Site Haritası Nedir? XML Site Haritası Türleri, Oluşturma ve Google’a Gönderme

Site haritası nedir, ne işe yarar?

Site haritası, sitedeki önemli adresleri ve aralarındaki ilişkiyi arama motorlarına bildiren dosya ya da sayfadır. Arama motorlarına keşif ipucu verir, yani hangi adreslerin taranmasını istediğinizi gösterir. Dizine eklemeyi ve sıralamayı garanti etmez.

Arama motoru dosyayı okuyarak listelenen adresleri tarama sırasına alır ve siteyi daha verimli taramaya çalışır. Dosyada yer almak bir adresin dizine gireceği anlamına gelmez. Dizine alma kararı, içerik kalitesi ve teknik sinyallerle birlikte arama motoruna aittir.

Google Search Central'ın site haritası belgesine göre site haritası her site için gerekli bir koşul sayılmaz. Sayfa sayısı azsa ve sayfalar birbirine iyi bağlanmışsa Google adresleri bağlantıları izleyerek de bulabilir. Site haritası şu durumlarda daha çok değer taşıyabilir: site büyükse, yeni yayımlandıysa, dış bağlantı alması az ise ya da bazı sayfalar zayıf bağlanmışsa. Sağlam bir iç linkleme yapısı, keşif işinin asıl temelidir. Site haritası bu yapının yerine geçmez, onu destekler.

Site haritası, teknik SEO çalışmasının bir parçasıdır. Tarama ve dizine ekleme sürecini düzenli tutmaya yardım eder. Bu yüzden dosyayı bir sıralama aracı olarak değil, adres bildirimi olarak düşünmek gerekir.

Site haritası türleri nelerdir? XML, HTML ve görsel harita farkı?

Site haritası üç ana türde karşımıza çıkar: XML, HTML ve görsel site haritası. XML site haritası arama motorları için hazırlanan, adres listesi içeren bir dosyadır. HTML site haritası ziyaretçilerin gezinmesi için yayımlanan bir sayfadır. Görsel site haritası ise sitenin bilgi mimarisini gösteren, çoğunlukla tasarım aşamasında kullanılan bir plandır.

Üçünün adı benzer, amacı farklıdır. Bu yüzden biri diğerinin yerini tutmaz. Aşağıdaki tablo farkları tek bakışta ayırır.

Bunların yanında video, görsel ve haber içeriği için özel XML biçimleri de vardır. Görsellerde görsel SEO çalışması bu biçimden yararlanır. Haber yayıncıları ise haber site haritası yapısını ayrıca değerlendirir. Bu yazı yalnız temel türlere odaklanır.

Çoğu sitede XML dosyası keşfe yardımcı olabilir. HTML harita, sayfa sayısı arttıkça değer kazanır. Görsel harita ise yeni site ya da yeniden tasarım sürecinde işe yarar. Sayfa sayısına göre HTML haritanın kapsamını belirlerken SEO paketlerimiz kapsamında iç bağlantı yapısını birlikte inceleriz. Görsel harita, yeni site ya da yeniden tasarım sürecinde web tasarım hizmetimiz kapsamında sayfa hiyerarşisinin ilk taslağı olarak çizilir.

XML site haritası nasıl okunur, içinde neler bulunur?

XML site haritası, bir sitedeki taranmasını istediğiniz adreslerin makine tarafından okunabilir biçimde listelendiği dosyadır. Kök öğe urlset olur, her adres bir url bloğunda yer alır. Bu blok içinde zorunlu öğe loc, yani sayfanın tam adresidir. İsteğe bağlı lastmod ise sayfanın son anlamlı güncelleme tarihini bildirir.

Okurken şunlara bakılır: loc değeri https ile başlayan, tam ve kanonik adres olmalıdır. lastmod tarihi W3C biçiminde, örneğin 2025-01-15 olarak yazılır. Bu tarih yalnız içerik gerçekten değiştiğinde güncellenmelidir. Her kayıtta bugünün tarihini göstermek, değerin güvenilirliğini zayıflatabilir.

Sitemaps XML biçiminde priority ve changefreq öğeleri de tanımlıdır. Google Search Central belgelerine göre Google bu iki değeri yok sayar. Dosyada bulunmaları zarar vermez, fakat karar için işe yaramaz. Sade bir dosya bakımı kolaylaştırır.

Tek dosyanın sınırı 50.000 adres ve sıkıştırılmamış 50 MB'dır (sitemaps.org, Sitemaps XML format). Bu sınır aşılırsa adresler birden çok dosyaya bölünür. Dosyaları bir araya getiren üst dosyaya site haritası dizini denir ve kök öğesi sitemapindex olur. Her alt dosya bu dizinde bir sitemap bloğu ve loc ile tanıtılır. Dizin dosyasını göndermek, alt dosyaların tümünü bildirmek için yeterlidir.

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9">
  <url>
    <loc>https://example.com/</loc>
    <lastmod>2025-01-15</lastmod>
  </url>
  <url>
    <loc>https://example.com/blog/site-haritasi-nedir.html</loc>
    <lastmod>2025-02-03</lastmod>
  </url>
</urlset>

Site haritasına hangi sayfalar girmeli, hangileri girmemeli?

Site haritasına yalnız dizine eklenmesi istenen, 200 yanıtı veren ve kanonik olan adresler girmelidir. Dosya, sitenin “önemli sayfalar listesi” gibi çalışır. Bu nedenle listeye giren her adres, arama motoruna “bu sayfayı dizine eklemek istiyorum” demiş olur.

Dosyaya yanlış adres koymak, sayfa sayısını artırmaz; yalnız sinyalleri bulandırır. Sitenin gerçek durumunu yansıtan temiz bir dosya, taramanın doğru sayfalara yönelmesine yardımcı olabilir. Ayrıntıyı iki grupta ele almak gerekir.

• Girmesi gerekenler: dizine eklenmesi istenen sayfalar.
• Girmesi gerekenler: 200 durum kodu veren, doğrudan açılan adresler.
• Girmesi gerekenler: kendi kanonik adresi olan sayfalar.
• Girmemesi gerekenler: noindex yönergesi taşıyan sayfalar.
• Girmemesi gerekenler: başka bir adrese yönlendirilen (301 ve 302) adresler.
• Girmemesi gerekenler: 404 veya 410 veren, artık bulunmayan sayfalar.
• Girmemesi gerekenler: kanonik etiketi başka bir adresi gösteren kopya sayfalar.
• Girmemesi gerekenler: filtre, sıralama ve izleme parametreli kopya adresler.
• Girmemesi gerekenler: robots.txt ile taramaya kapatılmış adresler.

Bu kurallarda ortak bir mantık vardır: çelişkili sinyal vermemek. Çelişkili sinyal, aynı adres için birbirine zıt iki talimat göndermektir. Örneğin bir sayfa site haritasında “dizine ekle” derken noindex ile “dizine ekleme” diyorsa, arama motoru hangisine uyacağını kendi başına seçmek zorunda kalır. Aynı durum kanonik olmayan adreslerde ve robots.txt ile engellenen sayfalarda da yaşanır; engellenen sayfanın içeriği okunamadığı için etiketleri de görülemez.

Çelişki arttıkça dosyaya duyulan güven azalabilir. Bu yüzden site haritası, sitedeki değişikliklerle birlikte güncel tutulmalı ve yalnız dizine girmesi beklenen adresleri içermelidir.

Site haritası nasıl oluşturulur ve Google’a nasıl gönderilir?

Site haritası, önce dizine girmesi istenen adreslerin belirlenmesi, ardından bir dosyaya dönüştürülmesi ve kök dizine yüklenmesiyle oluşturulur. Google’a iletmek için dosya Search Console’da gönderilir ve robots.txt içinde belirtilir. Gönderim, dizine eklemeyi garanti etmez; yalnızca keşfe yardım eder.

Dosya türü olarak XML çoğu sitede yeterlidir. Küçük sitelerde elle hazırlamak mümkündür. Sayfa sayısı arttıkça içerik yönetim sistemi ya da eklenti kullanmak hata riskini azaltır. WordPress’te site haritası yönetimi bu yolu ayrıca ele alır.

User-agent: *
Allow: /

Sitemap: https://example.com/sitemap.xml

1. Adres listesini belirleyin. Yalnız dizine girmesini istediğiniz, 200 yanıt veren ve kanonik adresleri seçin.
2. Dosyayı üretin. İçerik yönetim sistemi ya da eklenti kullanın; küçük sitelerde dosyayı elle de yazabilirsiniz.
3. Kök dizine yükleyin. Dosya https://example.com/sitemap.xml gibi erişilebilir bir adreste durmalıdır.
4. robots.txt içine Sitemap satırı ekleyin. Satır, tam adresi içermelidir.
5. Search Console’da gönderin. Search Console’da site haritası gönderimi ayrı bir yazıda ayrıntılı anlatılır.
6. Durumu izleyin. Okunan adres sayısını ve hata bildirimlerini düzenli kontrol edin; sayfalar değiştikçe dosyayı güncel tutun.

Google Search Central belgesine göre bir site haritası dosyası en fazla 50.000 adres içerebilir ve sıkıştırılmamış boyutu 50 MB sınırını aşmamalıdır. Bu sınırlar aşılırsa dosya bölünür ve bir site haritası dizini kullanılır.

robots.txt içindeki satır aşağıdaki gibi yazılır.

Site haritası hataları nelerdir, nasıl düzeltilir?

Site haritası hataları, dosyanın arama motoruna yanlış, eski ya da erişilemeyen adresleri bildirmesidir. Bu durum haritanın güvenilirliğini düşürür ve taramayı gereksiz adreslere yöneltir. Çoğu hata, dosyanın otomatik üretilip bir daha denetlenmemesinden doğar.

Aşağıdaki sorunlar sık görülür ve her birinin kısa bir düzeltmesi vardır.

• Eski ve silinmiş adresler: 404 ya da 410 dönen sayfalar dosyadan çıkarılır. Haritanın yalnız 200 yanıtı veren adresleri taşıması gerekir.
• HTTP ile HTTPS karışıklığı: Haritadaki tüm adresler sitenin kullandığı HTTPS sürümüne çevrilir. Yönlendirilen adresler yerine hedef adres yazılır.
• Yanlış alan adı: www ve www olmayan sürüm ya da test alanı adresleri ayıklanır. Harita yalnız ana alan adının adreslerini içermelidir.
• Sürekli aynı lastmod: Tarih, yalnızca içerik gerçekten değiştiğinde güncellenir. Her adreste aynı tarihi gösteren bir alan, değerini yitirir.
• Engellenen adresler: robots.txt ile kapatılmış ya da noindex içeren sayfalar dosyadan çıkarılır. Haritada yer alması ile engellenmesi birbiriyle çelişir.
• Çok büyük dosya: Sınır aşıldığında dosya bölünür ve bir site haritası dizini ile birleştirilir. Her parça, adres sayısı ve boyut bakımından Google'ın belirttiği sınırlar içinde kalmalıdır.

Site taşımada harita ayrı bir dikkat ister. Yeni alan adında ya da yeni adres yapısında dosya yeniden üretilmeli, eski adresler yönlendirilirken yeni haritada yalnız yeni adresler bulunmalıdır. Süreç ayrıntısı için site taşımada SEO yazısına bakılabilir.

Bu sorunlar çoğu zaman yalnız başına ortaya çıkmaz. Yaygın SEO hataları arasında yer alan yönlendirme ve dizin kapatma sorunlarıyla birlikte görülür. Sitenin genel durumunu görmek için analiz sayfasındaki çalışma bir başlangıç noktası olabilir.