGPT cevap başına ortalama 13,9 marka adı anıyor. Gemini'de anılan markaların %80,7'si kendi sitesi kaynak gösterilmeden anılıyor.
| Motor | Cevap başına marka | “En iyi” sorularında | En az bir marka anan cevap | Sitesi kaynak gösterilmeden anılan |
|---|---|---|---|---|
| Google AI Overviews | 7,5 | 10 | %99,8 | %73,4 |
| Google AI Mode | 8,4 | 11 | %99,9 | %75,8 |
| ChatGPT | 10,5 | 13,9 | %99,4 | %61,9 |
| Gemini | 9,1 | 12,1 | %99,2 | %80,7 |
| Perplexity | 5,3 | 8,6 | %94,7 | %66,8 |
Aynı soruya her gün aynı kaynaklar mı geliyor?
Aynı soru 3 ayrı günde sorulduğunda kaynak alan adlarının günden güne benzerliği Perplexity'de %66,5, Google AI Overviews'da %35,1.
| Motor | Günden güne kaynak benzerliği | İlk kaynak aynı kalan |
|---|---|---|
| Google AI Overviews | %35,1 | %21,7 |
| Google AI Mode | %36,7 | %19,4 |
| ChatGPT | %37,5 | %31 |
| Gemini | %39,5 | %33,9 |
| Perplexity | %66,5 | %55,6 |
Alıntılanan sayfaları alıntılanmayanlardan ne ayırıyor?
Yapay zekâ cevaplarında alıntılanan sayfaların %37'sinde SSS bölümü ya da FAQPage şeması bulunuyor; Google ilk 10'da olup alıntılanmayan sayfalarda bu oran %21,3 (1,7 kat).
Yapay zekâ cevaplarında alıntılanan sayfaların %34,6'sı 1.500 kelimeden uzun; Google ilk 10'da olup alıntılanmayan sayfalarda bu oran %19,5 (1,8 kat).
Yapay zekâ cevaplarında alıntılanan sayfaların %29,1'inde en az bir tablo var; Google ilk 10'da olup alıntılanmayan sayfalarda bu oran %14,8 (2 kat).
Yapay zekâ cevaplarında alıntılanan sayfaların %41,7'si son 12 ay içinde güncellenmiş; Google ilk 10'da olup alıntılanmayan sayfalarda bu oran %28 (1,5 kat).
llms.txt dosyası alıntılanan sayfaların %43,4'ünde, alıntılanmayanların %30,2'sinde bulunuyor; fark istatistiksel olarak anlamlı.
| Sayfa özelliği | Alıntılanan sayfalar | Alıntılanmayan ilk 10 sayfaları | Kat | Fark anlamlı mı |
|---|---|---|---|---|
| FAQPage şeması | %23,6 | %11,1 | 2,1 | Evet |
| En az bir tablo | %29,1 | %14,8 | 2 | Evet |
| Başlıkta yıl (2025/2026) | %19,1 | %10,4 | 1,8 | Evet |
| 1.500+ kelime | %34,6 | %19,5 | 1,8 | Evet |
| SSS (şema ya da bölüm) | %37 | %21,3 | 1,7 | Evet |
| Son 12 ayda güncellenmiş | %41,7 | %28 | 1,5 | Evet |
| llms.txt dosyası | %43,4 | %30,2 | 1,4 | Evet |
| En az 3 madde listesi | %48,3 | %38,4 | 1,3 | Evet |
| En az 2 soru biçimli ara başlık | %47,8 | %39,8 | 1,2 | Evet |
| BreadcrumbList şeması | %61,4 | %52,4 | 1,2 | Evet |
| İlk paragrafta kısa tanım | %26,2 | %32,1 | 0,8 | Evet |
| Product şeması | %3,8 | %2,6 | 1,4 | Hayır |
| Organization/LocalBusiness şeması | %58,3 | %55,6 | 1 | Hayır |
| ClaudeBot izinli | %93,3 | %90,8 | 1 | Hayır |
| GPTBot izinli | %92,8 | %90,4 | 1 | Hayır |
| Google-Extended izinli | %94 | %92,4 | 1 | Hayır |
| Tarih bilgisi (şema/meta) | %53,2 | %52,3 | 1 | Hayır |
| OAI-SearchBot izinli | %98,8 | %98,3 | 1 | Hayır |
| PerplexityBot izinli | %97,6 | %97,9 | 1 | Hayır |
| İlk bayt 600 ms altı | %74,4 | %75,5 | 1 | Hayır |
| Article/BlogPosting şeması | %42,1 | %44,3 | 1 | Hayır |
| Yazar bilgisi | %52,9 | %56,1 | 0,9 | Hayır |
Veriye dayalı GEO kontrol listesi
Aşağıdaki maddeler, alıntılanan sayfalarda istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha sık görülen özelliklerdir. Sıralama kat farkına göre yapıldı.
- SSS (şema ya da bölüm): alıntılanan sayfalarda %37, alıntılanmayanlarda %21,3.
- 1.500+ kelime: alıntılanan sayfalarda %34,6, alıntılanmayanlarda %19,5.
- En az bir tablo: alıntılanan sayfalarda %29,1, alıntılanmayanlarda %14,8.
- Son 12 ayda güncellenmiş: alıntılanan sayfalarda %41,7, alıntılanmayanlarda %28.
- llms.txt dosyası: alıntılanan sayfalarda %43,4, alıntılanmayanlarda %30,2.
- FAQPage şeması: alıntılanan sayfalarda %23,6, alıntılanmayanlarda %11,1.
- En az 3 madde listesi: alıntılanan sayfalarda %48,3, alıntılanmayanlarda %38,4.
- BreadcrumbList şeması: alıntılanan sayfalarda %61,4, alıntılanmayanlarda %52,4.
- Başlıkta yıl (2025/2026): alıntılanan sayfalarda %19,1, alıntılanmayanlarda %10,4.
- En az 2 soru biçimli ara başlık: alıntılanan sayfalarda %47,8, alıntılanmayanlarda %39,8.
Anlamlı fark görülmeyen özellikler: Article/BlogPosting şeması, Organization/LocalBusiness şeması, Product şeması, yazar bilgisi, tarih bilgisi (şema/meta), ilk bayt 600 ms altı, GPTBot izinli, OAI-SearchBot izinli, PerplexityBot izinli, Google-Extended izinli, ClaudeBot izinli. Bu özellikler tek başına alıntılanmayı açıklamıyor.
Yöntem
- Tarih ve tekrar: 3 tur, 5 Kasım 2026 – 9 Kasım 2026. Her sorgu her motora her turda bir kez soruldu.
- Konum ve dil: Türkiye geneli, Türkçe. Google sonuçları mobil (Android). Oturum ve kişiselleştirme yok.
- Motorlar: Google AI Overviews ve organik ilk 10 (SERP API), Google AI Mode, ChatGPT ve Gemini kullanıcı arayüzü cevabı, Perplexity Sonar. Veri sağlayıcı DataForSEO.
- Kaynak: motorun cevapta gösterdiği bağlantı. Aynı cevapta aynı alan adına giden iki bağlantı tek alıntı sayıldı.
- Kaynak türü: kural tabanlı sınıflama (pazar yeri, haber, forum, video, Vikipedi, kamu, akademik, sağlık kurumu, yabancı dil, marka sitesi).
- Marka anılması: cevap metninde, derlemdeki alan adlarından ve ChatGPT marka varlıklarından kurulan sözlükle eşleşme. Yöntem sınırı: aynı adı taşıyan farklı kuruluşlar ayrılamaz.
- Sayfa analizi: her sayfa bir kez tarandı, robots.txt kurallarına uyuldu. Karşılaştırma grubu, aynı aramada Google ilk 10'da olup hiçbir motorda alıntılanmayan sayfalar. Güven aralığı alan adı kümeli bootstrap ile hesaplandı.
- Sınırlar: tek ülke, tek dil, belirli tarihler. Motorlar sık değişir. Sonuçlar birlikteliği gösterir, nedenselliği değil.
Veri seti
Sorgu listesi, kaynak bağlantıları, alan adı özeti ve sayfa özellikleri CSV olarak yayımlanıyor. Cevap metinleri paylaşılmıyor. Veri seti CC BY 4.0 lisansıyla, kaynak gösterilerek serbestçe kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Bu araştırma hangi yapay zekâ motorlarını kapsıyor?
Google AI Overviews, Google AI Mode, ChatGPT, Gemini ve Perplexity. Aynı 320 Türkçe sorgu beş motora 3 ayrı günde soruldu.
Yapay zekâ cevaplarında alıntılanmak için Google ilk 10'da olmak gerekiyor mu?
Türkçe sorgularda Google AI Overviews kaynaklarının %20,9'u aynı aramanın Google ilk 10'undaki alan adlarından geliyor; ChatGPT'de bu oran %3. Yani alıntıların çoğu Google ilk 10 dışından geliyor ve motorlar arasında belirgin fark var.
llms.txt dosyası yapay zekâ cevaplarında alıntılanmayı etkiliyor mu?
llms.txt dosyası alıntılanan sayfaların %43,4'ünde, alıntılanmayanların %30,2'sinde bulunuyor; fark istatistiksel olarak anlamlı.
Bir sayfanın yapay zekâ cevaplarında alıntılanma ihtimalini hangi özellikler artırıyor?
Bu veride alıntılanan sayfaları alıntılanmayanlardan en çok ayıran özellikler: SSS (şema ya da bölüm), 1.500+ kelime, en az bir tablo, son 12 ayda güncellenmiş. Bunlar birlikteliktir; tek başına alıntılanmayı garanti etmez.
Veri seti nasıl kullanılabilir?
Sorgu, kaynak, alan adı ve sayfa özelliği tabloları CSV olarak yayımlanıyor; CC BY 4.0 lisansıyla, kaynak gösterilerek kullanılabilir. Cevap metinleri paylaşılmıyor.
Kaynaklar
- Google Search Central – AI features and your website
- OpenAI – Overview of OpenAI crawlers
- Perplexity – Perplexity Crawlers
- llms.txt önerisi
- RFC 9309 – Robots Exclusion Protocol
Bu yazıyı en son tarihinde gözden geçirdik.
